De Republikeinen hebben de meerderheid nu officieel te pakken in het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden. Ze haalden de 218 zetels binnen die nodig zijn. De Democratische president Joe Biden zegt dat hij wil samenwerken met de Republikeinen, maar het zal voor hem de komende 2 jaar moeilijker worden om zijn plannen uit te voeren. "Als er compromissen worden gesloten, is het geen probleem dat twee partijen de macht delen, maar in het huidige politieke klimaat ligt dat moeilijk en kan het leiden tot stilstand", zegt VS-correspondent Björn Soenens.
Republikeinen heroveren Huis van Afgevaardigden in de VS met nipte meerderheid: "Kan leiden tot stilstand"
Er werd verwacht dat de Republikeinen de controle over het Huis zouden overnemen van de Democraten, maar de meerderheid is veel kleiner dan voorspeld was voor de verkiezingen van vorige week. Bij die tussentijdse verkiezingen moest vorige week worden gestemd voor alle 435 zetels in het Huis van Afgevaardigden en ongeveer een derde van de zetels in de Senaat. Het tellen van de stemmen sleepte op verschillende plaatsen lang aan, omdat de resultaten erg dicht bij elkaar lagen en de kieswet in sommige staten bijzonderheden vertoonde.
Er zijn nog 7 zetels te verdelen, hoe groot de meerderheid van de Republikeinen uiteindelijk wordt, valt dus nog af te wachten. Afgelopen weekend was al duidelijk geworden dat de Democraten de controle in de Amerikaanse Senaat behouden, al is de uitslag in 1 staat – Georgia – nog steeds niet definitief. Begin december volgt daar een tweede ronde.
De Amerikaanse president Joe Biden heeft vannacht Republikeins fractievoorzitter in het Huis van Afgevaardigden Kevin McCarthy alvast gefeliciteerd met de overwinning van de Republikeinen in het Huis. McCarthy zal daardoor wellicht Nancy Pelosi opvolgen als voorzitter van het Huis van Afgevaardigden.
Biden verklaarde dat hij ernaar uitkeek om samen te werken met de Republikeinen om zo "resultaten te bereiken voor hardwerkende families". Hij zei verder: "Het Amerikaanse volk wil dat we iets voor elkaar krijgen. Ik ben bereid met iedereen, Republikeinen of Democraten, samen te werken om dat voor hen te bewerkstelligen."
McCarthy reageerde op Twitter op de overwinning van zijn partij. "Republikeinen hebben het Huis officieel 'geflipt'. Amerikanen zijn eraan toe om een nieuwe weg in te slaan en de Republikeinen in het Huis zijn er klaar voor om dat waar te maken."
Voor de tussentijdse verkiezingen op 8 november hadden de Democraten nog de meerderheid in beide kamers. Voorafgaand aan deze midterms werd verwacht dat de Republikeinse Partij een grote overwinning zou boeken, maar de voorspelde 'rode golf' bleef uit. Afgelopen nacht kondigde ex-president Donald Trump aan dat hij voor de Republikeinen in 2024 opnieuw wil deelnemen aan de presidentsverkiezingen.
Recept voor stilstand
Concreet betekent de situatie waarbij beide partijen elk één kamer van het Congres in handen hebben, vooral politieke stilstand. "Als er compromissen worden gesloten, is het geen probleem dat de twee partijen de macht delen", legt VS-correspondent Björn Soenens uit in "De ochtend" op Radio 1, "maar in het huidige politieke klimaat waarbij de twee partijen niet door één deur kunnen, leidt dat meestal tot blokkering".
Zo zouden Republikeinen wetten kunnen maken in het Huis van Afgevaardigden die worden tegengehouden in de Senaat of er zelfs niet eens besproken worden. "Zelfs als het dan nog tot een wet zou komen, kan de president nog zijn veto gebruiken", vertelt Soenens. "Tegelijk is de meerderheid van de Republikeinen zo krap, dat de macht van de extreme elementen in die partij groter wordt. Ze kunnen hun leider zo chanteren als iets hen niet aanstaat."
