Bijna de helft van de aandelenfondsen die zich in België als uiterst duurzaam - "donkergroen" - profileren, investeert ook in vervuilende bedrijven. Dat blijkt uit een onderzoek van journalisten in 9 Europese landen, waaraan ook de krant De Tijd meewerkte. Hoog tijd dus voor duidelijkere regels die de toezichthouders ook hard kunnen maken, klinkt het.
Ook duurzame beleggingsfondsen pompen miljarden in vervuilende bedrijven: "Regels schieten tekort"
Stefan Grommen
Gepubliceerd:
Almaar meer beleggers gaan tegenwoordig op zoek naar groene fondsen, die investeren in bedrijven die mens en natuur geen schade toebrengen. Zulke groene fondsen zijn in ons land al goed voor 16,8 miljard euro, zowat 7 procent van het vermogen van Belgen in fondsen. De "donkergroene" fondsen zouden het meest duurzaam moeten zijn: die beweren dat ze helemaal niet investeren in bedrijven die mens en maatschappij schaden.
Maar bieden die donkergroene fondsen ook effectief aan wat ze beloven? Een groep Europese journalisten , onder meer van de krant De Tijd , lichtte 838 donkergroene fondsen door die in Europa worden aangeboden en screende de ruim 130.000 beleggingen ervan. Conclusie: de donkergroene fondsen investeren wel degelijk in fossiele brandstofbedrijven of bedrijven die actief zijn in de luchtvaartsector.
Men heeft de kar voor het paard gespannen: fondsen mogen eerst zelf een kleur kiezen, maar dan kunnen zij ook à la carte kiezen welke criteria zij daarvoor hanteren
Lars Bové, journalist bij de krant De Tijd
In België kan je je concreet vragen stellen bij 155 van de 350 donkergroene fondsen (44 procent dus) die hier worden aangeboden. Die investeren in 582 fossielebrandstofbedrijven, samen goed voor een belegd bedrag van 3,6 miljard euro. Bij 108 fondsen ging het voor 1,9 miljard euro zelfs om bedrijven die ook in steenkool actief zijn.
A la carte
Wordt dat dan niet gecontroleerd? "Dat is net het probleem", zegt journalist Lars Bové van De Tijd in "De ochtend" op Radio 1. "Zelfs de Belgische toezichthouder FSMA geeft toe dat de Europese regels en de controle tekortschieten. Dat komt omdat men de kar voor het paard heeft gespannen: fondsen mogen eerst zelf een kleur kiezen, maar dan kunnen zij ook à la carte kiezen welke criteria zij daarvoor hanteren." De toezichthouder wil wel hard optreden tegen groene fondsen die dat eigenlijk niet zijn, maar kan dat eigenlijk pas ten vroegste vanaf 2024, zegt Bové.
De Belgische beheerders van zulke fondsen interpreteren de regels duidelijk anders. "KBC heeft bijvoorbeeld geen fossiele brandstofbedrijven in zijn donkergroene fondsen en hanteert daartegenover ook een nultolerantie", legt Bove uit. "Maar bij staatsbank Belfius zijn er wel 6 donkergroene fondsen waar fossiele brandstofbedrijven in opduiken. Hun uitleg is dan dat dat bedrijven zijn die 'in transitie' zijn, die dus wel 'streven' naar duurzamere energie."
Hoog tijd voor duidelijkere regels dus, die de toezichthouders ook kunnen hardmaken, zegt Bové. In afwachting daarvan zal het journalistencollectief een databank online zetten waarin je kunt opzoeken in welke bedrijven je fonds belegt en of daar ook fossiele brandstofbedrijven of luchtvaartbedrijven zitten.
Bijna helft groene fondsen investeert in vervuilende bedrijven: "Europese regels schieten tekort"
