Verschillende iconische gletsjers, waaronder die van de Kilimanjaro in Afrika, het Yellowstone-park in Amerika en de Pyreneeën in Europa, zullen tegen 2050 verdwenen zijn door de opwarming van de aarde, ongeacht welke maatregelen er genomen worden om die opwarming tegen te gaan. Dat zegt de UNESCO op basis van een studie. De VN-organisatie voor onderwijs, wetenschap en cultuur vraagt een snelle vermindering van de uitstoot van broeikasgassen om de overblijvende gletsjers te beschermen.
De studie van de UNESCO heeft betrekking op 18.600 gletsjers met een totale oppervlakte van 66.000 vierkante kilometer, die verspreid liggen over 50 werelderfgoedsites. Ze zijn goed voor 10 procent van de totale oppervlakte van alle gletsjers op aarde en ze zijn representatief voor de toestand van alle gletsjers ter wereld, zo zegt de UNESCO in een mededeling.
In een derde van de geklasseerde sites, 17 van de 50, zullen de gletsjers volledig verdwijnen tegen 2050. De gletsjers van de werelderfgoedsites verliezen elk jaar 58 miljard ton ijs, zowat het volume aan water dat Spanje en Frankrijk jaarlijks samen verbruiken, en ze zijn goed voor bijna 5 procent van de vastgestelde stijging van de zeespiegel.
"De snelheid waarmee de gletsjers zich terugtrekken is verontrustend, des te meer omdat het afsmelten nog versnelt", zei Tales Carvalho Resende, een van de auteurs van de UNESCO-studie.
De gletsjers in de sites die niet per se zouden smelten, kunnen gered worden als de wereld de opwarming van de aarde kan beperken tot 1,5 graden.
De conferentie van de VN over het klimaat in de Egyptische badstad Sharm el Sheikh die deze week begint, zal "cruciaal zijn om oplossingen te helpen zoeken", zei de directrice van de UNESCO, Audrey Azoulay.
Als de uitstoot van broeikasgassen doorgaat op het huidige niveau, zal zo'n 50 procent van de gletsjers in de werelderfgoedsites bijna geheel verdwenen kunnen zijn tegen 2100, zo waarschuwt de UNESCO.
Kilimanjaro, Pyreneeën, Dolomieten, Yellowstone, Yosemite
Alle gletsjers in de geklasseerde werelderfgoedsites van Afrika zullen zeer waarschijnlijk verdwenen zijn tegen 2050, meer bepaald die van het Kilimanjaro-massief in Tanzania en die van Mount Kenya in Kenia.
In Europa zullen de gletsjers van Pyrénées-Mont Perdu in Frankrijk en Spanje verdwijnen, net als die in de Dolomieten in Italië.
In de VS zullen de nationale parken van Yellowstone en Yosemite geen gletsjers meer hebben en drie geklasseerde sites in Rusland zullen eveneens hun gletsjers zien afsmelten.
In China worden de gletsjers bedreigd in het beschermd gebied van de drie parallelle rivieren, waar drie van de langste rivieren ter wereld, de Jantsjekiang, de Mekong en de Salween naast elkaar lopen gescheiden door bergketens. De gletsjers daar hebben al meer dan de helft van hun volume verloren en smelten momenteel het snelst van alle gletsjers in de geklasseerde sites.
Biodiversiteit en watervoorraden
Gletsjers zijn zeer belangrijk voor de biodiversiteit en de watervoorraden. Het afsmelten ervan zal dan ook een grote milieu-impact hebben en miljoenen mensen blootstellen aan watertekorten en grotere risico's op natuurrampen, zo schrijft Bruno Oberle in de mededeling van de UNESCO. Oberle is de directeur-generaal van de IUCN, de Internationale Unie voor Natuurbescherming, die meegewerkt heeft aan de UNESCO-studie.
Aangezien de gletsjers in de nabije toekomst hoe dan ook zullen blijven afsmelten, zelfs als we de uitstoot van broeikasgassen drastisch verminderen, beveelt de UNESCO de plaatselijke autoriteiten aan van gletsjers een belangrijk punt in hun beleid te maken, door meer onderzoek te verrichten en ze beter op te volgen.
Ook zouden de autoriteiten maatregelen moeten nemen om het risico op rampen te verminderen. "Als gletsjermeren vollopen, kunnen ze losbarsten en stroomafwaarts catastrofale overstromingen veroorzaken", zei mede-auteur van de studie Carvalho Resende.
Naast een vermindering van de uitstoot van broeikasgassen vraagt de UNESCO ook de oprichting van een fonds om gletsjer beter te bestuderen, op te volgen en in stand te houden. "Er is nog steeds een behoorlijk groot gebrek aan gegevens", zei Carvalho Resende.
Het volledige rapport van de UNESCO over de gletsjers vind je hier .
