"Er wacht Alexia Bertrand een titanenwerk op Begroting, maar ze heeft wel de juiste adelbrieven om dit te doen." Dat is de inschatting van politiek journalist Wouter Verschelden na de abrupte wissel vandaag op de post van Begroting en Consumentenzaken. Volgens Verschelden was Open VLD-voorzitter Egbert Lachaert al maanden met de MR-politica in gesprek.
Politiek journalist Wouter Verschelden: "Gesprekken tussen Open VLD-voorzitter Lachaert en Bertrand liepen al maanden"
Ellen Maerevoet
Gepubliceerd:
We spoelen nog even terug. In de cijfers die staatssecretaris voor Begroting Eva De Bleeker (Open VLD) eind vorige week aan het parlement gaf, waren de kosten voor de definitieve verlaging van de btw op energie al meegerekend. Daardoor was het gat in de begroting plots groter dan premier Alexander De Croo (Open VLD) had gezegd, met een verschil van meer dan anderhalf miljard euro.
De Bleeker belandde in een lastige positie binnen de regering en binnen haar partij. De premier riep zijn partijgenoot op het matje en eiste dat ze de fout zou rechtzetten. Gisteravond gaf De Bleeker in de Kamercommissie nog uitleg over de "materiële vergissing" in de begroting. En vandaag kwam ze alweer met nieuwe cijfers, maar ook daar zaten nog fouten in.
Minder dan 24 uur later is De Bleeker dan ook staatssecretaris af. Haar opvolger Alexia Bertrand, die van MR komt, heeft intussen al de eed afgelegd bij de koning en haar eerste persconferentie en interviews in haar nieuwe functie gegeven. Een wissel van de wacht die zo snel gegaan is dat het sommigen doet denken dat die al veel langer voorbereid werd.
"Als je de beelden van gisteren in de Kamer ziet (waar premier De Croo haar een "materiële fout" verweet en De Bleeker niets mocht zeggen, red.), voel je dat er zich een drama heeft afgespeeld in de partij", analyseert politiek journalist Wouter Verschelden in "Terzake". "Dat begrotingsverhaal is heel abstract voor de mensen, maar geloofwaardigheid is essentieel, het komt neer op: kunnen we hen (de politici, red.) vertrouwen met onze centen? En dan zit je al snel in een fundamentele crisis."
"Ik heb het in mijn carrière nog nooit meegemaakt, een begroting waarin op 24 uur 1,7 miljard gewoon verschuift, erbij komt, er weer afgaat. En dan hoor je in de wandelgangen van Vivaldi toch ook: laat ons in 2023 eens zien of we effectief die btw gaan moeten meetellen of niet, of er iets anders tegenover staat. En eigenlijk zegt iedereen hetzelfde: die accijnzen komen er niet. En dus heeft De Bleeker misschien wel gelijk gehad, maar mocht ze het niet zeggen."
"Open VLD heeft vandaag tegenprik uitgedeeld aan MR"
Los van dat alles, met Alexia Bertrand was een opvolger voor De Bleeker er vanmiddag wel heel snel. "Dat is het donkere verhaal van die personeelswissel. Open VLD heeft van een sombere situatie een kans gemaakt. Je moet je afvragen hoelang dit scenario al voorbereid was. Ik weet van een aantal bronnen zeker dat de gesprekken tussen voorzitter Lachaert en Bertrand al maanden liepen. Dat is niet iets dat plots overnight gebeurd is, maar het is misschien wel versneld. Bertrand was bij MR heel ongelukkig, ze had er een heel moeilijke relatie met voorzitter Georges-Louis Bouchez. De relaties tussen Open VLD en MR zitten al langer niet goed en vandaag heeft Open VLD een tegenprik uitgedeeld aan Bouchez. Met de gesprekken die bezig waren, heeft Open VLD de opportuniteit gegrepen om haar erin te schuiven."
De taak die Bertrand wacht, is wel loodzwaar, benadrukt Verschelden, ook al heeft ze volgens hem "de juiste adelbrieven om dit te doen", iets wat ook Open VLD-voorzitter Egbert Lachaert benadrukt. "Wij zijn bij de slechtste leerlingen van de Europese klas qua begroting, je krijgt problemen met de Europese Commissie, dat staat in de sterren geschreven. Bertrand wil het stap voor stap doen, maar het is een titanenwerk dat haar wacht."
We hebben eigenlijk geen staatssecretaris van Begroting in die ploeg en misschien kan Alexia Bertrand daar wel een verschil in maken
Wouter Verschelden, journalist
Want hoe moet het nu verder op langere termijn? "Je kan alleen maar diep zuchten samen met iedereen die die begrotingscijfers bekijkt, dat gaat echt over een heel stevig tekort, waarbij je heel snel de ideologische clash binnen de Vivaldi-regering ziet terugkomen. Je hebt de linkervleugel (met PS en Ecolo) die die schuldenberg geen probleem vindt. De liberalen aan de andere kant proberen de meubels te redden. Maar de rol die daar cruciaal in is, is die van de premier. Hij moet uiteindelijk samen met een minister of staatssecretaris de boel bewaken. Dat was -ook al voor het ontslag van De Bleeker- een heel problematische relatie. Het was duidelijk dat De Bleeker daar niets in te zeggen had. We hebben eigenlijk geen staatssecretaris van Begroting in die ploeg en misschien kan Alexia Bertrand daar wel een verschil in maken."
