Econoom Gert Peersman (UGent) licht dieprode Belgische begroting toe: "Andere landen gaan op termijn terug naar een evenwicht, in België wordt het alleen maar erger"

Dat het al langer stroef loopt met de Belgische begroting is geen geheim. Dinsdagochtend publiceerde de Commissie een rapport over de ontwerpbegroting die ons land zopas indiende. Uit het rapport blijkt dat de Belgische uitgaven heel wat sneller groeien dan Europa toelaat. In normale omstandigheden zou ons land daar een serieuze boete voor krijgen, maar door opeenvolgende crisissen die heel Europa teisteren wordt er een oogje dichtgeknepen voor alle lidstaten. 

Gert Peersman, econoom en hoogleraar aan de Universiteit van Gent, waarschuwde al langer voor de ontsporende begrotingsvooruitzichten. Het rapport geeft hem gelijk. Met uitzondering van Slovakije doet geen enkele lidstaat het slechter dan de Belgen. Onder andere te weinig gerichte steunmaatregelen voor gezinnen en bedrijven, de automatische loonindexering van ambtenarenlonen of uitkeringen en de stijgende sociale uitgaven worden als oorzaak aanzien. 

Zo was Peersman er als de kippen bij om te waarschuwen voor een té brede energiesteun aan de Belgische gezinnen en bedrijven. "Ik was trouwens niet alleen. Ook het Internationaal Monetair Fonds en de OESO deden dat. De btw-verlagingen en algemene energiecheques zijn geen goede maatregelen. Ze drijven de inflatie verder omhoog", legt Peersman in "Terzake" uit.

"Je kan dat nu niet meer zomaar terugdraaien, het is een brede maatregel die ook de middenklasse gerust stelt." Peersman geeft de Commissie gelijk. De maatregelen zijn ook voor hem te breed en te weinig gericht. "Driekwart van het budget voor de energiemaatregelen is naar algemene oplossingen gegaan. Slechts één kwart is gericht, zoals het sociaal tarief."

De federale regering wil algemene btw-verlagingen op gas en elektriciteit in de toekomst permanent maken, maar enkel op voorwaarde dat de dalende inkomsten voor de overheid gecompenseerd worden door een hervorming op de accijnzen, een verbruiksbelasting die geheven wordt op bepaalde vervuilende of schadelijke goederen zoals alcohol, tabak of brandstoffen. "Maar dat is per definitie ook een prijsverhoging van energie", volgens Peersman.

Eerder liet premier De Croo optekenen dat diezelfde hervorming koste wat kost budgetneutraal moet zijn, of met andere woorden: geen extra beslag mag leggen op de overheidsfinanciën en begroting. Een fabeltje, denkt Peersman. "Op korte termijn is de permanente btw-verlaging en hervorming van de accijnzen niet gefinancierd en niet budgetneutraal", weet Peersman. "Ook op lange termijn denk ik niet dat de btw-verlagingen budgetneutraal zullen zijn. Als ik het scenario goed begrijp dan gaat de energieprijs minder stijgen door de accijnzen dan dat die verlaagd wordt door de btw-verlagingen."

De uitgaven zullen dus nog steeds hoger liggen dan de inkomsten van de hervormde accijnzen, voorspelt Peersman. Tussen de lijnen door laat ook premier De Croo dat blijken, "We gaan stap voor stap te werk gaan, maar we gaan niet plots de tarieven verhogen als de prijzen zo hoog blijven." Laat dat nu net de "materiële fout" zijn die premier De Croo aan voormalig staatssecretaris De Bleeker toeschreef.

Kortom, bar slechte vooruitzichten voor ons land. "Ik zou graag een positief verhaal brengen, maar dat is zeker niet het geval. Bij alle andere landen zie je dat op termijn de begrotingen in evenwicht komen. Bij ons niet. Het wordt alleen maar erger". Volgens Peersman heeft dat alles te maken met de laksheid van opeenvolgende Belgische regeringen. "We weten al lang dat er bepaalde kosten op ons afkomen, zoals de pensioenen en de oplopende vergrijzingskosten. Al die jaren is daar veel te weinig aan gedaan. En ook deze regering heeft geen enkele inspanning getroffen om dat probleem aan te pakken."

Op termijn zal ons land fundamenteel in de problemen komen. "Op dit moment kan je nog verder. Maar als de uitgaven zich blijven opstapelen, dan blijven ook de schulden van de staat stijgen." Voor de jongere generaties zijn het in ieder geval geen al te beste vooruitzichten. "Ik denk dat de jongeren druk op de regering moeten zetten. De staatsschuld, het begrotingstekort, de pensioenen, het gaat ons allemaal aan."