Wat te doen met die pompoen? Zo vermijd je dat jouw Halloweenfeest een drama wordt voor het milieu

Elk jaar belanden miljoenen pompoenen op een vuilnisbelt zonder dat ervan gegeten wordt. Het zou naar schatting gaan om 22 miljoen pompoenen per jaar. In het Verenigd Koninkrijk alleen al zou meer dan de helft, 54 procent, van de 24 miljoen pompoenen niet geconsumeerd worden. Dat zou vooral een gevolg zijn van het gebrek aan kennis. Veel mensen weten niet dat de pompoenen die ze in de supermarkt kopen eetbaar zijn. Toch is dat niet voor elke pompoen het geval...

De grote productie van pompoenen heeft een negatieve impact op het milieu. Hoewel veel pompoenen vaak lokaal geteeld worden, is het vervoer ervan erg belastend. Niet alleen moeten ze van het veld tot bij de consument raken, vaak moeten ze ook opgehaald worden wanneer het Halloweenweekend achter de rug is.

Eens ze op een vuilnisbelt belanden, stoten rottende pompoenen ook grote hoeveelheden methaangas uit, een gas dat volgens het Milieuprogramma van de Verenigde Naties aanzienlijk bijdraagt aan de klimaatverandering. Pompoenen die op de stortplaats belanden zouden immers niet afbreken zoals ze van nature zouden moeten doen.

Pompoenen kunnen gevaarlijk zijn voor de egels in je tuin. Vaak belanden pompoenen achteraan de tuin op de composthoop of laten mensen ze achter in de natuur. Dat is echter nefast voor onze egels. Momenteel bereiden de egels zich voor op hun winterslaap. Daarvoor gaan ze op zoek naar voldoende voedsel. Ze eten zich in de herfst dus flink rond. Ze moeten minimaal 400 tot 500 gram wegen om goed de winterslaap door te komen.

Egels eten erg graag pompoenen, maar dat betekent niet noodzakelijk dat dat goed is voor hen. Dat bevestigt Goedele Verbeylen, wetenschappelijk onderzoeker bij Natuurpunt. "Egels krijgen door een overconsumptie aan pompoenen diarree. Ze verliezen gewicht en raken gedehydrateerd." Het wordt op die manier moeilijker voor hen om de winterslaap goed door te komen. 

Neen. Niet alle pompoenen zijn eetbaar. "Sierpompoenen zijn giftig en die eet je dus best niet op. Ook bij pompoenen van eigen kweek kunnen er problemen zijn", vertelt het Antigifcentrum. Je kan de verschillen tussen een giftige pompoen en een eetbare pompoen soms moeilijk zien, maar de smaak verschilt wel. " Het beste wat je kunt doen is proeven van de rauwe pompoen. Als hij zeer bitter smaakt en een beetje irriteert in de mond, mag je hem zeker niet opeten. Wie toch van een giftige pompoen eet, kan last krijgen van hevige buikpijn, braken en soms bloederige diarree. Dat kan leiden tot uitdrogingsverschijnselen. Ook duizeligheid, hartkloppingen en veel speeksel in de mond zijn symptomen."

Voor wie zelf pompoenen kweekt, heeft het Antigifcentrum volgende preventietips: gebruik geen pompoenachtigen die in de tuin spontaan ontkiemen of hergebruik geen zaden uit zelf gekweekte pompoenen. Opteer altijd voor zaden uit de winkel.

Vooral jongeren doen dat. Volgens Catherine Salvidge van de klimaatgroep WRAP kopen een op de vier mensen hun Halloweenoutfit online. "Het gaat dan vooral om mensen tussen de 18 en 30 jaar oud. Vaak weet men dan al dat men het kostuum slechts één of enkele keren zal dragen." Volgens Stany Vaes van de Belgische federatie van de afval- en recyclagesector komt dat steeds vaker voor. "We hebben het gevoel dat de hoeveelheid fast fashion enkel maar toeneemt."

"De grootste impact op het milieu is het produceren van die outfits", vertelt Catherine Salvidge van de klimaatgroep WRAP. "Als je die kledij koopt en slechts één of twee maal draagt, gaat alle energie die in de productie ervan kroop verloren." Dat bevestigt ook Stany Vaes van de Belgische federatie van de afval- en recyclagesector. "Bovendien is de kwaliteit van verkleedkostuums voor één dag zo slecht dat ze zelfs niet gerecycleerd kunnen worden." 

De meeste kostuums zijn ook gemaakt van materialen die niet erg duurzaam zijn en worden gemaakt in landen met slechte arbeidsomstandigheden. De kostuums zijn gemaakt van synthetische stoffen als polyester. Vaak zijn ze na een dag al kapot. 

Ongeveer 83 procent van de Halloweenkostuums zouden gemaakt zijn uit plastic dat op olie gebaseerd is en dus niet te recycleren is. Bovendien belandt in ons land naar schatting de helft van het textiel in ons restafval. "Wat je in een restafvalzak gooit, wordt niet meer verder gesorteerd en meteen verbrand. Als je je halloweenkostuum bij je restafval gooit, gaan alle productiekosten dus helemaal verloren", zegt Vaes. Je smijt je outfit dus na gebruik beter in een textielcontainer. Enkel op die manier kan die opnieuw gerecycleerd worden.

Op TikTok gaat een trend viraal waarbij een algoritme zelf bepaalt welk kostuum het best bij je past. Tags zoals #AmazonHalloweenCostume op Tiktok tonen video's die gebruikers overtuigen om bepaalde (goedkope) Halloween-looks te kopen. Die video's werden in totaal al 120 miljoen keer bekeken. 

Salvidge gelooft dat influencers wel degelijk een grote rol spelen binnen het aankoopproces. Als influencers zelf meer kennis verkrijgen over de impact van mode op het milieu, kunnen ze een grote impact hebben op de jonge consumenten.