Duivels-supporter die naar Qatar gaat: "Unieke opportuniteit", maar VRT NWS-journalist Jens Franssen wijst op risico's

Begin deze maand is er heel wat commotie ontstaan, toen bleek dat Qatar supporters uit alle deelnemende landen aan het WK had uitgenodigd om de openingsceremonie bij te wonen. Van de uitgenodigde fans wordt verwacht dat ze daar juichen wanneer ze in beeld komen. En ze zouden ook hebben moeten instemmen met een bepaalde gedragscode waarin stond dat alleen positief nieuws over Qatar naar buiten mocht komen.

"Er bestaat zo’n gedragscode", zegt Pieter Verbestel. "Maar die bevat ook teksten zoals: uw mening is uw mening. Die gedragscode bestond meer voor de echte influencers die ze misschien aangetrokken hebben. Na de commotie die erover ontstaan is, is ons per mail benadrukt dat die voor ons niet geldt. Het enige waartoe we verplicht zijn, is het bijwonen van de openingsceremonie, maar we hebben niets moeten ondertekenen.” 

Als trouwe Rode Duivels-fan vond Verbestel de uitnodiging vooral "een unieke opportuniteit", want het WK op eigen kosten bijwonen had hem minstens duizenden euro's gekost. "Ik heb lang getwijfeld om het zelf te organiseren en te bekostigen, maar bij dit aanbod heb ik bijna niet getwijfeld. Onze vlucht heen en terug zijn inbegrepen, het verblijf wordt geregeld door Qatar en we krijgen een kleine alimentatie voor eten en drinken, dat is zo'n kleine 70 euro per dag." 

Toch weet Verbestel ook niet wat hij concreet moet verwachten. "We gaan het moeten zien, maar ik ga ook soms privé op reis, je moet altijd rekening houden met de plaatselijke cultuur, wat niet wegneemt dat een aantal zaken in Qatar veranderd zouden moeten worden, maar ik denk niet dat dat de taak van de supporter is." 

VRT NWS-journalist Jens Franssen wilde ook naar Qatar om er verslag uit brengen, maar hij heeft geen journalistenvisum gekregen. "Dit is een van de weinige keren dat ik, en bijvoorbeeld ook de collega's van het jeugdprogramma "Karrewiet", dat niemand van VRT NWS een visum heeft gekregen. Het visum is ons ook niet echt geweigerd, maar in de praktijk krijgen we het niet en wordt het ook niet toegestaan. Ook niet nadat we er extra voor gebeld hebben en zijn langsgegaan." 

Franssen had ter plekke dan ook andere plannen dan Pieter Verbestel. Hij wilde er reportages maken over de werkkampen en de vrouwenrechten. "Vrouwen kunnen in Qatar nog altijd niet zelf beslissen of ze naar het buitenland gaan, welke job ze doen, zij hebben altijd een mannelijke voogd nodig", legt Franssen uit. 

De Sporza-journalisten zullen trouwens wel vanuit Qatar werken, maar zij mogen alleen verslag uitbrengen van de wedstrijden en alleen in de buurt van de stadions.

Volgens Pieter Verbestel reageren de meeste mensen positief op het feit dat hij het WK van dichtbij kan meemaken. "Ze stellen zich ook wel vragen: hoe gaat het daar ter plekke zijn? Hoe gaan de fans omringd of geleid worden? Dat is niet duidelijk. Ik ga toch wel proberen om belangrijke toeristische trekpleisters te bezoeken en ben van plan om dat op dezelfde manier te doen zoals ik anders op reis ga." 

Voor alle duidelijkheid: Jens Franssen gunt Verbestel zijn bezoek aan het WK in Qatar "voor 200%". "Maar waar jij je aan zal moeten houden, is aan de wetgeving van Qatar", waarschuwt hij Verbestel. "En het probleem is dat die heel erg onduidelijk is: wie valse informatie zou verspreiden over dingen in Qatar, die tegen het regime van Qatar zouden kunnen ingaan -en dat is allemaal zo vaag geformuleerd- kan veroordeeld worden tot zware boetes en gevangenisstraffen. Ik daag jou uit om heel goed te weten wat dat inhoudt. Mocht je ergens over de schreef gaan zonder dat je het zelf zou weten, dan kan jou heel wat boven het hoofd gaan hangen."

"We krijgen wel een beetje steun van de Voetbalbond", benadrukt Verbestel. "Zij hebben een fangids uitgegeven met daarin de belangrijkste dingen waar we heel goed op moeten letten. En we gaan daar sowieso rekening mee houden." 

Franssen heeft zijn journalistieke plannen voorlopig op een lager pitje moeten zetten. "Ik heb ook geprobeerd om contact te leggen met Vlamingen die er wonen en werken. Voor radio is dat altijd leuk. Maar alle Vlamingen daar hebben gezegd: we werken toch liever niet mee. Dat is mij nog bijna nooit overkomen. Ze doen zelfs liever niet mee als het alleen voor radio is en alleen anoniem." 

De VRT NWS-journalist stelt het dan ook heel duidelijk. "Je weet dat dit WK georganiseerd is in Qatar. Qatar is een Golfstaat, dat is geen democratie, je hebt daar heel veel schendingen van de mensenrechten. Op het moment dat het beslist is, weet je in welk circus je meestapt. Dit is geen fijn land. Ook de Vlamingen die er zijn, zijn daar niet voor het klimaat of voor de vrouwvriendelijke Qatari's, dit gaat over geld, punt. Je kan zeggen: het is wat het is, het WK gaat ook over geld. Maar het moeilijke is wanneer je er het sausje overgiet: "Dit is een volksfeest voor iedereen, iedereen is welkom en we gaan verbinden met de hele wereld". Laten we dat dan niet doen en er niet hypocriet over doen. Qatar is een staalharde dictatuur waar mensenrechten elke dag geschonden worden."