In België zijn de voorbije week geen nieuwe besmettingen met het apenpokkenvirus vastgesteld. Dat blijkt uit het wekelijkse rapport van gezondheidsinstituut Sciensano. Het aantal besmettingen was al weken aan het dalen, maar voor het eerst sinds de uitbraak begin mei blijft de teller nu ook echt op nul staan. Is de epidemie voorbij? En zal het virus ooit volledig verdwijnen?
Geen nieuwe besmettingen met apenpokken in België: is de uitbraak van het virus voorbij?
Wim De Maeseneer
Gepubliceerd:
785 bevestigde gevallen van apenpokken: dat was de balans vorige week en het cijfer blijft deze week onveranderd. Voor het eerst in meer dan 5 maanden is er geen enkele nieuwe besmetting geregistreerd op één week tijd. De epidemie lijkt daarmee volledig stil te vallen, maar is dat ook zo?
"Het virus is nog niet verdwenen", zegt onderzoeker Amaryl Lecompte van Sciensano. "De kans bestaat dat er de komende weken toch weer nieuwe besmettingen worden vastgesteld. Maar we zien effectief wel al weken een daling van het aantal nieuwe besmettingen. We zitten in de staart van de curve. Niet alleen in België, maar eigenlijk in heel Europa."
Het apenpokkenvirus kwam tot voor kort bijna uitsluitend voor in West- en Midden-Afrika. Maar sinds mei dit jaar duikt het virus ook in veel andere landen op. Intussen worden besmettingen gevonden in meer dan 90 landen. In totaal zijn meer dan 75.000 besmettingen gerapporteerd.
De kans dat we nog eens zo'n grote uitbraak van apenpokken krijgen, lijkt klein
Amaryl Lecompte, onderzoeker bij Sciensano
Op 23 juli kondigde de Wereldgezondheidsorganisatie de noodtoestand voor de volksgezondheid af voor de wereldwijde uitbraak van apenpokken. Niet onterecht, volgens Lecompte.
"Er was op dat moment echt wel bezorgdheid. Doordat de noodtoestand zo uitdrukkelijk werd uitgeroepen, was er ook veel aandacht voor in de media. Mensen zijn zich daardoor wellicht meer bewust geworden van de risico's, wat voorzichtiger geworden en sneller naar een arts gegaan bij mogelijke symptomen. Vermoedelijk is de verspreiding daardoor beperkt gebleven. Ook de sensibiliseringscampagnes en contact tracing hebben daartoe bijgedragen."
Zo'n 3.500 mensen hebben intussen ook preventief een eerste dosis gekregen in België van het vaccin tegen apenpokken. "We weten nog niet exact hoe goed en hoe lang de vaccins beschermen, maar wie gevaccineerd is loopt in elk geval veel minder risico om het virus op te lopen", zegt Lecompte.
"Daarnaast is er ook al een zekere groepsimmuniteit, mensen die het virus gehad hebben en het daarna niet meer kunnen overdragen. Al die factoren samen maken dat de uitbraak onder controle is gebleven. Als er in de komende weken toch nieuwe besmettingen zouden zijn, is de kans zeer klein dat dat opnieuw tot een grote uitbraak zou leiden.
Het apenpokkenvirus is (voornamelijk) overdraagbaar via nauw lichamelijk contact en veroorzaakt griepachtige symptomen. Meestal gaat de ziekte gepaard met typische huidletsels die vergelijkbaar zijn met waterpokken, en pijnlijk kunnen zijn. Meestal gaat de ziekte vanzelf over na 2 tot 3 weken.
In België zijn tot nog toe 785 mensen besmet. Het gaat om 410 gevallen in Vlaanderen, 282 in Brussel en 93 in Wallonië. De grote meerderheid zijn mannen die het virus vooral via seksueel contact opliepen. Er zijn ook twee gevallen gemeld bij kinderen: een kind jonger dan drie en een kind tussen 12 en 16 jaar. Er is één sterfgeval bekend bij iemand met onderliggende gezondheidsproblemen.
Zullen de apenpokken ooit helemaal verdwijnen?
In West- en Midden-Afrika zijn apenpokken endemisch: het virus blijft er sluimeren. Lecompte verwacht niet dat dat in België ook zo zal zijn: "Die kans lijkt heel klein. In Afrika circuleert het virus onder knaagdieren. Op dit moment hebben we geen enkele aanwijzing dat dat in België en Europa ook zo zou zijn, terwijl dat een belangrijke factor is voor een virus om endemisch te kunnen zijn. Er wordt natuurlijk nog veel onderzoek gedaan om zeker te zijn, maar voorlopig lijkt het toch geruststellend."
"Af en toe zal het virus nog wel eens opduiken, maar dat hoeft niet per se een probleem te zijn. Als je nieuwe gevallen snel opspoort, en met een goede contactopsporing, kan je verdere verspreiding vermijden."
