100 jaar geleden: Onbekende Soldaat begraven in Brussel, nadat zijn kist was aangeduid door een blinde oorlogsveteraan

Tijdens de Eerste Wereldoorlog sneuvelden 40.000 Belgen waarvan een kleine 4.000 onbekend of vermist. Eén daarvan werd dé Onbekende Soldaat. Dat gebeurde volgens een speciale procedure. Op vijf begraafplaatsen, waar het Belgische leger zware slag had geleverd, werd er telkens één willekeurige kist opgegraven met het stoffelijk overschot van een ongeïdentificeerde militair. Al deze kisten werden naar het station in Brugge gebracht, waar een blinde oud-strijder één kist aantikte met zijn witte stok. Die kist werd op 11 november 1922 bijgezet aan de Congreskolom in Brussel. 

De man die de eer kreeg om de Onbekende Soldaat aan te duiden, was Renold “Raymond” Haesebrouck. Hij kreeg in 1917 tijdens een verkenning van vijandelijke stellingen in Diksmuide granaatscherven in zijn ogen en werd blind. In de registers van het Nationaal Verbond van Oorlogsinvaliden staat hij ingeschreven als nummer 1. "Hij had ook een bijzondere band met het koningshuis", zegt kolonel Christophe Onraet in "De wereld vandaag" op Radio 1. Hoe dat precies kwam, raakte nooit bekend, maar volgens sommigen zou hij zich in de loopgraven op koning Albert I hebben gegooid toen er plots geschoten werd tijdens een van zijn bezoeken. 

De opmerkelijke geschiedenis van het graf van de Onbekende Soldaat is de afgelopen dagen herdacht door de ceremonie van toen symbolisch over te doen. Op militaire begraafplaatsen in Lier, Namen, Luik, Adegem en Keiem werd telkens een urne gevuld met aarde, als herinnering aan de vijf onbekende soldaten die honderd jaar geleden werden opgegraven. 

Gisteren werden die urnes verzameld op de militaire begraafplaats van Brugge. Een achternicht van Raymond Haesebrouck kreeg de eer om met dezelfde witte stok als 100 jaar geleden één urne aan te duiden. Die zal vandaag bijgezet worden aan de Congreskolom in Brussel. 

België nam in 1922 het initiatief om een graf op te richten voor de Onbekende Soldaat in navolging van Frankrijk en Groot-Brittannië. "Het was de eerste keer dat er beslist werd om voor een soldaat een bijzonder monument op te richten. Dat had geen voorgeschiedenis", zegt Onraet. 

Voor de nabestaanden was dit erg belangrijk. "Andere familieleden konden naar het graf van hun geliefde man, zoon, vader gaan op een begraafplaats, maar familieleden van gesneuvelden waarvan het lichaam nooit geïdentificeerd werd, bleven in de kou staan. Door het monument voor de Onbekende Soldaat hadden zij ook een plek om naartoe te gaan om te rouwen."

In Groot-Brittannië ligt het graf van de Onbekende Soldaat in Westminster Abbey, in Frankrijk is dat aan de Arc de Triomphe. België koos voor de Congreskolom in Brussel. "Die staat symbool voor het ontstaan van België en was dus de meest geschikte plek", zegt Onraet. "Zo blijven de soldaten altijd verbonden met hun vaderland."