Basispakket energie voor november en december definitief goedgekeurd: wat was dat nu weer en wat betekent dat voor mij?

Vorige maand kondigde de federale regering een "basispakket energie" aan voor de brede middenklasse. Daarmee wil ze de hoge energiefacturen voor een grote groep mensen verlichten. Voor de maanden november en december krijgen mensen een tegemoetkoming voor gas (135 euro per maand) en elektriciteit (61 euro per maand). Voor die twee maanden samen levert dat ongeveer 400 euro op.

Er gelden wel enkele voorwaarden. Het basispakket energie is er enkel voor wie een vast energiecontract afsloot of vernieuwde na 1 oktober 2021, of voor wie een variabel contract heeft. Wie al een sociaal tarief heeft, heeft geen recht op het basispakket. Ook de hoogste inkomens kunnen niet op de volledige tussenkomst rekenen. Wie te veel verdient, moet achteraf een deel terugbetalen via de belastingen (hoe dat juist zit, lees je in dit artikel). Wie enkel met elektriciteit verwarmt en dus geen gas verbruikt, heeft enkel recht op het bedrag van 61 euro.

De Kamer heeft het basispakket energie voor november en december nu definitief goedgekeurd. Het zal een eenmalig, forfaitair bedrag zijn, dat wil zeggen dat je het bedrag voor november en december in één keer krijgt (122 euro voor elektriciteit en 270 euro voor gas). Dat gebeurt in het merendeel van de gevallen automatisch, via een vermindering van je voorschot- of afrekeningsfactuur (meer informatie vind je op de website van de FOD Economie) .

De regering wil het basispakket betalen met de zogenoemde overwinsten van de energiebedrijven. Dat zijn de extra winsten die de bedrijven maken op de torenhoge prijzen van de voorbije maanden.

De voorbije weken hoorden en lazen we geregeld dat de gemiddelde gasprijs aan het dalen is. Enkele dagen geleden dook de prijs onder de symbolische grens van 100 euro. Een forse daling in vergelijking met de vorige periode. Gaan we dat basispakket dan nog volledig krijgen?

De prijzen zijn fors gedaald, dat klopt", zegt Luc Pauwels, onze expert energie. "Tussen september en oktober zie je een verschil van 25 procent, dat is een behoorlijk pak. Maar de prijzen zijn nog altijd torenhoog. Deze maand is de op een na duurste ooit. September was verschrikkelijk duur. Maar nu zitten we nog altijd hoger dan voor de zomer. Voor gas betaal je nog altijd 2.000 euro per jaar meer in vergelijking met juni, voor elektriciteit is dat 800 euro. Die ingreep van het basispakket is dus nog altijd gerechtvaardigd."

Als de regering het basispakket wil financieren met de overwinsten van de energiebedrijven, en de prijzen dalen, is dat basispakket dan nog wel betaalbaar? "De overwinsten zijn gebaseerd op de prijs van elektriciteit en niet op die van gas. Het is dus de winst die de producenten halen op de verkoop van elektriciteit," legt Luc Pauwels uit. "Die prijs is gekoppeld aan gas. Het kost al twee eenheden gas om één eenheid elektriciteit te maken. Vermenigvuldig die 100 euro (de gasprijs is net onder die symbolische grens gezakt, red) rustig maal 2, nog iets erbovenop, en dan zit je toch nog altijd heel hoog. Het basispakket zal nog altijd van daaruit gefinancierd kunnen worden."

Het basispakket energie geldt voorlopig voor november en december. Maar de winter is nog niet eens écht begonnen. Wat met de maanden januari, februari en maart, wanneer het behoorlijk koud kan zijn en ons verbruik doorgaans (veel) hoger ligt dan nu? Krijgen we dan ook een tegemoetkoming voor de hoge gas- en elektriciteitsprijzen?

"De regering bekijkt in december hoe het staat met de energieprijzen dan", zegt Luc Pauwels. "En dan gaat men bekijken wat de bedragen voor het basispakket in januari, februari en maart kunnen zijn. De verwachting is wel dat die gelijk zullen blijven. Ook hier weer: we zitten nog altijd op zeer hoge prijsniveaus. De huidige gasprijs is 7 keer hoger dan 2 jaar geleden, voor de crisis. Ik hoor van het kabinet dat men daar geen verandering in ziet. De bedragen van 135 euro voor gas en 61 euro voor elektriciteit zullen waarschijnlijk blijven tot en met maart."

Een vraag die heel veel mensen zich blijven stellen, nu de gasprijzen aan het dalen zijn: loont het de moeite om mijn voorschotfactuur te verlagen? Daarover zet Luc Pauwels graag nog even de puntjes op de i. "Bij variabele contracten wordt de lagere gasprijs doorgerekend. Als je het geluk hebt een vast contract af te sluiten pakweg een jaar geleden, dan zal dat niet doorgerekend worden, want die prijs blijft een jaar lang hetzelfde, en die zal ongetwijfeld lager zijn dan de prijzen nu."

Het is opletten bij variabele contracten, zegt hij. "De prijzen zijn nog altijd hoger dan in de zomer. Er is één maand die superduur is, dat is september. Als je dan een variabel contract nieuw hebt afgesloten, dan zit je op die torenhoge prijzen. En dan kan je zeggen, het is misschien wel goed om een kwart van mijn voorschot af te doen. Als dat kan bij je leverancier, want niet overal is dat mogelijk. Als je daarvóór een contract hebt afgesloten, dat is nog goedkoper dan de prijzen van nu. Dan zou ik dat toch niet doen. Ik zou alleen voor nieuwe variabale contracten afgesloten in september nagaan of dat kan."

Leveranciers zijn niet verplicht om hun klanten toe te laten hun voorschot te verlagen, zegt Luc Pauwels nog. "Het kan alle kanten op. Er zijn leveranciers die zeggen dat het in het eerste jaar niet mogelijk is, mogelijk omdat ze nog niet over verbruiksgegevens beschikken, dan willen ze wat afwachten. Sommige beperken de verlaging tot maximaal 10 of 20 procent."