Ons land wordt op het Wereldkampioenschap Voetbal in Qatar vertegenwoordigd door minister van Buitenlandse Zaken Hadja Lahbib (MR). Door de grove milieu- en mensenrechtenschendingen in het gastland was dit geen evidente beslissing voor de regering. Maar volgens Lahbib "isoleren we ons op internationaal toneel als we niet gaan" en sturen andere gekwalificeerde Europese landen ook hoge vertegenwoordigers. VRT NWS zocht uit of dit klopt.
Niet koning Filip, maar minister Lahbib gaat naar controversieel WK voetbal in Qatar: wie sturen onze buurlanden?
Leslie Hodge
Gepubliceerd:
Bij een WK is het de traditie dat wereldleiders en andere hoogwaardigheidsbekleders afreizen naar het gastland. Ze gaan er hun nationale elftal aanmoedigen vanuit een prominent zitje in de tribune. Maar dit jaar ligt het anders. De roep om een boycot van het WK in Qatar klinkt zo luid, dat staatshoofden zich niet verdringen om naar het land af te reizen. De regeringsleiders bevinden zich immers in een netelige positie: het gastland scoort slecht op vlak van milieu- en mensenrechten, maar is wel voor veel Europese landen een belangrijke gasleverancier geworden, als alternatief voor Russisch gas.
Koning Filip misschien naar de halve finale (als we zover geraken)
Wekenlang heeft de kwestie onze regering verdeeld. Vorige week werd de knoop dan toch doorgehakt: minister van Buitenlandse Zaken Lahbib (MR) zal een van de eerste wedstrijden bijwonen van de Rode Duivels in Qatar. De zaak lag vooral gevoelig voor de Franstalige groenen, die een forse stelling willen innemen tegen de mensenrechtenschendingen. Maar onze aanwezigheid is volgens Lahbib belangrijk voor de economische en geopolitieke banden met Qatar. Lahbib trekt daarom naar het WK met een duidelijke boodschap. Ze zal de Qatari wijzen op de arbeidsomstandigheden in het land en de nadruk leggen op de rechten van vrouwen en holebi's.
Of koning Filip en premier Alexander De Croo (Open VLD) naar Qatar afreizen is nog steeds niet duidelijk. In het voorstel van Lahbib stond dat ze gaan supporteren als de Rode Duivels de halve finales halen. Maar tijdens het Kernkabinet vorige week werd een definitieve beslissing uitgesteld. De kwestie wordt weer besproken, als de Duivels effectief doorstoten naar de halve finales. Volgens een computermodel van de KU Leuven is die kans klein (amper 21 procent).
Ook Nederland stuurt een minister naar de groepsfase
Nederland heeft een gelijkaardige oplossing gevonden. Minister van Sport Conny Helder (VVD) gaat als vertegenwoordiger naar Qatar. Helder zal een wedstrijd bijwonen in de groepsfase. "Er is nog geen beslissing genomen of de premier of de Nederlandse koning Willem-Alexander naar Qatar reizen", weet de Nederlandse correspondent Joris van Poppel. Als het Nederlandse elftal verder doorstoot, kunnen alsnog meer vertegenwoordigers afreizen. Koning Willem-Alexander zei eerder dat hij "persoonlijke gevoelens" laat meebepalen of hij al dan niet vertrekt naar het WK. "De koning wou er niet over uitweiden, dus we kunnen enkel speculeren wat hij daarmee bedoelt", voegt Van Poppel toe.
Frankrijk gaat vanaf de kwartfinales
Het Elysée liet eergisteren weten dat de Franse president Emmanuel Macron naar Qatar gaat als het Franse nationale elftal de halve finale haalt. De minister van Sport Amélie Oudéa-Castéra gaat als Frankrijk de kwartfinales haalt. Toch onderhouden de Fransen nauwe diplomatieke banden met de Golfstaat. In 1994 sloot Frankrijk een Defensiepact met Qatar, waardoor ze de belangrijkste leveranciers zijn van militair materiaal aan het land. Zo zullen de Fransen mee instaan voor de beveiliging van het WK. Ze gaan de Qatari bijstaan bij onder meer de controle van de openbare veiligheid en bieden afweersystemen tegen drones aan boven de stadions. Macron stuurt daarvoor enkele tientallen soldaten en zo'n 200 experts van onder andere de nationale politie en civiele bescherming.
Engeland maakt een duidelijk statement
Het Verenigd Koninkrijk stuurt Stuart Andrew naar het WK. "Hij is staatssecretaris voor sport en de man is homoseksueel", weet VK-correspondent Lia van Bekhoven. "Wij moeten dit interpreteren als steun voor de holebi-beweging en supporters." De volledige delegatie is nog niet bekend en wordt op dit moment gefinaliseerd. "De Britse premier Rishi Sunak gaat niet naar het WK", vult van Bekhoven aan. Kroonprins William heeft alvast laten weten dat hij een "te druk winterschema" heeft om de vroege rondes van het WK bij te wonen. Hij kan er eventueel naartoe reizen als de Engelsen de finales bereiken.
Duitse minister zag "waardevolle hervormingen"
De Duitse minister van Binnenlandse Zaken en Sport Nancy Faeser (SPD) zal Duitsland vertegenwoordigen bij de eerste WK-wedstrijd van hun elftal. Ze bezocht onlangs Qatar "om een indruk op te doen van de situatie in het land". Na haar terugkeer zei ze dat de Golfstaat veiligheidsgaranties biedt voor alle WK-fans en dat ze "waardevolle hervormingen heeft gezien, ook voor gastarbeiders".
De Duitse media speculeren dat bondskanselier Olaf Scholz (SPD) waarschijnlijk gaat als Duitsland de finale haalt. Sinds de oorlog in Oekraïne haalt Duitsland de banden erg aan met Qatar. Zo zijn er gesprekken aan de gang voor de levering van vloeibaar gas, als vervanging voor Russisch gas.
En wat met Canada, Kroatië en Marokko?
België speelt in de eerste groepsfase van het WK tegen Canada, Kroatië en Marokko. Canada zei nog geen plan te hebben om hoogwaardigheidsbekleders naar het WK te sturen. Zelfs nu het land voor het eerst in 36 jaar opnieuw meespeelt in een WK houden de Canadezen voet bij stuk. Marokko heeft nog niets bekendgemaakt over de officiële delegatie die naar Qatar gaat, meldt de Marokkaanse ambassade in België. Volgens de Kroatische ambassade in België is er ook over de Kroatische delegatie voor Qatar nog niets bekend.
Waarom is het WK in Qatar zo omstreden?
Olie- en gasstaat Qatar zou met heel wat dollars hebben gezwaaid om het WK binnen te halen. Het meest omstreden is de uitbuiting van de gastarbeiders, die grenst aan moderne slavernij om onder meer de stadions voor het WK te bouwen.
Milieugroepen uit de hele wereld verwijten Qatar (en de FIFA) een enorme energieverspilling door de nieuwe stadions te voorzien van airco, en dit terwijl de wereld gebukt gaat onder een energiecrisis.
Daarnaast is het een ultraconservatief en homofoob land waar emir Tamim bin Hamad Al-Thani de plak zwaait. Er is geen sprake van scheiding der machten. De emir is staatshoofd, heeft de hoogste wetgevende macht en hij is bovendien opperbevelhebber van het leger.
Volgens de Britse kwaliteitskrant The Guardian zouden er zeker 6.500 gastarbeiders zijn omgekomen tijdens de bouw van de stadions en hotels voor het WK. Qatar zelf heeft het over 40 doden.
