"Winter staat niet voor de deur, hij is al begonnen": Anke uit Ninove werkt voor Rode Kruis in Oekraïne en doet haar verhaal

De aanhoudende Russische aanvallen op Oekraïense energiecentrales zorgen ervoor dat een groot deel van het land getroffen wordt door korte of lange stroomonderbrekingen. "Miljoenen Oekraïners zitten in de vrieskou zonder energie, verwarming en water", zei de Oekraïense president Volodimir Zelenski gisteren via videoverbinding aan de VN-Veiligheidsraad, die hij met spoed had bijeengeroepen na de aanvallen.

Anke Bert uit Ninova is op dit moment met het Rode Kruis actief in Lutsk in het noordwesten van Oekraïne en beschrijft in "De ochtend" op Radio 1 de situatie daar: "We zijn nu twee dagen na de grootschalige raketaanvallen en grote delen van het land zitten nog steeds zonder elektriciteit, stromend water en zonder verwarming. Ook hier in Lutsk worden we getroffen door korte en lange stroomonderbrekingen."

Die onderbrekingen hebben niet alleen implicaties op verlichting en verwarming, maar ook op de mensen hun voeding en communicatie. "Koelkasten werken niet meer of zijn onbetrouwbaar en mensen zoeken naar inventieve oplossingen om te koken. Daarnaast valt ook het mobiel netwerk en internet vaak weg wat communiceren en informatie delen moeilijk maakt."

De temperaturen in Lutsk liggen rond het vriespunt en de eerste sneeuw is er al gevallen. "Men zegt: de winter staat voor de deur, maar die is hier al begonnen", beschrijft Anke Bert. Oekraïne opende daarom over het hele land duizenden verwarmde opvangplaatsen met stroom, water en een internetverbinding. Ze moeten het leven van de Oekraïners in de winter even wat aangenamer maken, op plaatsen waar er lange stroomonderbrekingen zijn.

Ook in Lutsk werden zulke punten opgericht. "Mensen kunnen er hun toestellen opladen of even een goede internetverbinding vinden om contact op te nemen met vrienden en familie", vertelt Anke Bert. Maar de solidariteit onder de burgers zelf is ook groot. "Mensen zijn inventief: bij die korte black-outs hebben sommige delen van de stad wel verlichting en verwarming en dan zetten mensen een systeem op om bij elkaar warmte te gaan zoeken."

Ook de werking van het Rode Kruis in Oekraïne wordt verstoord door de stroomonderbrekingen. "Maar ondanks de uitdagende omstandigheden proberen wij nog steeds een minimale dienstverlening te garanderen", verzekert Anke Bert. "We voorzien medische consultaties met dokters en verpleegkundigen en voorzien ook in thuiszorg en psychosociale zorg."

De hulporganisatie gebruikt noodgeneratoren om te voorzien in een beetje licht en een basisinternetverbinding. Dat laatste is cruciaal om te kunnen communiceren met de teams die buiten de stad aan de slag zijn. "Want we hebben ook mobiele medische zorgunits die zich focussen op de kwetsbaarste mensen die meer afgelegen wonen", verduidelijkt Bert.

Het Rode Kruis werkt ondertussen ook aan een strategie om de specifieke noden die de winter met zich meebrengt te kunnen beantwoorden. Zo verdeelt de organisatie niet alleen voedsel onder de Oekraïense bevolking, maar ook warmtepaketten.

Anke Bert ziet trouwens hoe die bevolking zeer veerkrachtig blijft, al merkt ze op dat mensen zich toch steeds meer zorgen beginnen te maken: "De solidariteit blijft groot, maar de aanhoudende moeilijke situatie zorgt ook voor stress en angst: mensen maken zich zorgen over wat er mogelijk nog aankomt."