Hoe kijkt Rusland naar raketinslag in Polen? "Er is een wig ontstaan tussen Oekraïne en het Westen, Rusland zet dat in de verf"

Dinsdagavond sloeg in het Poolse dorpje Przewodów een raket in. De inslag kostte aan twee Poolse burgers het leven. Alle hens aan dek in het NAVO-blok, want Polen is de eerste verdedigingslinie van NAVO-grondgebied. 

Volgens de westerse staten gaat het om verdwaald afweergeschut van Oekraïne waarmee Oekraïne zich verdedigt tegen de intense Russische bombardementen na de herovering van de stad Cherson. Maar de Oekraïense president Zelenski blijft volhouden dat het om een raket die door de Russen is afgevuurd, gaat. NAVO-secretaris-generaal Jens Stoltenberg en onze premier Alexander De Croo zijn voorzichtiger over de herkomst van de raket, maar vinden wel dat Rusland verantwoordelijk is voor het voorval.

Op sociale media was er al snel paniek over de raketinslag, velen geloofden dat de raketinslag in Polen weleens de start zou kunnen zijn van de Derde Wereldoorlog. Maar Rusland-experten Geert Groot Koerkamp en Ria Laenen (KU Leuven) verwachtten geen scherpe escalatie van het conflict. "Ik ging niet meteen in paniekmodus", zegt Laenen in "De afspraak". "En ook in Polen is men rustig gebleven, want voor hen maakt de oorlog in Oekraïne deel uit van de dagelijkse realiteit."

Velen waren met verstomming geslagen op het moment van het nieuws. Groot Koerkamp alvast niet: "Dit wekt geen verbazing op. Er werd een recordaantal Russische raketten afgevuurd op Oekraïens grondgebied. Dat maakt meteen ook duidelijk waarom de NAVO de verantwoordelijkheid bij Rusland blijft leggen." 

Volgens Groot Koerkamp kijken de Russen met gemengde gevoelens naar het voorval in Polen. "Er is niet bijzonder veel veranderd. Aan de ene kant zijn de Russen zelfvoldaan, want de westerse leiders hebben Rusland in het gelijk gesteld over de herkomst van de raket", meent Groot Koerkamp. "Maar er is ook irritatie over de houding van de VS en de NAVO. Zij leggen nog steeds de verantwoordelijkheid bij Rusland." Rusland vindt dat er te snel wordt geoordeeld en dat de "Amerikanen geen enkel belang hechten aan het onderzoek naar de raketinslag", weet Groot Koerkamp.

Ook de beschuldiging van Zelenski maakt deel uit van het interne debat in Rusland, zij het op een andere wijze. "Er wordt voortdurend de draak gestoken met Zelenski in Rusland. Hij wordt afgeschilderd als een clown of een weinig serieuze figuur." Vooral de tweespalt tussen de communicatie van Zelenski en het NAVO-bondgenootschap wordt in Rusland in de kijker gezet. "Er is - althans voor een korte periode - een wig ontstaan tussen Oekraïne en de NAVO en dat wordt heel erg benadrukt in Rusland", vertelt Groot Koerkamp vanuit Moskou.

Volgens professor Ria Laenen moeten we de beschuldiging van Oekraïne aan het adres van Rusland over de herkomst van de raket nuanceren. "Je moet het in de context plaatsen. Het gaat hier om een president die al negen maanden lang in oorlog zit op een dag dat er in Oekraïne massale bombardementen plaatsvonden. Ik zie het eigenlijk meer als een manier om naar de eigen bevolking toe te communiceren."  Toch wijst Laenen meteen ook op de gevaren. "Het risico bestaat dat Zelenski zijn geloofwaardigheid afneemt wanneer zou blijken dat het om Oekraïens afweergeschut gaat."

Toch mogen we er niet zomaar vanuit gaan dat Rusland de waarheid spreekt en Zelenski de mist ingaat. "Het zou niet de eerste keer zijn dat Rusland verantwoordelijkheid van zich probeert af te schuiven", zegt Laenen. "Dat zagen we eerder ook al na de bombardementen in Marioepol."

Voor Laenen is het duidelijk dat de oorlog in Oekraïne voor Rusland een existentiële strijd inhoudt. "Poetin stelt de oorlog in Oekraïne voor als een strijd voor Rusland, maar het Russische regime zit duidelijk in een overlevingsmodus. En dat elke dag een beetje meer."