De raket die gisteren in het Poolse grensdorp Przewodów twee mensen gedood heeft, werd mogelijk afgevuurd door de Oekraïense luchtafweer. Dat melden verschillende Amerikaanse overheidsmedewerkers aan Associated Press . De Poolse president Andrzej Duda spreekt ook van een tragisch ongeluk. "In ongeveer één op de twintig gevallen kan er iets fout lopen met het luchtafweersysteem", vertelt Johan Gallant in "De ochtend" op Radio 1.
"Een tragisch ongeluk": Hoe kan slecht werkend Oekraïens afweergeschut terechtkomen op een Pools grensdorp?
Lukas Lecluyse
Gepubliceerd:
Bijgewerkt:
Volgens de Amerikaanse president Joe Biden is het onwaarschijnlijk dat de raket die gisteravond in een Pools grensdorp twee mensen gedood heeft, afgevuurd werd door Rusland. "Voorlopig is er informatie die betwist dat het zou gaan om een Russische raket", vertelde hij tijdens een persconferentie. Drie Amerikaanse functionarissen bevestigden dat. Ook de Poolse president Duda spreekt intussen over een tragisch ongeluk.
Mogelijk gaat het om een raket van Russische makelij, die door Oekraïense troepen werd afgevuurd om een inkomende Russische raket te onderscheppen. Bestaat de kans dat een Oekraïense luchtafweerraket in een Pools dorp terechtkomt?
S-300 raketsysteem
"Er is uiteraard nog heel wat onderzoek nodig voor we daar definitief uitsluitsel over hebben", vertelt Johan Gallant, hoofd van het departement Wapensystemen en Ballistiek aan de Koninklijke Militaire School in "De Ochtend" op Radio 1. "Maar de NAVO zal wel beschikken over gedetailleerde informatie van de Poolse legerleiding. Veel vliegtuigen patrouilleren ook rond de Oekraïense grens. De systemen zullen die activiteit naar alle waarschijnlijkheid wel hebben opgepikt. In dat geval komt die informatie snel in Washington terecht."
An S-300 PMU-1 anti-aircraft missile
De nieuwe generatie S-400 Triumf
Wat is het S-300 raketsysteem?
Het S-300 raketsysteem is de koepelbenaming voor een reeks grond- en luchtsystemen die raketten over een lange afstand kunnen lanceren. Het systeem werd ontwikkeld door de voormalige Sovjet-Unie en wordt zowel door het Russische als het Oekraïense leger gebruikt in de oorlog. De raketten worden vooral gebruikt om zich te verdedigen tegen luchtaanvallen. Het bereik van het S-300 raketten is wel niet ver genoeg om door Rusland te kunnen zijn afgeschoten. Waarschijnlijk gaat het dus om slecht functionerende afweergeschut van Oekraïne.
"Over het algemeen zijn dergelijke systemen redelijk betrouwbaar", gaat Gallant verder. "Uiteraard is het systeem ook niet onfeilbaar. Soms kan er iets fout lopen. In ongeveer één op de twintig gevallen wijkt de koers van zo'n raket af." Mogelijk is dat in dit geval ook gebeurd.
Internationale reactie?
Er is nog heel wat onderzoek nodig om zeker te zijn wie de raket nu juist heeft afgevuurd.
De vraag is verder hoe de NAVO zal reageren. "Dat Polen zal vragen om artikel 5 in werking te doen treden (dat een aanval tegen één land wordt beschouwd als een aanval tegen alle landen), is heel erg klein", vertelt VRT NWS-journalist Jens Franssen in "De ochtend". "Dat kan overigens niet één land beslissen, maar komt er pas na een politieke consensus. Sinds de oprichting van de NAVO in 1949 is het nog maar één keer voorgevallen, na de aanslagen van 11 september in de Verenigde Staten."
Doordat steeds meer mensen spreken over een tragisch ongeval, neemt de kans af dat Polen artikel 4 van het NAVO-verdrag zal afkondigen. "Dat schrijft dat alle NAVO-landen moeten samenzitten als één land met serieuze vragen zit. Het zou bijvoorbeeld kunnen dat Polen vraagt om extra luchtafweersystemen aan de oostgrens, zodat er geen verdwaalde raket – of die nu van Oekraïne of Rusland komt – op een Poolse stad kan vallen."
Het loopt wel eens vaker verkeerd met Russische raketten:
Hoe kan slecht werkende raket terechtkomen op een Pools grensdorp?
