Paus Franciscus is gearriveerd in Bahrein, in het Midden-Oosten. Het is de eerste keer dat een paus het land bezoekt. Franciscus blijft daar tot zondag en zal onder meer deelnemen aan een interreligieus congres, één van zijn stokpaardjes. Er zijn ook enkele klassieke nummertjes.
Het is van 2019 geleden dat de paus nog eens naar het Midden-Oosten trok, toen bezocht hij Abu Dhabi in de Verenigde Arabische Emiraten. Historisch was dat: voor het eerst in de Golfregio, met onder meer een openluchtmis voor bijna 200.000 katholieke gelovigen. In Bahrein doet Franciscus dat nog eens dunnetjes over. Hij is er op uitnodiging van koning Hamed Ben Issa Al Khalifa, die eerder zelf al langsging in het Vaticaan.
Op vrijdag neemt de paus deel aan een interreligieus congres. Het is één van de absolute dada's van de paus: de dialoog, het overleg, het contact met andere godsdiensten. Of moeilijker gezegd: de paus zoekt de oecumene op. Op dat congres zal Patriarch Bartholomeüs i van Constantinopel aanwezig zijn, het hoofd van de oosterse orthodoxen. Ook islamvertegenwoordigers zullen er zijn, zoals Ahmed Al-Tayeb, de geestelijke leider van de soennitische moslims en de grootimam van al-Ahzar, met wie Franciscus eerder al overlegde. Naast Olav Fykse Tveit, de secretaris-generaal van de Wereldraad voor Kerken.
In Riffa, de tweede grootste stad van het land, zal de paus in een voetbalstadion voorgaan in een eucharistieviering. En de nagelnieuwe, afgewerkte kathedraal van Bahrein, de Kerk van Onze-Lieve-Vrouw van Arabië in Awali, krijgt ook het bezoek van de kerkvader. Het is de grootse katholieke kerk in de regio van de Golfstaten.
Weet wel, katholieken in Bahrein vormen een absolute minderheid: op zowat anderhalf miljoen inwoners zijn er tussen de 100.000 en 200.000 katholieken, dus zeg maar 10 procent van de bevolking. Dat zijn nagenoeg allemaal gastarbeiders uit India en de Filipijnen.
Sjiieten versus soennieten
In eilandstaat Bahrein zijn er al geruime tijd spanningen tussen de soennieten - waartoe de koninklijke familie behoort en die wereldwijd het grootste deel van de moslims omvat - en de sjiieten, die goed zijn voor tweederde van de bevolking in Bahrein, maar die niét dezelfde rechten hebben als de soennieten.
Verschillende mensenrechtenorganisaties hebben kritiek geuit op het pausbezoek omdat ze vinden dat de paus de discriminerende politiek van de koning steunt. Het is dan ook afwachten of Franciscus de strijd tussen de twee groepen zal vermelden. Zal hij de hete ketel vastnemen of loopt hij er in een boog omheen?
"Dialoog voortzetten"
"Op dat congres zal de paus de afscheidsrede houden. Dat interreligieuze is toch één van de speerpunten van zijn pausschap. Hij zoekt heel duidelijk een antwoord op die zogenaamde botsing van beschavingen. Hij zoekt gesprekspartners om die dialoog voort te zetten. En dit bezoek past duidelijk in die strategie.", zegt professor Jan De Volder, specialist interreligieuze zaken en conflicten aan de KU Leuven.
Groeiende verstandhouding tussen moslims en christenen en Franciscus speelt daar zijn rol in
Prof. Jan De Volder (KU Leuven)
"Die relatie tussen grootimam Al-Tayeb en de paus is goed, ze ondertekenden enkele jaren geleden in de Verenigde Arabische Emiraten al documenten om de dialoog aan te zwengelen, ze zullen elkaar nu opnieuw zien, dat is niet onbelangrijk."
En Saoedi-Arabië ooit bezoeken, zeg maar de bakermat van de islam, is dat mogelijk? "Dat is koffiedik kijken, het is afwachten hoe het regime daar evolueert. Intern, in het land, staat men nog weigerachtig tegenover contact met andere religies. Maar er is op wereldvlak een groeiende verstandhouding tussen moslims en christenen. Dus dat biedt perspectief. En paus Franciscus speelt zeker zijn rol in die positieve evolutie. En dat zal hij opnieuw doen in Bahrein."
