Ex-gameverslaafde waarschuwt jongeren: "Ik gamede 12 uur per dag, verloor vrienden en zocht te laat hulp"

Dat er veel gegamed wordt, is geen verrassing. 85 procent van de scholieren in het secundair onderwijs zegt al eens gegamed te hebben. Bij één op de tien van die jongeren is er een reden tot bezorgdheid. Dat blijkt uit een enquête van het VAD naar de nadelige gevolgen van het gamen. 

Ook psycholoog Bavo Vroman was als student verslaafd aan gamen en heeft een jaar lang non-stop gegamed. "Het is pas problematisch geworden toen ik aan de universiteit studeerde en alleen op kot zat", vertelt hij in "Laat". "Ik moest mijn thesis schrijven, maar vluchtte naar de gamewereld. Een dag werd een week, een week een maand. Uiteindelijk werd het een jaar waarin in twaalf uur per dag zat te gamen." 

Hoewel hij psychologie studeerde, had Vroman tijdens zijn studententijd niet door dat hij aan gamen verslaafd was geraakt. "Terwijl je in die verslaving zit, sta je er niet bij stil wat voor impact dat heeft." En toch was die impact bijzonder groot. "Ik bewoog niet, ik was veel zwaarder dan ik nu ben. Ik had geen contact meer met mijn vrienden, de relatie met mijn vriendin en ouders verzuurde omdat ik constant loog. Als ik dan toch buiten kwam, zette ik een masker op om te verbergen waar ik echt mee bezig was. Gamen was op dat moment het enige dat mij een goed gevoel gaf."

Pas toen hij zijn vriendin op uitwisseling in Canada ging bezoeken en weer offline in de natuur was, kon hij voor het eerst sinds lang weer glimlachen. "Ik besefte toen dat de overwinningen online niet de enigen waren die mij gelukkig konden maken", vertelt hij. "Toen ik drie weken later weer thuiskwam, had ik in mijn hoofd een klik gemaakt." Nadat hij alles had opgebiecht, kreeg hij veel begripvolle reacties van zijn naaste omgeving. "Ik had gewild dat ik vroeger hulp had ingeroepen, zodat die hulp er ook sneller was gekomen."

Volgens Vroman kan je niet echt een aantal uren per dag of per week op "problematisch gamen" plakken, maar kan je het wel merken aan het gedrag van een kind. Dat trekt zich terug, gaat meteen na school gamen en gaat nog moeilijk een gesprek aan tijdens het spelen. "Misschien komt het niet op tijd eten, of zelfs helemaal niet meer. Dat gaat dan niet over iemand die één keer te laat aan tafel komt omdat het spelletje nog bezig was, maar wel als het een patroon wordt." 

Vaak krijgen kinderen met problematisch gamegedrag ook problemen op school. De punten lijden eronder. Ze zijn minder geïnteresseerd in hobby’s en gebruiken gamen om te vluchten van hun problemen. Ze verliezen ook de controle over hun eigen gamegedrag en beloven bijvoorbeeld te stoppen na een uurtje, maar dat lukt niet. "Het is een patroon, een cirkel waar ze nog moeilijk uitraken. In een vergevorderd stadium zie je dat jongeren ook hun persoonlijke hygiëne gaan verwaarlozen."

"Gamen is al langer een hot topic als het gaat over gezondheid en preventie bij jongeren", zegt Katleen Peleman, directeur van VAD/de Druglijn. "Het is wel een heel ander thema dan alcohol, tabak of cannabis. We hoeven jongeren niet van het gamen weg te houden, maar we kunnen hen wel helpen om er gezond mee om te gaan. We kunnen hen ondersteunen om zelf de juiste grens te trekken: welke plek mag het gamen in mijn leven innemen? De ouders hebben daarbij ook een rol te spelen, en ook hen kunnen we daarin versterken."

VAD/De Druglijn ontwikkelde de online tool Game(L)over voor jongeren die problemen ervaren door het gamen, en voor hun ouders. "Jongeren die zich in een risicozone bevinden, zijn zelf vaak geen vragende partij voor een denkoefening over het gamen. Daarom werd bij de ontwikkeling van Game(L)over geprobeerd om zo nauw mogelijk aan te sluiten bij hun leefwereld, en om gebruik te maken van een aantal game-elementen", klinkt het. 

Daarnaast werkt de DrugLijn voor de campagne ook samen met drie jongeren die het thema gamen zelf door en door kennen. Frapsel, Abulic en Abdullah Waiss staan bij hun volgers op Twitch, YouTube en TikTok bekend om hun gamekunsten. Volgens Vroman kunnen zulke voorbeelden wel degelijk helpen. "Het belangrijkste voor jongeren is dat de personen die hen aanspreken zeer herkenbaar zijn."  

Enkele jaren geleden richtte Vroman samen met een andere ex-gameverslaafde, Matthias Dewilde, GameChangers op. Daarmee willen ze gamers die kampen met intens gamegedrag ondersteunen naar een on- en offline balans. "We gaan onder meer naar scholen om onze verhalen te delen en daarnaast doen we ook begeleiding van individuen en gezinnen."

En net die ouders betrekken is van groot belang, vertelt de psycholoog verder in "Laat". "Toon interesse in die onlinewereld, probeer je daarin te verdiepen. En maak duidelijke afspraken rond schermtijd. Als het echt uit de hand loopt, schakel dan hulp in", besluit hij.