"Thor"-acteur Chris Hemsworth heeft grote kans op alzheimer: "Tijd om pauzeknop in te drukken en tijd met gezin door te brengen"

“Menselijke superkrachten ontketenen en zo het verouderingsproces tegengaan”: dat is de insteek van de nieuwe National Geographic-docuserie “Limitless”. In zes afleveringen zoekt Chris Hemsworth de limieten van zijn eigen lichaam op en gaat hij de confrontatie met sterfelijkheid aan. Al komt die vergankelijkheid een stuk dichterbij dan verwacht. “Mijn grootste angst werd werkelijkheid”, geeft hij toe aan Vanity Fair.

Met een rist genetische tests wilde de Australische acteur achterhalen wat de toekomst voor hem in petto heeft. Daarin kwam aan het licht dat hij aanzienlijk meer kans maakt op de ziekte van Alzheimer. “Zowel mijn moeder als vader gaven me het ApoE4-gen door, iets wat maar bij twee à drie procent van de bevolking voorkomt”, licht Hemsworth toe. “De kans dat ik alzheimer ontwikkel, wordt daarmee acht tot tien keer groter.”

Bedoeling was de testresultaten voor de camera te bespreken. “Maar in plaats daarvan belde de dokter me op om het nieuws te vertellen. Het was een kort gesprek, we bleven met veel vragen achter. Ik wist niet hoeveel zorgen ik me moest maken. Over de dood wordt niet vaak gepraat, en plots krijg je een idee van hoe jouw einde eruit kan zien. Je wordt je erg bewust van je eigen sterfelijkheid.”

Intussen weet Hemsworth waar hij aan toe is. “Dit is geen doodsvonnis. De kans is groter, ja, maar dat betekent niet dat ik met zekerheid alzheimer krijg. Bovendien ben ik nog jong genoeg om preventieve stappen te ondernemen en veranderingen in mijn levensstijl door te voeren. In die optiek is deze ontdekking een zegen.” 

Het doet Hemsworth ook nadenken over zijn werk-privébalans, vertelt hij. “Ik hoor vaak: ‘Werk met die regisseur samen, hij is een genie. Gek, maar een genie’. Wil ik nog wel maandenlang met zo iemand doorbrengen? Als iets me weghoudt bij mijn gezin, dan moet het een positieve ervaring zijn. Ik ben nu een stuk kieskeuriger in de rollen die ik aanneem. Ik wil niet langer film na film draaien en zo missen hoe mijn kinderen opgroeien.”

Zodra de promotie van “Limitless” achter de rug is, drukt Hemsworth de pauzeknop in. “Ik besef nu: ik ben nog niet klaar om te gaan. De onthulling over alzheimer heeft iets in mij getriggerd om vrijaf te nemen. Na deze tournee ga ik naar huis en flink wat vrije tijd nemen om bij mijn vrouw en kinderen te zijn. Ik ben het acteren niet beu, maar ik wil er niet langer van wakker liggen wat de toekomst op dat vlak brengt. Ik zie het wel, ik geef me er aan over.”

Hemsworth hoopt met zijn verhaal naar eigen zeggen andere mensen te inspireren om beter voor zichzelf te zorgen en hen te wijzen op preventieve stappen die je kan nemen om dementie af te remmen. Iedereen naar de huisarts om een soortgelijke DNA-test af te leggen dan maar? 

“Daar zou ik mee opletten”, nuanceert Jurn Verschraegen, directeur van het Expertisecentrum Dementie Vlaanderen. “Wil je echt weten hoe je er later aan toe gaat zijn? Er is een groot verschil met het opsporen van een genetische aanleg naar bijvoorbeeld borstkanker. Daarvoor zijn behandelingen mogelijk, ook preventief. De vooruitzichten voor dementie zijn minder goed. De kans dat we het ooit volledig kunnen genezen, lijkt steeds kleiner te worden. Er zijn medicijnen in de maak om de ziekte af te remmen, maar die laten nog vijf tot misschien vijftien jaar op zich wachten.”

Een DNA-test heeft volgens Verschraegen vooral zin als de kans op erfelijkheid groot is. “Negatief testen betekent overigens niet dat je nooit dementie ontwikkelt. Slechts een beperkt aantal mensen krijgt het door een genetische problematiek.”

Hemsworth noemt de ontdekking een zegen omdat hij preventieve stappen kan ondernemen. “Een gezonde levensstijl heeft inderdaad invloed”, duidt Verschraegen. “Wat goed is voor het hart, is ook goed voor het brein. Zelfs inspanningen op middelbare leeftijd kunnen het risico op de ontwikkeling van dementie verminderen. Bewegen, je voedingspatroon aanpassen, voldoende slapen, sociale contacten en nieuwsgierig zijn zodat je geest geprikkeld wordt. Je stimuleert zo het gebruik van je cognitieve reserve en werkt aan je breingezondheid.”