Het is (alweer) onduidelijkheid troef over wat er precies gebeurd is met de Russische vloot in de Zwarte Zee. Oekraïne beweert dat het níet achter de aanval zit, volgens Rusland heeft slechts één schip "lichte schade" opgelopen. "Ik geloof zelf niet al te veel van de Oekraïense versie, maar ook niet echt van de versie van Rusland", analyseert onze kenner Jan Balliauw.
Wie viel nu eigenlijk wie aan? "Ik geloof zelf niet al te veel van de Oekraïense versie, maar ook niet van de Russische", analyseert Jan Balliauw
Hanne Decré
Gepubliceerd:
Wat we zeker weten is dat er verschillende explosies hebben plaatsgevonden in Sevastopol, de havenstad in het zuidwesten van het Krimschiereiland. Maar wat er precies gebeurd is, hoe groot de schade is en wie erachter zit, daarover lopen de versies uit elkaar.
De versie van Rusland...
Rusland beweert dat Oekraïne een aanval opgezet heeft, met verschillende drones. Meer specifiek: met 16 drones - 9 van in de lucht, 7 van op de zee. Nog volgens Rusland zouden alle drones uit de lucht geschoten zijn en heeft slechts één van hun mijnenvegers "lichte schade" opgelopen.
Rusland was er wel als de kippen bij om de graandeal op te blazen. Door dat akkoord kon het graan dat geblokkeerd lag in de Oekraïense havens toch uitgevoerd worden.
De versie van Oekraïne...
Oekraïne ontkent dan weer dat het achter de aanval zit. Al klinkt het daar wel dat er vier belangrijke Russische oorlogsschepen geraakt zijn - waaronder een fregat en een aanvalsschip.
Volgens Kiev zit Rusland zelf achter de knoppen en is de aanval een voorwendsel om de graandeal op te blazen. Dan zou het om een zogenoemde "false flag-operatie" gaan.
Wat moeten we geloven?
Feit is dat we weinig zeker weten. "Nog niet alles is duidelijk", zegt ook Ruslandkenner Jan Balliauw. "Ik geloof zelf niet al te veel van de Oekraïense versie. Ook bij een vorige aanval op de Krim, op een luchtmachtbasis, zei Oekraïne in eerste instantie dat het er niets mee te maken had. Daarna gaven ze het toch toe. Maar ik geloof ook de Russische versie niet dat er weinig schade was. Daarvoor was de reactie te hard, namelijk het opzeggen van de graandeal."
Wat zijn de gevolgen?
De graandeal, daar draait het nu in eerste instantie om. De Russen hebben het akkoord per direct opgeschort. "Ze zeggen dat ze de veiligheid van de cargoschepen niet kunnen garanderen", legt Balliauw uit. "Die schepen worden door Oekraïne door de mijnenvelden geleid en komen dan in gebied waar Russische oorlogsschepen patrouilleren. Die zullen nu extra op hun hoede zijn."
Na vandaag denk ik dat het moeilijk wordt om de graandeal verlengd te krijgen
Jan Balliauw
De graandeal zou sowieso aflopen op 17 november, maar er lijkt nu vervroegd een einde aan te komen. "Het wordt moeilijk om dat tij nog te keren. Voor vandaag hadden de Verenigde Naties en Turkije aangegeven dat ze nog optimistisch waren, na vandaag denk ik dat het moeilijk wordt om de graandeal verlengd te krijgen."
Hoe erg is dat eigenlijk? "De graandeal moest er vooral voor zorgen dat het graan gemakkelijker op de wereldmarkt geraakte. Door de oorlog in Oekraïne waren de wereldwijde voedselprijzen enorm gestegen. Het akkoord was niet perfect, zo ging er maar een klein percentage naar landen waar hongersnood heerst. Maar de voedselprijzen waren na de deal wereldwijd gezien wel erg verminderd."
Niet alle export wordt overigens meteen stopgezet, benadrukt Balliauw. "Een deel van de export uit Oekraïne gebeurt nu vanuit de havens op de Donau. En Rusland heeft aangekondigd dat het gratis een half miljoen ton graan wil aanbieden aan de landen die het nodig hebben, om de pil een beetje te verzachten."
