"Ivf levert niet altijd iets moois op, en daar wordt te weinig bij stilgestaan": waarom het verhaal van Jennifer Aniston belangrijk is

De Amerikaanse actrice Jennifer Aniston (53), voor eeuwig en altijd bekend als Rachel uit "Friends", doorbrak gisteren na jaren de stilte over haar onvervulde kinderwens. In een interview met Allure vertelde ze voor het eerst over haar vruchtbaarheidstraject en de behandelingen die ze onderging, en de speculaties en commentaar van de media die ze al die jaren moest ondergaan. "Ik heb niets meer te verbergen", zegt ze, "ik voel me zelfs een beetje opgelucht, ik kan nu alle stress laten varen."

Frauke Vanden Meerschaut, fertiliteitsarts in UZ Gent, had het interview met Jennifer Aniston gisteren ook opgemerkt. "Heel mooi wat ze doet", vindt ze, "belangrijk dat ze erover praat. Voor haar is het een stukje afsluiten van een hoofdstuk, rouwen om iets wat er niet mag zijn. Dat zien we ook bij ons. Voor patiënten die aan het einde van een traject zitten, is het belangrijk dat ze dat traject mooi kunnen afsluiten. Dit interview zal daar voor Aniston een onderdeel van zijn."

Voor mensen met een kinderwens die niet vanzelf vervuld raakt, biedt de medische wereld -gelukkig- heel wat mogelijkheden. In veel gevallen leiden die mogelijkheden, na een kort of lang traject, naar die zo gewenste succesvolle zwangerschap. In veel gevallen, maar niet altijd. "Er zijn veel mooie verhalen, maar die zijn er niet altijd. En daar wordt nog te weinig bij stilgestaan", zegt Vanden Meerschaut. "Er zijn grenzen aan fertiliteit en wat wij als medische wetenschap kunnen bieden. Leeftijd is daarin heel belangrijk."

Wanneer wordt de beslissing gemaakt om een traject stop te zetten, en wie neemt die beslissing? "Dat gebeurt dikwijls in samenspraak tussen artsen en patiënten", legt Vanden Meerschaut uit. "Dat komt niet zomaar. Langs beide kanten voel je het al een tijdje aankomen. Daarnaast zijn er ook de wettelijke bepalingen: in ons land mogen we tot en met de leeftijd van 45 jaar pick-ups doen bij de vrouw (eicellen wegnemen voor ivf, red). Voor veel mensen is dat ook een eindpunt."

Aniston beschrijft hoe het jarenlange traject heel zwaar op haar gewogen heeft, maar dat ze nu een soort opluchting voelt, een last die van haar schouders is gevallen. "Ik hoef het mij nu niet meer af te vragen. Kan het nog, zwanger worden? Misschien. Misschien. Misschien. Daar hoef ik nu niet meer aan te denken."

Ook dat is voor Vanden Meerschaut heel herkenbaar. "We zien dat heel goed bij ons, als mensen definitief stoppen en ze delen dat, dan valt er dikwijls een grote last weg. Het is heel mooi om te zien hoe mensen soms andere doelen in het leven vinden. We krijgen soms kaartjes van wensouders die hun behandeling beëindigd hadden. Daarin schrijven ze dat hun geluk daar niet stopte, dat de wereld niet stopte met draaien. Het is heel mooi hoe mensen daar hun ding van maken."

Jennifer Aniston deelde haar vruchtbaarheidstraject niet met de buitenwereld. Ze was er heel beschermend over omdat ze al zo weinig voor zichzelf kon houden. Al die tijd had zowat de halve wereld wel een mening over haar al of niet zwanger zijn en kinderen krijgen, en was er soms giftige commentaar.

"Dat horen wij dagelijks, mensen die onbedoeld ongepaste opmerkingen krijgen", zegt Vanden Meerschaut. "Mensen zitten dikwijls in een fase waarin iedereen rondom hen vlot zwanger wordt, en zij niet. De vraag "En bij jullie?" horen ze heel vaak, en dat is pijnlijk. Er hangt toch nog altijd een beetje een taboe rond vruchtbaarheidsproblemen."

De keuze om zoiets intiems te delen met anderen is heel individueel. "Persoonlijk zou ik toch een aantal mensen in vertrouwen nemen", raadt Vanden Meerschaut aan. "Mensen dicht bij jou, vrienden, zelfs in de professionele sfeer. We zien dat veel mensen stoppen met behandelingen vanwege professionele factoren. Maar we zien ook, als het daar gedeeld wordt, loopt het vlotter en wordt het dikwijls ook meer aanvaard dat mensen al eens afwezig zijn voor een onderzoek of behandeling".