Is het Europese akkoord over een "prijscorridor" voor energie wel écht een akkoord? "Het is maar hoe je het bekijkt"

Een tijdelijke, dynamische prijscorridor voor aardgas (in afwachting van een nieuwe prijsindex voor vloeibaar gas), gedeeltelijke groepsaankopen voor gas (op vrijwillige basis) en een eerste aanzet om het transitieplan REPowerEU en internationale crisishulp van extra geld te voorzien: dat is het resultaat na urenlang onderhandelen op de Europese top. 

Voorzitter van de Europese Raad Charles Michel spreekt over een “energieakkoord met een sterk en unaniem engagement”, maar niet alle EU-lidstaten zijn diezelfde mening toegedaan. “Ondanks nachtelijk overleg geen akkoord over maximumgasprijs”, kopt de Nederlandse openbare omroep. Of: “De zogenoemde overeenkomst ziet er erg mager uit”, dixit de Duitse krant Die Welt. Mogen we nu wel of niet over een akkoord spreken?

“Het is redelijk ingewikkeld”, duidt Europakenner Rob Heirbaut. “Er is een akkoord bereikt dat de energieministers het plafond verder mogen uitwerken. Vorige dinsdag heeft de Europese Commissie een voorstel op tafel gelegd dat er een tijdelijke prijscorridor moet komen wanneer de gasprijzen op de internationale markt te hoog de lucht inschieten. Maar wanneer dat plafond wordt ingeroepen, wat is de trigger om het mechanisme te activeren, of we nog aan voldoende gas zullen raken en de prijzen door de aankondiging niet automatisch de hoogte in zullen gaan, dat moet nog allemaal bekeken worden.”

Hoe dan ook is het een stap vooruit dat er wel degelijk een maatregel mag worden uitgewerkt. “De kans bestond dat een land “nee” zou zeggen, waardoor de hele discussie geblokkeerd zou zijn. Dat is niet gebeurd, en dus spreekt Charles Michel over een akkoord. En natuurlijk is er de gezamenlijke gasaankoop, wat moet beletten dat landen en bedrijven tegen elkaar blijven opbieden zoals we afgelopen zomer zagen.”

Waarom klinken buurlanden Duitsland en Nederland dan minder enthousiast? “Het is maar hoe je het bekijkt. Voor België is de bal nu aan het rollen, voor Duitsland lijkt de opdracht voor de energieministers moeilijker. Beide kanten zien er hun gelijk in, we zullen echt moeten afwachten hoe de discussie onder de energieministers zal verlopen.” Volgende week dinsdag troepen zij een eerste keer samen, maar Heirbaut verwacht niet dat daarmee de deal rond zal zijn. “Er is al een extra vergadering afgesproken in de tweede helft van november.”

Een daling van de gasfactuur is met andere woorden niet voor de eerstkomende weken. “Volgens sommigen zal het misschien zelfs niet meer nodig zijn, gezien de prijzen intussen zijn gedaald. Deze zomer piekte de gasprijs nog tot 350 euro per megawatt uur, nu zitten we rond de 120 euro. Een stuk lager dan de voorbije maanden, maar wel nog steeds fors hoger dan een jaar geleden, toen we rond de 40 euro zaten.” 

Heirbaut verwacht niet dat het energieakkoord ons richting die oude prijzen zal drijven. “Dat is een illusie. Rusland levert minder gas dan vroeger en Europa wil ook geen Russisch gas meer. Er is dus een zoektocht naar gas aan de gang, waardoor de prijzen de hoogte inschieten. Daar gaat een of andere maatregelen niet zomaar iets aan veranderen.”