Komt het tot een nieuw Turks grondoffensief in het noorden van Syrië? De Turkse president Recep Tayyip Erdogan heeft daar vandaag - voor de tweede dag op rij - mee gedreigd. Zowel Washington als Moskou hadden eerder op de dag opgeroepen tot de-escalatie en terughoudendheid.
Turkse president Erdogan dreigt opnieuw met grondoffensief in noorden van Syrië
Sara Van Poucke
Gepubliceerd:
"Met onze vliegtuigen, artillerie en drones hebben we de voorbije dagen de terroristen bestookt. Als God het wil, roeien we hen binnenkort uit met onze soldaten, kanonnen en tanks". Met deze woorden hintte Erdogan tijdens een toespraak in het noordoosten van Turkije opnieuw op een grondoffensief tegen Koerdische militanten in het noorden van Syrië.
De voorbije dagen voerde het Turkse leger een reeks luchtaanvallen uit op kampen van de YPG en de Turks-Koerdische afscheidingsbeweging PKK in in het noorden van Syrië en Irak. Daarbij zijn volgens het Turkse ministerie van Defensie 89 Koerdische doelwitten geraakt en 184 militanten om het leven gekomen. Ook vandaag werd weer een basis aangevallen.
De aanvallen zijn een vergeldingsactie voor de bomaanslag van vorige week op een drukke winkelstraat in Istanbul. Turkije houdt de YPG en de PKK verantwoordelijk voor de aanslag, al ontkennen beide bewegingen dat ze daar iets mee te maken hadden.
Wie zijn de (Turkse) PKK en de (Syrische) YPG?
PKK: De Koerdische afscheidingsbeweging PKK (Koerdische Arbeiderspartij) voert al sinds 1984 strijd voor onafhankelijkheid of verregaande autonomie. De groep wordt door Turkije, de VS en de EU gezien als een terroristische organisatie. De PKK heeft een geschiedenis van bloedige aanslagen in Turkije met 40.000 doden tot gevolg. Bijna altijd eist de PKK aanslagen op. Na 13 november – de aanslag in Istanbul – heeft de groep expliciet ontkend betrokken te zijn. De PKK volgt de ideologie van Abdullah Öcalan (74), de PKK-leider die in Turkije in de gevangenis zit sinds 1999.
YPG: YPG (Volksbeschermingseenheden) is de Syrisch-Koerdische militie van de politieke organisatie PYD (Democratische Uniepartij) en is opgericht door Syrische Koerden. Het hoofddoel van de groep is het oprichten van een autonome Koerdische regio in Syrië. YPG is een belangrijk onderdeel van de Alliantie SDF (Syrian Democratic Forces). De YPG wordt door Turkije gezien als een verlengstuk van de PKK en is voor Turkije dus ook een terroristische organisatie. De Verenigde Staten (en de EU) kijken daar anders naar: YPG was een belangrijke bondgenoot van de VS in de strijd tegen terreurgroep IS (zij leverden de cruciale grondtroepen in die strijd) en genieten dus Amerikaanse steun. Dat is zeer tegen de zin van Turkije.
Turkije lijkt de bomaanslag in Istanbul aan te grijpen voor een nieuw offensief tegen de Koerden in Syrië - een offensief waar hij vóór de zomer al mee dreigde. Electoraal zou zo'n offensief Erdogan niet slecht uitkomen, zeggen critici van de regering. Volgend jaar zijn er parlements- en presidentsverkiezingen in Turkije, maar de populariteit van de president zit op een dieptepunt. Turkije kampt met grote moeilijkheden, zoals een torenhoge inflatie en de opvang van meer dan 3,5 miljoen vluchtelingen, vooral uit buurland Syrië.
"Als er één punt is waarop hij zich echt kan profileren, dan is dat dat hij een harde vuist durft te maken tegen iedereen die de veiligheid van Turkije durft aan te tasten", zegt VRT-journaliste en Turkije-kenner Inge Vrancken.
"Er bestaat geen twijfel over dat deze operatie niet beperkt blijft tot een luchtoperatie", had Erdogan ook gisteren al gezinspeeld op een grondoffensief. Sinds 2016 is het Turkse leger al drie keer binnengevallen in het noorden van Syrië.
Washington en Moskou roepen op tot "terughoudendheid"
De uitlatingen van de Turkse president wekken onrust in de VS en Rusland, die beide verwikkeld zijn in de oorlog in Syrië. Washington riep op tot "een de-escalatie om burgers te beschermen en de gemeenschappelijke doelstelling - IS verslaan - te steunen". Moskou vroeg om "terughoudendheid". "We begrijpen de bezorgdheid van Turkije om zijn veiligheid. Maar we roepen tegelijk alle partijen op om zich te hoeden voor elk initiatief dat zou kunnen leiden tot een ernstige destabilisering van de regio", zei woordvoerder van het Kremlin Dmitri Peskov.
Rond het moment dat Erdogan gisteren zijn uitspraken deed, werden in een Turks grensstadje zeker twee burgers gedood door raketten die vanuit Syrië waren afgevuurd, een reactie van Koerdische militanten na de Turkse luchtaanvallen van afgelopen weekend. "We hebben deze aanvallen op onschuldige burgers beantwoord", zei Erdogan vandaag in zijn toespraak. "We weten wie de terroristen bewapent en aanmoedigt".
Eerder op de dag had de Turkse minister van Defensie nog geëist dat Washington stopt met de steun aan de YPG. "We herhalen aan al onze gesprekspartners, vooral de Verenigde Staten, dat de YPG het equivalent is van de Koerdische Arbeiderspartij PKK, en we eisen met klem dat ze elke steun aan terroristen beëindigen."
