Op het strand van Sangatte (Zandgate), in de Noord-Franse regio Nord-Pas-de-Calais, is vannacht een butskop aangespoeld. Dat is een grote tandwalvissoort die in onze contreien niet veel voorkomt. Mogelijk raakte het dier gedesoriënteerd door militaire oefeningen in de Atlantische Oceaan.
"Verbazingwekkend" tot "onrustwekkend": opnieuw een butskopwalvis aangespoeld in Noord-Frankrijk
Vincent Merckx
Gepubliceerd:
Normaal duiken butskoppen tot duizend meter diep op zoek naar voedsel. Maar deze nacht strandde er eentje nadat het in veel ondiepere waters was beland, in de buurt van het Noord-Franse dorp Sangatte.
Het dier, dat volgens lokale media 7,44 meter lang is en 8 ton weegt, overleefde het nog enkele uren. Het had enkele oppervlakkige verwondingen die het waarschijnlijk had opgelopen in de branding. Even was er nog hoop dat de walvis zou kunnen terugkeren naar zee met het wassende water, maar hij stierf in de loop van de voormiddag, nog voor er een reddingsactie kon worden opgezet.
"Verbazingwekkend", zelfs "onrustwekkend"
In de loop van de namiddag zal er een autopsie plaatsvinden op het dier. Daar zal ook dierenarts Thierry Jauniaux van de Universiteit van Luik bij betrokken zijn. In gesprek met de website Franceinfo noemde hij het "verbazingwekkend", zelfs "onrustwekkend" dat deze specifieke walvissoort aanspoelt in het noorden van Frankrijk, een plek waar de zee lang niet zo diep is als de butskop nodig heeft om te kunnen overleven.
Ook mariene bioloog Jan Haelters (Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen) wijst erop dat een butskop in onze streken zeer zeldzaam is, op enkele uitzonderingen na. In 2020 doken er bijvoorbeeld twee op in de Westerschelde. En deze zomer belandden er twee spitssnuitdolfijnen voor onze kust. Dat is een verwante tandwalvissoort die, net zoals de butskop, normaal enkel in diepere wateren voorkomt.
"We zien een opvallende stijging van het aantal meldingen in onze streken zonder dat de populatie groeit", zegt Haelters. Volgens hem ligt de verklaring bij militaire oefeningen in de Atlantische Oceaan. "Daar worden militaire manoeuvres uitgevoerd in de diepe wateren waar deze walvissen leven. Daarbij maakt men veel lawaai om vijandige onderzeeërs op te sporen. Met de oorlog in Oekraïne, maar ook met de aanslagen op pijpleidingen in de Baltische Zee, zijn de NAVO en misschien ook Rusland er waarschijnlijk actiever dan ooit."
Het gaat dan vooral om sonartechnologie die geluidsgolven uitstuurt van lage en middenfrequenties. Die geluidsgolven zouden de walvissen uit het lood slaan, waarna ze voor onze kusten belanden.
Al houdt Haelters wel een slag om de arm. "Je kan de link niet zwart op wit bewijzen. Ook vóór die specifieke types sonar bestonden, spoelde er af en toe eens een butskop aan. Maar de stijging is toch opvallend."
