Het WK voetbal begint vanavond en de Rode Duivels komen maandag voor het eerst in actie. Voor veel fans betekent dat laat opblijven, vroeg opstaan (of niet slapen) en stiekem kijken op kantoor. Maar mag je tijdens je shift naar de match kijken? En is 'ziek zijn van winst' de dag nadien een geldig excuus om thuis te blijven? 6 vragen en antwoorden.
Mag ik naar het WK voetbal kijken op het werk? En mag mijn baas mij controleren?
Gepubliceerd:
Bijgewerkt:
Dit artikel is eerder verschenen, naar aanleiding van het WK 2022 en EK 2024, maar werd geüpdatet met nieuwe informatie.
1. Mag ik naar het WK kijken tijdens het werk?
Het is de werkgever die beslist hoe en wanneer er gewerkt wordt. Die mag je verbieden de wedstrijd te volgen via radio, tv of nieuwswebsites. Je bent volgens de wet op de arbeidsovereenkomsten verplicht om tijdens de afgesproken werkuren te werken. Als je een wedstrijd bekijkt, ben je uiteraard niet aan het werken.
Het is vooral belangrijk dat er duidelijke afspraken zijn, vindt Nele Mertens, juridisch experte bij hr-dienstenbedrijf Acerta.
"Het is een goed idee dat de werkgever alle relevante regels van het arbeidsreglement nog eens oplijst en deelt met de werknemers", zegt ze. "Een werkgever kan ook bijvoorbeeld toelaten dat werknemers kort op internet surfen om de tussenstand te bekijken. De regels daaromtrent worden ook best in het arbeidsreglement opgenomen. Als de werkgever zelf een grote voetbalfan is, kan die er ook een teamevenement van maken."
Heeft je werkgever helemaal niets aan voetbal, kun je aan collega's vragen om je shift te wisselen of om een dagje verlof te nemen. "Dat moet altijd in overleg met de werkgever", vertelt Mertens. "Maar, als bijna alle werknemers voor dezelfde wedstrijd vrijaf willen nemen, kunnen er voorrangsregels gelden", vertelt Mertens. Die voorrangsregels zijn niet wettelijk vastgelegd. Je vraagt ze best na aan je werkgever.
2. Geldt dat ook voor thuiswerk?
Voor thuiswerkers zijn de regels vaak wat soepeler. "Je kunt het werk zelf wat beter organiseren, maar de werkgever maakt best vooraf afspraken op welke tijdstippen de werknemer beschikbaar moet zijn", zegt Mertens. "Als dat niet moet, kun je afspreken om de match te volgen en je werk later af te werken." Het is dus vooral belangrijk om goede afspraken te maken.
Je werkgever mag je in uitzonderlijke gevallen controleren tijdens het telewerken, maar dat mag niet in strijd zijn met de GDPR- en privacywetgeving.
De werkgever mag niet net voor het WK beslissen om thuiswerkers en hun surfgedrag te controleren
Nele Mertens, Acerta
"Alleen als de controle op het internetgebruik strikt noodzakelijk is voor het werk en belangrijker is dan de privacy, mag de werkgever de werknemer controleren. De werknemers moeten dat ook vooraf weten, bijvoorbeeld via het arbeidsreglement. De werkgever mag dus niet net voor het WK beslissen om thuiswerkers en hun surfgedrag te controleren."
3. Wat als ik mij niet goed voel na een nachtje vieren?
Door het grote tijdsverschil tussen België en het Amerikaanse continent, gaan verschillende matchen van de Rode Duivels door in de late avond of zelfs nacht. De kans bestaat dat je pas in de vroege uurtjes kijkt of tot laat een overwinning viert. Maar als je de volgende dag niet zo fit bent, denk dan even na voordat je je ziek meldt. Je kan je afvragen of een kater een geldige reden is om naar de dokter te hollen.
"Bij sommige werkgevers heb je een briefje van de dokter nodig. Als die je toch niet helemaal gelooft, kan die ook een controlearts sturen", vertelt Mertens. "Beslist die dat je arbeidsgeschikt bent, kan je werkgever beslissen om je niet uit te betalen."
Je mag als werknemer 2 keer per jaar een dag ziek zijn, zonder ziektebriefje. "De regel geldt alleen voor bedrijven met meer dan 50 werknemers en de werkgever kan nog steeds een controlearts sturen", legt Mertens uit. Hoe dan ook kan een werkgever iemand niet verplichten een alcoholtest te doen.
4. Mag ik de ochtend na een match later starten?
Of een werknemer later mag beginnen, hangt af van hoe de arbeidsuren binnen het bedrijf zijn georganiseerd. In ondernemingen met glijdende werktijden is dat doorgaans mogelijk, omdat werknemers dan zelf hun begin- en einduur kunnen bepalen.
Wie een vast uurrooster heeft, wordt verwacht op het afgesproken tijdstip aanwezig te zijn. Een werknemer kan met een leidinggevende wel afspreken of opgebouwde inhaalrust of overuren opgenomen kunnen worden en/of je zo later aan de werkdag mag beginnen.
5. Wat als ik de regels verbreek?
Je kon het niet laten en hebt de wedstrijd toch opgezet. 10 minuten worden er 45 en je werkgever staat plots achter je. Wat mag hij doen?
"De werkgever mag hier uiteraard een opmerking over geven", zegt Mertens. "Dat gebeurt best schriftelijk, om misverstanden achteraf te vermijden. Als de werknemer zich herpakt, is dat geen probleem. Doet die dat niet, kunnen er ook sancties volgen. Bij ernstige en herhaaldelijke overtredingen, kan zelfs een ontslag volgen. Hierover moeten de werknemers geïnformeerd worden, bijvoorbeeld via het arbeidsreglement."
Als je maar een keer naar een wedstrijd hebt gekeken, kun je uiteraard niet meteen ontslagen worden
Nele Mertens, Acerta
"Het is voor de werkgever erg belangrijk om alle opmerkingen en voorgaande stappen op papier te hebben staan. Als je maar een keer naar een wedstrijd hebt gekeken, kun je uiteraard niet meteen ontslagen worden."
6. Mag ik in supportersoutfit naar het werk?
Dat hangt af van je werkplek en functie. Daarbij zijn 2 aspecten belangrijk: de goede naam van de werkgever en de veiligheid.
"Als de kledij van de werknemer impact heeft op de goede naam van de werkgever of als de werknemer in contact komt met klanten, hetzij fysiek, hetzij via Teams, kan de werkgever een supportersoutfit verbieden", zegt Mertens. "Als de werknemer geen contact heeft met klanten en er geen specifieke kledingvoorschriften zijn, mag de werknemer in volledige supportersoutfit naar het werk gaan."
De veiligheid is vrij vanzelfsprekend. "Als je gevaarlijke machines bedient waar je sjaal in kan terechtkomen, is het normaal dat die verboden is."
