De klimaatactivist die vrijdag een blik tomatensoep op een schilderij van Vincent Van Gogh gooide, heeft gereageerd op haar protestactie. Dat deed ze in een korte video op Tiktok. Daarin benadrukt ze nogmaals dat het schilderij geen schade opliep, en dat ze vooral een gesprek wil starten. “Is het oké dat er nog zo veel licenties worden afgeleverd voor fossiele brandstoffen?”
Klimaatactivist die tomatensoep op Van Gogh-schilderij gooide: "Akkoord, het zag er nogal belachelijk uit"
Vincent Merckx
Gepubliceerd:
De 21-jarige klimaatactivist Phoebe Plummer ging vrijdag de wereld rond toen ze in het Londense National Gallery-museum een blik tomatensoep gooide op het schilderij “De Zonnebloemen” van Vincent Van Gogh. Dat zorgde wereldwijd voor heel wat controverse. Tijdens een nieuwe protestactie van de actiegroep Just Stop Oil legde Plummer uit waarom ze dat deed.
“Laat me over één ding heel duidelijk zijn: we hebben op geen enkele manier schade veroorzaakt”, zo begint ze in het video-interview dat online werd geplaatst door het mediacollectief Free Seed. “Gisteren in de rechtbank hoorde ik dat er minimale schade is aan het kader die herstelbaar en vervangbaar is. Er is absoluut geen schade aan het schilderij, dat zat achter glas.”
“Er is geen sprake van dat we zouden hebben overwogen (om er soep op te gooien) als we niet hadden geweten dat het achter glas zit en dat we geen schade zouden veroorzaken. Ze hebben het letterlijk afgeveegd met wat keukenrol terwijl wij daar nog zaten, vastgelijmd aan de muur.”
De National Gallery bevestigde na de protestactie al dat er geen schade is aan het schilderij en “minimale schade” aan het kader. Het schilderij zelf was de dag zelf nog opnieuw te bezichtigen.
Phoebe Plummer en haar kompaan Anna Holland werden zaterdag al voorgeleid. Ze worden beschuldigd van het veroorzaken van criminele schade voor een waarde van minder dan 5.000 Britse pond (zo'n 5.700 euro). Op 13 december buigt de rechter zich over de zaak. Intussen zijn ze op vrije voeten, op voorwaarde dat ze geen musea bezoeken en geen lijm of verf op zak hebben op openbare plaatsen.
130 nieuwe vergunningen voor olieboringen
Maar waarom een schilderij besmeuren? En waarom kiezen voor zo’n controversiële protestactie als je weet dat je er heel wat kunstliefhebbers wereldwijd mee tegen je in het harnas zal jagen?
“Ik ben het ermee eens dat het er redelijk belachelijk uitzag”, gaat Plummer verder. “Maar we stellen dan ook niet de vraag: zou iedereen soep op schilderijen moeten gooien? We willen een gesprek starten over de vragen die ertoe doen.”
En die vragen die ertoe doen, die gaan volgens Plummer over het Britse energie- en klimaatbeleid. Zo hekelt ze de “meer dan honderd licenties” die de nieuwe Britse premier Liz Truss zou afleveren voor fossiele brandstoffen. Ze doelt daarmee op de meer dan 130 vergunningen die Truss in haar verkiezingscampagne beloofde te zullen afleveren voor boringen naar olie in de Noordzee.
Doorgaans gaat er na het afleveren van een vergunning nog zo’n dertig jaar over voor er effectief ook olie geproduceerd wordt. Dat terwijl Europa tegen 2050 klimaatneutraal wil zijn, en de volgende tien jaar bepalend zijn voor de mate waarin de klimaatverandering onder controle gehouden kan worden.
Producenten van fossiele brandstoffen zeggen dat de vraag naar hun producten op korte termijn nog zal blijven stijgen, en dat er ook nadien altijd een restvraag zal blijven, bijvoorbeeld van sectoren die moeilijk te elektrificeren zijn. Die zullen afhankelijk blijven van fossiele brandstoffen.
Het is niet onze bedoeling om vrienden te maken. We willen verandering brengen, en helaas is dit de manier waarop dat gebeurt
Klimaatactiegroep Just Stop Oil
Plummer heeft het verder ook over de subsidies voor fossiele brandstoffen die “dertig keer hoger liggen dan die voor hernieuwbare energie, terwijl windturbines op zee momenteel negen keer goedkoper zijn dan fossiele brandstoffen”.
“Dat is het gesprek dat we nu moeten hebben”, zegt Plummer. “Er is geen tijd te verliezen. Vorig jaar nog zei Sir David King (de Britse scheikundige en hoofd van de Climate Crisis Advisory Group, een groep van wetenschappers die zich buigt over de klimaatverandering, red.) dat wat we de volgende drie à vier jaar doen, de toekomst van de mensheid zal bepalen. Dus we doen deze protestacties om media-aandacht te krijgen zodat mensen er nu over beginnen te praten.”
"We zijn hier niet om vrienden te maken"
Plummer en haar kompaan waren niet de eersten die kunst viseerden met hun klimaatprotest. De voorbije maanden lijmden klimaatactivisten zich onder andere vast aan het beroemde schilderij “De hooiwagen” van John Constable (ook al in de Londense National Gallery) en “La primavera” van Sandro Botticelli in het Uffizi in Firenze.
En in ons land lijmde een klimaatactivist zich vast aan een schilderij van Jan van Eyck in het Brugse Groeningemuseum.
Riskeer je daarmee de mensen niet vooral tegen de haren in te strijken? “Het is niet onze bedoeling om vrienden te maken”, zei een woordvoerder van Just Stop Oil vrijdag al tegen de Britse krant The Guardian. “We willen verandering brengen, en helaas is dit de manier waarop dat gebeurt.”