Rik Torfs en Jeroen Baert in debat over moderatie op Twitter: voor de ene noodzakelijk, voor de andere censuur

Twitter Complaint Hotline Operator, zo leest de nieuwe "bio" van de kersverse Twitter CEO. Sinds enkele weken is het gekende sociale netwerk in handen van de rijkste man ter wereld, Elon Musk. Ook gekend van SpaceX en Tesla. Na lang aanslepen nam Musk enkele weken geleden de fakkel over van voormalig Twitter CEO en softwareontwikkelaar Jack Dorsey. En dat voor een prijskaartje van maar liefst 44 miljard dollar.  

Sindsdien heerst de chaos in het bedrijf. Musk ging met harde hand door het personeelsbestand van Twitter en koos ervoor om het gekende blauwe vinkje voor 8 dollar per maand te verkopen. Dat vinkje onderscheidt het officiële Twitter-account van de valse accounts. Vele Twitter-gebruikers waren daar niet mee opgezet, zoals ook professor emeritus Kerkelijk recht Rik Torfs (KU Leuven). "Ik heb een enorm ego, laat daar geen twijfel over bestaan. Maar waarom zou je betalen voor een blauw vinkje?" 

Virtuele controverse en hilariteit alom. "Al snel verschenen valse accounts van onder anderen Nintendo, waarbij Mario de middenvinger opsteekt", zegt computerwetenschapper Jeroen Baert in "De afspraak". Na slechts twee dagen werd de verkoop opgeschort. Ondertussen waren ook heel wat Elon Musk-impersonators de draak aan het steken met de verregaande veranderingen op Twitter en de beslissingen van de nieuwe CEO. 

Toch is de controverse over het blauwe vinkje niet de meest ingrijpende verandering die Musk wil doorvoeren. Belangrijker is dat ook de contentmoderatie, of het reguleren van de inhoud op de sociale media, door de miljardair in vraag wordt getrokken. Twitter, de sociale netwerksite waar het account van voormalig president van de Verenigde Staten Donald Trump werd geblokkeerd, moet in de nabije toekomst een vrijhaven worden voor de totale vrijheid van meningsuiting.

Een toekomstplan waar Baert het absoluut niet mee eens is. "Voor Musk moet alles wat bij wet legaal is ook mogelijk zijn op Twitter. Maar dan begint de bal pas te rollen", waarschuwt Baert. "Elk platform dat ooit op het internet is ontstaan heeft een vorm van content moderatie. Iedereen haat het, maar het is nodig." 

Zonder moderatie kan iedereen posten wat ie wil, zonder op het matje geroepen te worden. "Anders krijg je zaken zoals 4Chan", een internetforum waar alles kan en mag gezegd worden, los van de wetgeving. "Ik trek de grens bij oproepen tot geweld, homofobie, transfobie en seksisme." Baert wijst er meteen ook op dat de vrijheid van meningsuiting bestaat om je te beschermen tegen de overheid. "Maar Twitter is een privébedrijf met commerciële doeleinden. Twitter hoeft zich niet te verantwoorden voor wat ze van plan zijn met jouw content", weet Baert. 

Voor Torfs mag de moderatie op Twitter dan weer wel aan banden gelegd worden. "Twitter is een private speler, maar met een énorm grote rol. We moeten opletten dat we het recht en moraal niet met elkaar laten versmelten", waarschuwt Torfs. "De contentmoderatie doet mij een beetje denken aan de censuur in de Katholieke Kerk. Het gaat om een bepaald type mens. Ik ben bang dat die moderatoren gretig bepaalde meningen willen fnuiken" 

Volgens Torfs moet het mogelijk blijven om ook verwerpelijke meningen te uiten. "Ik moet kunnen zeggen dat ik u dom vind, dat de VRT niets waard is en uit de ether moet verdwijnen. Dat meen ik natuurlijk niet, maar het moet wel kunnen."Beledigingen en verwerpelijke meningen zijn subjectief", aldus Torfs. "Sommige mensen voelen zich nooit beledigd, andere mensen hebben wél lange tenen."

Torfs en Baert houden er andere meningen op na als het over vrijheid van meningsuiting en moderatie op sociale media gaat, maar over één ding is men het eens: de alleenheerschappij van Musk over Twitter is onwenselijk en misschien zelfs een beetje gevaarlijk. "Twitter heeft een belangrijke plek opgeëist in het publieke debat. Dat kan voor mij niet", zegt Baert. Torfs treedt hem daarin bij, "het kan niet zijn dat Musk een monopolie heeft."