Italiaans premier Giorgia Meloni bezoekt EU in Brussel: "Blij met hoe deze dag verlopen is, wij zijn geen marsmannetjes"

Italiaans premier Giorgia Meloni sprak donderdagavond voor het eerst de Europese gemeenschap toe. In haar speech benadrukte ze dat het belangrijk is om het signaal te sturen dat Italië deel blijft uitmaken van de Europese Unie, "om samen met de andere landen naar de beste oplossingen te zoeken".

Meloni heeft gesprekken gevoerd met leiders van de drie grote Europese instellingen. Zo schoof ze aan tafel bij Charles Michel, voorzitter van de Europese Raad, Ursula von der Leyen, voorzitter van de Europese Commissie en Roberta Metsola, de voorzitter van het Europese parlement. Ze zei "blij te zijn met hoe de dag verlopen is", en voegde er meteen aan toe dat er gesproken werd over de oorlog in Oekraïne, de energieprijzen, migratie en het coronaherstelfonds. 

Dat laatste is een belangrijk onderdeel van de reis. "Meloni wil de verdeling van het coronaherstelfonds heronderhandelen. Italië maakt aanspraak op 191 miljard van het fonds, ze kregen al 45 miljard uitgekeerd. Maar hoe en hoever wil ze dat heronderhandelen?", vraagt Italië-expert Willem Van Mullem zich in "De ochtend" op Radio 1 af. "Ze is heel erg vaag op dit moment. Ze wil vooral meer geld inzetten om de huidige energiecrisis aan te pakken, en het geld dus niet zozeer gebruiken om te herstellen van corona."  

Premier Meloni is al bij al erg tevreden over haar bezoek. "Voor mij is het zo dat er, vanuit een persoonlijk en menselijk standpunt, een positief overleg heeft plaatsgevonden. Rechtstreeks met de mensen praten helpt om het narratief dat rondom mij en mijn regering werd opgebouwd af te breken. Wij zijn geen marsmannetjes, maar échte mensen." 

Commissievoorzitster Ursula von der Leyen bedankte haar op haar beurt voor "het sterke signaal" dat Meloni de wereld instuurt door bij haar eerste buitenlandse reis voor Brussel te kiezen. "Maar het gaat sowieso wel anders worden met Meloni aan het roer. Zeker na Mario Draghi. Dat is een beetje zoals voetballen bij Napels na Maradona", denkt Van Mullem. 

Metsola, voorzitster van het Europese parlement, was ook heel erg duidelijk over het standpunt van Italië over de oorlog in Oekraïne. "We zitten helemaal op dezelfde lijn over de oorlog in Oekraïne. We zullen samen vasthouden aan de sancties tegen Rusland." 

Dat zei premier Meloni eerder ook al tijdens haar aantreden als premier. Toch zal de toekomst moeten uitwijzen of ook haar coalitiegenoten daarin zullen volgen. Zo lekte eind oktober nog uit dat Silvo Berlusconi, oud-premier en leider van coalitiepartij Forza Italia, vriendschappelijke brieven stuurde naar Russisch president Vladimir Poetin. 

Het is de eerste keer dat Meloni naar Brussel reist. "Het is symbolisch heel belangrijk dat ze het startschot van een periode met vele internationale ontmoetingen in Brussel geeft", zegt Van Mullem. "Vorige week ontmoette ze de Franse president al in Rome. Nu komt ze voor haar eerste buitenlandse bezoek naar Europa, in Brussel."

En ook voor de Europese Unie is het belangrijk om het juiste signaal de wereld in te sturen. "Meloni is democratisch verkozen met een heel duidelijk mandaat", aldus Van Mullem. Op die manier kan Europa het signaal geven dat ze luisteren naar de Italianen die massaal voor Meloni stemden. 

"Brussel moet zich niet bezighouden met de diameter van de venusschelpen, maar met energieonafhankelijkheid", zei Meloni nog niet zolang geleden. "Maar de pasta zal niet zo heet gegeten worden als ze werd opgediend", weet Van Mullem. Gedurende de eerste weken van het premierschap milderde de Eurosceptische retoriek van Meloni, waarschijnlijk met het doel om de Europese leiders niet onnodig in het harnas te jagen. "Er was namelijk heel wat zenuwachtigheid bij de Europese leiders over premier Meloni", zegt Van Mullem. 

Als uiterst rechtse politica en Italiaans nationaliste is Meloni het namelijk vaker oneens dan eens met de Europese instellingen. "Meloni haalde bij de start van haar ambtstermijn nog snoeihard uit naar Europa. "Het feestje is voorbij", herinnert Van Mullem zich. Ze heeft er dan ook nooit een geheim van gemaakt kritisch te staan tegenover het nut van de Europese instellingen, het Europese migratiebeleid of andere heikele dossiers die de Italiaanse belangen in het gedrang brengen.