Kan je van het gas af in een appartementsgebouw? En hoe dan?

Het debat over energiezuinig bouwen, beperkt zich vaak tot huiseigenaars. Gevolg? Wie in een appartement woont, voelt zich vergeten. "Dat gevoel is terecht", zegt Britt Berghs. Berghs is projectcoördinator bij de stad Antwerpen. Het is haar taak om appartementsgebouwen energiezuinig te maken. "Het is dringend tijd om naar appartementsgebouwen te gaan kijken", zegt Berghs. "In de stad Antwerpen woont 70 procent van de mensen in een appartement. Die bewoners zijn dus eigenlijk de belangrijkste doelgroep om de stad energiezuinig te maken. In de rest van Vlaanderen mogen we deze mensen ook niet vergeten. Daar woont 30 procent in een appartement."  

"De gasketel snel snel buiten gooien, is geen optie", zegt Berghs. "De energievoorziening in appartementsgebouwen is vaak een gedeelde infrastructuur. Je kan als individu weinig doen, en op het niveau van je gebouw moet je naar het geheel kijken." 

Wat kan er dan wel? "Alles begint met de opmaak van een meerjarenplan. Het is een totaalaanpak waarbij stap één isolatie is. Het heeft geen zin om van het gas af te gaan en een warmtepomp te installeren als het gebouw niet genoeg geïsoleerd is. De buitenschil isoleren is prioriteit. Dat betekent zoveel mogelijk inzetten op dak-, muur-, en vloerisolatie." 

Sowieso is het belangrijk om alle mede-eigenaars mee te krijgen. "Grote investeringen zijn lastig in zulke gebouwen, omdat iedereen akkoord moet gaan en dus ook meebetaalt", zegt Berghs. "Daarom dat wij het masterplan voorleggen bij de syndicus en op de algemene vergadering." 

BIj Radio2 bellen ze met syndicus Tony Van den Bergh. "Op elke algemene vergadering die ik tegenwoordig leid, gaat het over zonnepanelen. Dat kan een oplossing zijn, maar dan moet ik ook het verhaal vertellen over energie delen. De overheid heeft een plan om energie delen mogelijk te maken in een appartementsgebouw, maar die wetgeving staat nog niet op punt." 

Van den Bergh gelooft ook hard in de beweging van onderuit. "Elk gebouw is anders. Het alternatief in het ene gebouw is niet het alternatief in het andere gebouw. Snel snel van het gas af raken, is moeilijk. Maar hoe meer je isoleert, hoe minder geld mensen betalen voor gas en hoe meer er in de toekomst geïnvesteerd kan worden in het alternatief."

• Kijk naar je eigen appartement. Je kan als eigenaar zelf initiatieven nemen om je woning energiezuiniger te maken. Ramen vervangen bijvoorbeeld: dat mag je zelf doen.

• Leg de kwestie op tafel. Elke mede-eigenaar mag via de syndicus een agendapunt aankaarten tijdens de algemene vergadering. Neem gerust zelf initiatief en voeg op de algemene vergadering de onderwerpen isolatie en energie toe.

• Kijk naar de VME-verbouwlening. De verbouwlening voor de Vereniging van Mede-Eigenaars maakt het mogelijk om renteloze leningen aan te gaan om renovatiewerken uit te voeren die je appartementsblok energiezuiniger maken. Dat bedrag loopt op tot 25.000 euro per mede-eigenaar.

• Informeer je bij de gemeente. Niet alleen in Antwerpen, maar ook in andere Vlaamse steden en gemeenten zijn er energiehuizen en energieloketten waar je informatie kan inwinnen over energievraagstukken. Informeer wat er allemaal mogelijk is in jouw stad of dorp.

Britt Berghs ziet dat de bewoners zelf ook vooruit willen. "Vroeger was het trekken en sleuren om energiezuinige maatregelen op de agenda te zetten. Nu voel je dat eigenaars zelf ook stappen willen zetten." Hoe dan ook blijft het een werk van lange adem. Op dit moment heeft de stad Antwerpen zo'n 28 gebouwen in beheer. "Er is nu ook een wachtlijst. We moeten op maat kunnen blijven werken", zegt Berghs. Het grote doel is om te werken naar een systeem van marktopname. "Dat betekent dat de kennis niet alleen bij de overheid blijft", zegt Berghs. "Bij elk nieuw project schakelen we ingenieurs en architecten in om dat meerjarenplan uit te werken. Zij bouwen nu ook kennis en expertise op en in de toekomst gaan ze zelf de projecten kunnen trekken. Dan kunnen er ook meer gebouwen aangepakt worden omdat we als overheid niet alles moeten opvolgen."