Geloven de Britten écht in spoken? Hoe kwam François Kamanda uit Congo een eeuw geleden in Brussel terecht? Waarom schreef de hoofdredacteur van Libelle een kinderboek over meisjes die dromen van mannenberoepen? En hoe beleefde het medisch personeel de coronacrisis in het UZ in Brussel? Deze vijf boeken springen deze week in het oog.
De boeken van de week: intensivist Elisabeth De Waele schudt de coronacrisis van zich af en Harry De Paepe gaat op spokenjacht
Myriam Blieck
Gepubliceerd:
1. Harry De Paepe en Erik De keersmaecker onderzoeken de Britse fascinatie voor spoken
Zanger Sting verkocht ooit zijn huis omdat er spoken in zouden huizen en wijlen de Queen liet geesten uitdrijven op haar landgoed in Norfolk. Om maar te zeggen dat nogal wat Britten ernstig rekening houden met de aanwezigheid van klopgeesten of huisspoken. Waarom zijn verhalen over spoken en geesten onlosmakelijk verbonden met de Britse cultuur? Harry De Paepe en Erik De keersmaecker schreven het boek "Haunted. Over geesten en spoken in Groot-Brittannië".
"Geesten blijven vaak in pubs hangen"
Nergens ter wereld worden er zoveel spoken gezien en verhalen over hen verteld als in Groot-Brittannië. Hoe komt dat? "Die verhalen stammen al uit de Keltische traditie", verklaart De Paepe in het Radio 1-programma "Voorproevers". "Daarnaast heeft Engeland ook een sterke literaire traditie. Denk maar aan de geesten in Charles Dickens’ kerstverhaal." Ook de gothic novels uit de negentiende eeuw bouwen daarop verder. Geesten en spoken zijn deel van de Engelse cultuur.
In "Haunted" (uitgeverij Ertsberg) graven de auteurs diep in die spookachtige wereld: zo is er een verschil tussen een geest en een spook en hoeven beide niet per se kwaadaardig te zijn. De Paepe legt uit: "Je hebt ook de grijze dames, die meestal vriendelijk gedag zeggen en dan verdwijnen." Wel zijn ze typisch verbonden aan een plek of locatie. Zo blijven geesten in Engeland vaak hangen in pubs. "Die pubs hebben vaak een geschiedenis die tot 400 jaar terug gaat en die erg gruwelijk kan zijn", vertelt De keersmaecker.
2. Hoofdredacteur van Libelle reikt meisjes nieuwe rolmodellen aan
In "Er was eens een dapper meisje" (uitgeverij Pelckmans) baseert Karen Hellemans 50 sprookjesverhalen op het levensverhaal van evenveel Belgische rolmodellen.
Hellemans, in het dagelijkse leven hoofdredacteur van het weekblad Libelle, vond in boekhandels her en der veel kinderboeken over iconische figuren zoals Coco Chanel of de Amerikaanse First Lady Michelle Obama. Ze wilde rolmodellen van dichtbij en ging op zoek naar vijftig vrouwen die in vaak door mannen gedomineerde sectoren werken.
Vrouwen zoals zangeres Axelle Red, nieuwsanker Fatma Taspinar, sprintster Kim Gevaert, sopraan Astrid Stockman, fotograaf Lieve Blancquaert, wijlen rector Caroline Pauwels en F-16-piloot Anne-Marie Jansen doen dromen van een toekomst waarin alles kan. Hellemans vindt het belangrijk in de talentontwikkeling van kinderen hen zoveel mogelijk rolmodellen aan te reiken.
Karen Hellemans over "Er was eens een dapper meisje’': "We willen kinderen groter laten dromen"
3. Intensivist Elisabeth De Waele blikt terug op de coronacrisis in het UZ Brussel
Hoe beleefde intensivist Elisabeth De Waele de coronapandemie op de afdeling Intensieve Zorgen in het UZ Brussel? Hoe kijkt ze terug op de soms schrijnende situaties en hoe hielden zij en haar collega’s het vol? Dat schrijft ze neer in haar boek "Intensief. De dagelijkse strijd tussen leven en dood op Intensieve Zorg" (uitgeverij Pelckmans).
"Het is belangrijk om die verhalen nu te delen"
De Waele schreef dit boek om mensen een inkijk te geven in wat er tijdens de coronapandemie gebeurde in het UZ Brussel. "Intensief" vertelt over de patiënten in doodsangst, over zij die het overleefd hebben en de enorme prestaties die ze allemaal samen geleverd hebben in die periode. “Op dat moment waren wij heel professioneel en koel bezig”, vertelt De Waele in "De Afspraak", “maar het is belangrijk om die verhalen nu te kunnen delen.”
