Bijna Black Friday, maar wat gebeurt er als we stoppen met spullen te kopen? "Ik ben gelukkiger geworden"

Sien Van den broeke (29) is één van de weinigen op wie Black Friday geen impact heeft. "Ik heb geen last van Black Friday. Ik zie vooral de tegenbeweging van bedrijven die een Green Friday houden. Ik vind het goed dat bedrijven zoals Dille & Kamille een statement willen maken. Maar hopelijk gaat dat ook verder dan het statement." Sien koopt heel bewust, en probeert niets nieuws te kopen. Maar dat is niet altijd zo geweest. "Zeven jaar geleden schreef ik mijn masterthesis over de kledingindustrie. Ik realiseerde me dat er zo veel mis was met die wereld. Als wij er de prijs niet voor betalen, dan doet iemand anders dat wel. Of de planeet."

"In het begin is het erg aanpassen en moet je veel geduld hebben, maar het is de moeite waard om die switch te maken. Ik ben gelukkiger en krijg nu zelfs stress als ik te veel spullen heb. En er bestaat echt nog veel tussen nieuw kopen en niets kopen. Ik koop tweedehands, of leen, of swap met vrienden. It's fun over here." Sien geeft haar geld liever uit aan reizen en restaurants. "Ik spaar elke maand honderden euros uit die ik vroeger aan meubels had uitgegeven. Er komt meer budget vrij om leuke dingen te doen."

Elias Verwilt (22) koopt wel veel spullen. Hij wordt daar gelukkig van. "Ik ben geen materialist, maar ik heb enorm veel spullen. Ik kan gelukkig worden van kleine prulletjes." Elias heeft al geprobeerd om minimalistischer te leven, maar het lukt hem niet. "Ik wil heel graag die persoon zijn met drie broeken. Maar het is niets voor mij. Ik zou dat moeilijk vinden, zo bewust leven. Je wordt daar slechtgezind van denk ik."

Elias omschrijft zichzelf als "een online kind". Hij is fotograaf en TikTokker, en plaatst geregeld zelf advertenties online. "Al bij al valt mijn invloed nog mee denk ik. Je hebt echt influencers die elke dag een andere favoriete shampoo aanprijzen. Daar trappen mijn volgers echt niet in. Als ik reclame maak, zie ik onmiddellijk in de comments dat die jongeren dat doorprikken. Die zijn opgegroeid met sociale media en zien onmiddellijk wanneer iemand fake doet."

Timpe Callebaut (28) is doctoraatstudent marketing aan de KULeuven. "Ook ik ben niet immuun voor Black Friday. Als je iets - ongeveer - nodig hebt, zijn die kortingen wel verleidelijk." Volgens Timpe is het normaal dat we zo verslaafd zijn aan spullen kopen. "Wanneer je iets koopt, komt er dopamine vrij in je brein. Dat geeft je een goed gevoel, maar dat gevoel is ook snel weer weg. We willen zo snel mogelijk dat gevoel opnieuw ervaren, en dat kan leiden tot dwangmatig koopgedrag. Onderzoek heeft ook uitgewezen dat mensen gelukkig worden van spullen te kopen, niet van ze te bezitten. We gaan constant op zoek naar die rush." Maar shoppen kan ook een positief effect hebben. "Retail therapy wordt soms toegepast bij mensen die het gevoel hebben dat ze geen controle hebben over hun leven. Dan kan shoppen op korte termijn helpen om je beter te voelen. Je hebt dan heel even controle over je aankopen."

Timpe heeft wel een tip om een koopverslaving in bedwang te houden: maak lijstjes. Eentje met wat je echt nodig hebt, en eentje met wat je graag zou willen. Als er een gigantische promotie verschijnt, haal je die weer boven. Als het product op geen van de lijstjes staat, klik je het onmiddellijk weg. Dat klinkt misschien kinderachtig, maar het is tegenwoordig enorm moeilijk om te ontsnappen aan reclame waarmee we langs alle kanten bestookt worden. Deze tip kan helpen om je koopgedrag onder controle te houden."