Het Franse gerecht heeft een onderzoek gestart naar de verkiezingscampagnes van president Emmanuel Macron in 2017 en 2022. Volgens het financieel parket in Parijs wordt bekeken of hij op onrechtmatige wijze voordeel heeft gehaald uit de diensten van het Amerikaanse adviesbureau McKinsey.
De Franse belastingdiensten hadden dit voorjaar een onderzoek opgestart naar McKinsey. De Franse tak van het Amerikaanse advieskantoor wordt beschuldigd van belastingontduiking. Er zijn al minstens tien jaar geen belastingen meer betaald in Frankrijk, maar het bedrijf zegt de wet te hebben nageleefd.
De McKinsey-affaire deed al stof opwaaien tijdens de campagne voor de presidentsverkiezingen, aangezien de overheidsuitgaven voor extern advies fors waren gestegen tijdens de eerste ambtstermijn van president Macron.
Er wordt nu nagegaan of er sprake is van het verkeerd beheer van campagnerekeningen en van favoritisme. Concreet wordt onderzocht of Macron tijdens zijn verkiezingscampagnes geheime steun heeft ontvangen van McKinsey, die hij eigenlijk had moeten vermelden op de balans van zijn campagnefinanciering. Met het oog op gelijke kansen voor de kandidaten, worden campagnekosten namelijk beperkt door de Franse wet. Er duiken echter herhaaldelijk beschuldigingen op van politici die uitgaven zouden verbergen, of die rekeningen zouden manipuleren om te verhullen dat ze het toegestane budget hebben overschreden.
Voorts wil het gerecht onderzoeken of McKinsey door de regering is bevoordeeld bij het toekennen van adviescontracten en of Macron van eventuele tegenprestaties heeft kunnen profiteren.
De krant Le Monde had eerder al geschreven dat consultants en ex-consultants van McKinsey in 2017 aan de verkiezingscampagne van Macron hadden meegewerkt en dat McKinsey-medewerkers later functies hadden gekregen op ministeries en in Macrons partij.
Wat is de McKinsey-affaire?
Midden de verkiezingscampagne van de presidentsverkiezingen van 2022 dook McKinsey-gate op. Na eerdere berichten in de pers, publiceerde een Senaatscommissie een rapport, waaruit bleek dat de Franse overheid almaar meer uitgeeft aan bedrijfsadvies. In 2021 meer dan een miljard euro. Vooral het Amerikaanse consultancybureau McKinsey (bijnaam The Firm) liep in de kijker. McKinsey is één van de grote namen wereldwijd. Het geeft advies aan bedrijven en aan overheden.
Tijdens de eerste ambtsperiode van Macron geeft Frankrijk jaar na jaar méér uit aan consultants. Niet alleen aan Mc Kinsey, maar ook aan Accenture, EY of Franse bureaus als Capgemini en Eurogroup. Waarom dan al die aandacht voor McKinsey? Ten eerste omdat McKinsey ondanks een omzet van honderden miljoenen in Frankrijk geen bedrijfsbelasting betaalt. Ontduiking of ontwijking? Die vraag moet het gerecht beantwoorden. McKinsey zélf zegt de wet te respecteren. Maar dat het hoofdkantoor van McKinsey Frankrijk in de Amerikaanse staat Delaware ligt – een belastingparadijs – doet wenkbrauwen fronsen.
Ten tweede is er de kritiek dat McKinsey advies geeft over zaken van staatsbelang. Zo is de vaccinatiecampagne – hoe de vaccins verdelen naar ziekenhuizen en medici – aan McKinsey toevertrouwd. Had de Franse staat dan niet genoeg bekwame mensen in dienst? De Senaatscommissie oordeelde in elk geval dat er een duidelijker kader moet komen voor interventies van consultants.
Macron: "Ik word niet persoonlijk geviseerd"
Intussen heeft president Macron gereageerd. Hij deed dat in Dijon, op bezoek tijdens een campagne tegen het geweld tegen vrouwen. Volgens Macron gaat "het hart van het onderzoek" niet over hem. De president wijst er ook op dat zijn verkiezingsuitgaven van 2017 al zijn goedgekeurd. Die van 2022 worden "zoals bij de andere kandidaten" nog onderzocht.
Macron wijst er ook op dat hij als president niet persoonlijk tussenbeide komt in openbare aanbestedingen. Dat, omdat er ook een onderzoek loopt naar favoritisme, het voortrekken van consultancybureau McKinsey. Macron vindt wel dat het gerecht zijn onderzoek in volle onafhankelijkheid moet kunnen voeren.