In het begin was het blind varen voor het medisch personeel. "We wisten zelf niet welke medicatie we moesten geven." Niet alleen het vinden van de doeltreffende medicatie en behandeling waren een vraagstuk. "We vroegen ons op een bepaald moment af of we nog moesten proberen om de mensen te redden. Of laten we hen sterven? Wat doen we met oudere mensen? Wat doen we met zwaar zieken?”
Grapjes en memes
In het UZ Brussel is niemand van het medisch personeel gestorven. De Waele zelf raakte twee keer besmet met covid. Ze kijkt met plezier terug op de vele initiatieven om de toxische stress bij het personeel aan te pakken, zoals een welzijnscel, massages en massa’s paaseitjes. In de Whatsappgroep "Covidfun" werden grapjes en memes over covid gedeeld. “Het was een manier om ermee om te gaan. Op den duur wordt de situatie zo erg en zo surreëel. Dan helpt alleen lachen”, aldus De Waele.
4. Een trouwfoto aan de muur werd een boek: "Een verzwegen geschiedenis"
Het begint met de nieuwsgierigheid van journalist Kristof Bohez gewekt door de zwart-wit huwelijksfoto aan de muur bij de grootmoeder van zijn partner: actrice en presentatrice Eva Kamanda. Op de foto, genomen in 1942, staan François Kamanda en Lucienne Berger. Eva wist niets over François, behalve dat hij een kapperszaak had in Brussel. Kristof en Eva gaan samen op zoek naar het verhaal van François Kamanda dat ze neerpenden in "Een verzwegen leven" (uitgeverij Vrijdag).
Hoe kwam François Kamanda in België terecht?
Een belangrijke vraag is: waarom is François naar België gekomen? Het boek begint in Congo. François werkte als tuinman in een missiepost in Kabinda en werd door een hoogeplaatste persoon - magistraat Henri De Raeck – aangeduid als tolk. Als "bedankje" nam De Raeck hem mee naar België. François keerde nooit meer terug. De twee hadden een complexe relatie vertelt Eva in "Voorproevers" op Radio 1.
AfricaMuseum
Het verhaal van François bracht voor Eva en Kristof heel wat onbekende verhalen aan het licht. Eva nam contact op met het AfricaMuseum in Tervuren en in de kelders vonden ze een geschilderd portret van François Kamanda uit 1936. Het was van de hand van Henri Logelain, broer van Robert Logelain, oprichter van de verzetskrant La Libre Belgique. De dichte vriendschap van François met een zwarte verzetsheld uit de Tweede Wereldoorlog doet hen vermoeden dat ook François actief was in het verzet.
5. De nieuwe Cormac McCarthy liet 15 jaar op zich wachten
Van de Amerikaanse bestsellerauteur Cormac McCarthy verschijnen dit najaar maar liefst twee boeken. "De passagier" (De Arbeiderspers) is nu al uit, "Stella Maris" volgt in december. McCarthy, bekend van het verfilmde "No Country for Old Men/Geen land voor oude mannen" en"The Road/De weg" liet zijn fans maar liefst 15 jaar wachten op een nieuwe roman.
Het was het wachten waard
Volgens Christophe Vekeman, die "De passagier" las, hebben we te maken met een typische McCarthy. De setting van het verhaal is Mississippi, 1980. We maken kennis met Bobby Western, een gekwelde reddingsduiker die de opdracht krijgt een straalvliegtuigje op de bodem van de Golf van Mexico te inspecteren. Bobby ruikt onraad: de kranten schrijven niet over het voorval, er is geen zwarte doos, een van de acht vliegtuigpassagiers is spoorloos en zijn metgezel komt om bij een ongeluk.
"Het hele relaas over het gezonken vliegtuig blijkt louter een manier geweest te zijn voor de schrijver om zijn hoofdpersonage op de vlucht te doen slaan. En zoals "De passagier geen spannende maar wel een psychologische – en zeer wijdlopige – roman blijkt te wezen, zo is die vlucht van Western zeker ook ten dele een vlucht voor zichzelf en voor zijn verleden", oordeelt Vekeman in zijn recensie op klara.be . Het is een roman waarin, nog volgens Vekeman, ongelooflijk veel geouwehoerd wordt, over alle mogelijke onderwerpen, sfeervol en goed geschreven.
