De Belgische Gegevensbeschermingsautoriteit, die de privacy van de burgers in ons land bewaakt, roept voetbalfans die afzakken naar het WK in Qatar op om voorzichtig om te springen met twee telefoonapplicaties die ze daar waarschijnlijk zullen moeten installeren. Fans krijgen het advies om een oude, lege telefoon te gebruiken in Qatar. Uit onderzoek van de Noorse openbare omroep blijkt namelijk dat die apps op privacyvlak “veel verder gaan dan wordt aangegeven”. "De kans is reëel dat WK-bezoekers, en met name kwetsbare groepen, worden gecontroleerd door de Qatarese autoriteiten", klinkt het bij de Noorse overheid.
Belgische privacywaakhond roept voetbalfans op om voorzichtig te zijn met verplichte apps op WK in Qatar: "Gebruik een oude, lege telefoon"
Nils Schillewaert
Gepubliceerd:
Het was Øyvind Vasaasen, chef veiligheid van de NRK, de nationale omroep van Noorwegen die midden oktober de kat de bel aanbond. “Het is niet mijn taak om veiligheidsadvies te geven, maar persoonlijk zou ik geen mobiele telefoon meenemen tijdens een bezoek aan Qatar”, klonk zijn waarschuwing. Het NRK had twee Qatarese apps onder de loep genomen waar buitenlandse voetbalfans die naar Qatar afzakken voor het WK bijna zeker mee in contact zouden komen.
De eerste app die de Noren onder de loep namen is “Hayya”, de officiële WK-app die geldt als toegangsticket voor het land en de WK-stadions en ook recht geeft op gratis toegang tot het openbaar vervoer tijdens het WK. De tweede is “Ehteraz” een COVID-19-applicatie die verplicht is voor iedereen die een zorginstelling in Qatar betreedt.
Om deze apps te kunnen installeren moeten gebruikers eerst akkoord gaan met álle gebruikersvoorwaarden. En die gaan wel heel ver, stelt de Noorse openbare omroep. Via de “Hayya”-app kan je bijvoorbeeld niet alleen de WK-matchen volgen, de overheid kan de toepassing ook gebruiken om jou te volgen. Uit het Noorse onderzoek bleek dat de overheid ook toegang zou kunnen krijgen tot gevoelige data van gebruikers van de apps.
Bij een controle door het team Cybersecurity bij VRT bleek dat de huidige versie van de apps niet zo ver gaat als de gebruiksvoorwaarden laten uitschijnen. Bij de installatie wordt wel toegang gevraagd tot mogelijk gevoelige informatie zoals de locatie van het toestel.
"Dit is niet heel uitzonderlijk en deze gegevens kunnen nodig zijn voor de werking van de app, maar we kunnen niet uitsluiten dat ze ook voor andere doeleinden gebruikt worden", luidt het oordeel. Daarom werden VRT-medewerkers die naar het WK in Qatar gaan, gewaarschuwd om de apps enkel te installeren indien nodig en om extra voorzichtig te zijn bij het gebruik van de toestellen.
Onafhankelijke Noorse cyberveiligheidsexperts komen tot dezelfde conclusie: “De apps kunnen jouw telefoon en de telefoons rondom je tracken en zo bijvoorbeeld doorgeven met wie je in contact komt. Handige info voor een overheid die jaagt op minderheden.” Ze verwijzen daarbij bijvoorbeeld naar de holebigemeenschap, homoseksualiteit is namelijk verboden in Qatar.
Installeer de apps niet
Een bezorgdheid die de Noorse overheid deelt, want afgelopen maandag kwam er een officiële waarschuwing van de Noorse gegevensbeschermingsautoriteit. “Wie naar Qatar reist om het WK voetbal te volgen, kan gevraagd worden om twee apps te downloaden. Die apps kunnen eventueel gebruikt worden om bezoekers te monitoren”, luidt het in de mededeling .
“We zijn vooral gealarmeerd door de uitgebreide toegang die de apps nodig hebben. De kans is reëel dat bezoekers aan Qatar, en met name kwetsbare groepen, worden gecontroleerd door de Qatarese autoriteiten”, waarschuwt de overheid. Noren die naar Qatar gaan, krijgen het advies de apps niet te downloaden tenzij het niet anders kan.
In Frankrijk worden je gegevens beschermd, maar in Qatar is dat niet het geval
Later deze week klonken gelijkaardige adviezen vanuit onder meer Duitsland, Frankrijk en Nederland en nu roept ook de Belgische Gegevensbeschermingsautoriteit fans op om waakzaam te zijn. "Download dergelijke apps indien mogelijk niet, en als het downloaden ervan verplicht is, probeer dan te reizen met een lege telefoon (bijvoorbeeld een oude telefoon). En vergeet niet de applicaties te verwijderen zodra je terug bent", klinkt het advies.
De Franse overheid verspreidde eerder deze week een lijst gelijkaardige tips om je telefoon of tablet te beveiligen op reis. Jean-Noël Barrot, minister van Telecommunicatie deelt het advies op Twitter en voegt er volgende boodschap aan toe: "In Frankrijk worden fundamentele rechten van individuen en hun gegevens beschermd, maar in Qatar is dat niet het geval.”
Het advies van de Franse overheid:
Wat doe je als een land je verplicht om een specifieke toepassing te downloaden?
Installeer de toepassing op het laatste moment voor vertrek of ter plaatse.
Beperk de systeemrechten tot het strikt noodzakelijke.
Verwijder de app zodra je terug thuis bent.
Reis indien mogelijk met een "lege" telefoon.
Maak een back-up van je berichten en foto's en reset je telefoon (fabrieksherstel).
Herstel de back-up bij je terugkeer.
Of nog beter: gebruik een oude, geresette telefoon als je die hebt.
Houd je telefoon altijd bij je en laat niemand hem gebruiken.
Beperk het inloggen op onlinediensten die authenticatie vereisen - ook al lijken ze officieel - tot het strikt noodzakelijke.
Bescherm de toegang tot uw smartphone met een sterk wachtwoord.
Wees voorzichtig met de foto's die je maakt. Het kan illegaal zijn om foto's te maken van mensen zonder hun toestemming of van openbare gebouwen.
Of je nu online of offline bent, geef nooit informatie over jezelf vrij die je in het land van bestemming in de problemen kan brengen, met inbegrip van gevoelige gegevens zoals je politieke of religieuze opvattingen of je seksuele geaardheid.
