China viert Singles Day: "De meesten onder ons zijn wel eens single, groep wordt groter en diverser"

Voor miljoenen Chinezen is het vandaag een feestdag, maar niet vanwege Wapenstilstand. Chinese vrijgezellen vieren vandaag zichzelf op Singles Day. Geen vrije dag, maar wel "een van de grootste commerciële feestdagen", vertelt VRT-journalist en Chinakenner Veerle De Vos in "De wereld van Sofie".

De eerste Singles Day zou door enkele vrijgezelle studenten uit Nanjing in het leven geroepen zijn als een soort van anti-Valentijn. De studenten kozen de datum 11 november, of 11/11, niet toevallig uit. "Het cijfer 1 staat voor alleen zijn, maar in China staat het ook voor het begrip 'een kale tak'", vertelt De Vos. "Dat is iemand die geen kinderen krijgt en dus geen nieuwe takken aan de boom toevoegt."

"De feestdag is eigenlijk als een soort tegenreactie gekomen: in China heerst er nog steeds een grote druk op jonge mensen om te huwen en kinderen te krijgen."

Ondertussen is Singles Day in China uitgegroeid tot een grote commerciële feestdag. Online winkels zoals Ali Baba zetten er gretig op in en er vinden allerlei online shows plaats. Het hoofdevent? De "Countdown Gala", net voor middernacht, waar eerder internationale sterren als Katy Perry en Taylor Swift werden uitgenodigd. Maar het event heeft toch wat van zijn glans verloren, vertelt De Vos. "Dat heeft te maken met de president, Xi Jinping. Die vindt dat allemaal maar lege consumptiecultuur. Hij heeft die online- en techbedrijven ook aan banden gelegd."

Toch blijft er een publiek voor Singles Day. "Het aantal singles in China neemt almaar toe. Er wordt geschat dat er zo'n 240 miljoen Chinezen vrijgezel zijn. Een van de redenen daarvoor is dat er nu eenmaal meer mannen zijn dan vrouwen." 

Maar ook Xi Jinpings beleid zit daar mogelijk voor iets tussen. Door de vergrijzingsgolf wil hij namelijk dat jonge Chinezen volop trouwen en kinderen maken. Vooral de vrouw zou haar rol daarin opnieuw moeten opnemen. "Dat is natuurlijk buiten die jonge vrouwen gerekend. Die willen liever single en zelfstandig zijn, in plaats van vrouw aan de haard."

Is een dag voor vrijgezellen ook in België een goed idee? De groep alleenstaanden en alleenwonenden groeit ook hier. Volgens cijfers van het Federaal Planbureau zou tegen 2060 de helft van alle Belgische huishoudens uit één persoon bestaan. "De grootste groep onder ons is in een periode van zijn leven wel eens single", vertelt seksuologe en relatiebemiddelaar Rika Ponnet in "De wereld van Sofie".

Een verslag van het Federaal Planbureau onderscheidt drie categorieën van alleenstaanden: de weduwe, de gescheiden persoon en de happy single. Maar voor die laatste term vraagt Ponnet toch wat nuance. "Wat is happy? Ook mensen in een relatie zijn in de ene periode happy en in een andere minder happy. Veel mensen zijn er best tevreden mee single te zijn, maar hebben ook dagen dat het balen is en dat het moeilijk is om naar buiten te komen."

"Met het beeld van de happy single, geef je aan mensen ook het signaal dat je een probleem hebt, als je niet happy bent als vrijgezel. Ik moet bij heel veel mensen bevestigen dat ze zowel liefdescompetent als liefdeswaardig zijn."

Hoewel alleenstaand zijn een hele dominante leefvorm geworden is, ziet Ponnet nog steeds een maatschappelijke norm in de beeldvorming. "In cultuur wordt het koppel nog altijd naar voren geschoven als de norm. En door van singles "happy singles" te maken, maak je het niet gemakkelijker." 

Single of niet, mensen zijn steeds op zoek naar een bepaalde vorm van verbinding, ziet Ponnet. Ze ziet ook een positieve evolutie bij jongeren in hoe ze omgaan met verbinding. "De erkenning dat dat ons een beter gevoel geeft in het leven, vind ik eigenlijk heel belangrijk. Dat zie ik doorbreken bij jongere generaties." 

Vergeleken met 20 tot 30 jaar geleden, winnen ook vriendschappen aan belang. "Die kunnen heel veel opvangen. Maar ik blijf vaststellen dat veel mensen de totaalervaring van wat liefde is, nastreven." Volgens Ponnet blijft er iets als een seksuele component, die je niet in een vriendschap hebt. "We blijven daar een heel leven naar verlangen, om ook op dat niveau met iemand te kunnen verbinden." Wat Ponnet bij mensen van alle leeftijden ziet, is het verlangen naar het delen van dingen. "Mensen willen door te delen, zich verbinden met elkaar."