Drijft de energietransitie Europa recht in de handen van China? In een nieuw boek "Volt rush" waarschuwt de Britse journalist Henry Sanderson voor onze afhankelijkheid van China. Want wat Rusland met de gaskraan deed, kan straks ook gebeuren met batterijen voor elektrische wagens en cruciale grondstoffen.
Hoe afhankelijk is Europa van China voor groene energie? "Zonder China zijn onze klimaatdoelstellingen in 2030 onhaalbaar"
Bram Vandeputte
Gepubliceerd:
De oorlog in Oekraïne en de torenhoge energieprijzen hebben Europa met de neus op de feiten gedrukt. Onze jarenlange afhankelijkheid van Russisch gas maakt ons kwetsbaar. In sneltempo proberen landen nu energieonafhankelijk te worden, door het langer openhouden van kerncentrales of in te zetten op hernieuwbare energie.
Maar als we niet opletten, dan drijft de omslag van fossiele naar groene energie ons recht in de handen van China. Daarvoor waarschuwt de journalist Henry Sanderson, jarenlang correspondent in China. Als grondstoffenexpert reisde hij voor de Financial Times de wereld rond. Ervaringen die hij nu bundelt in ‘Volt Rush’, een boek waar bijna overal China opduikt.
1. Wie zijn de winnaars en verliezers van deze energietransitie?
Een slordige overgang van fossiele naar groene energie, zo omschrijft Sanderson de situatie waarin we vandaag zitten: "Op onze weg naar klimaatneutraliteit zien we dat geopolitiek moeilijker wordt, niet eenvoudiger. We gaan een ongelofelijke vraag zien naar elektrische wagens, zonnepanelen en windenergie. Veel mensen hebben geen idee wat daarachter schuilt. We hebben veel van onze productie naar China verplaatst en dan vooral de vuile kant van de productieketen."
De grote winnaar is dus, weinig verrassend, China: "Veel mensen worden er gigantisch rijk, een groot deel van de Chinese miljardairs werken rond groene energie." De verliezers zijn de inwoners van Congo en Indonesië, waar veel grondstoffen te vinden zijn: "Die mensen betalen echt de kost van onze stijgende vraag, vaak wonen ze naast de mijnen of ontginnen ze de grondstoffen zelf zonder bescherming."
2. Kunnen we onze klimaatdoelen halen zonder China?
"Als we onze doelen willen halen in 2030 of 2035, dan is dat heel moeilijk zonder China", zegt Sanderson stellig. De dominantie van China in de volledige productieketen is niet te onderschatten. Het land producteert wereldwijd ongeveer 80% van alle lithium-ionbatterijen, die zijn onmisbaar voor elektrische wagens. Een groot deel van de kobaltmijnen, een belangrijke grondstof voor batterijen, zijn ook in handen van China. En ook op het vlak van zeldzame aardmetalen is China heer en meester: "Het is echt een uitdaging voor het Westen, het zal behoorlijk moeilijk zijn om China in te halen."
3. Rusland deed de gaskraan dicht, kan China ons ook pijn doen?
"Als China stopt met het leveren van grondstoffen en batterijen, dan kunnen we een economische klap krijgen", voorspelt Sanderson, "de prijzen zullen gigantisch stijgen, maar niet zo direct als bij olie en gas". Er is dus een risico verbonden aan onze afhankelijkheid van China.
"Het einddoel is niet om alleen batterijen te produceren, China wil ook elektrische wagens produceren om te verkopen in Europa en Amerika. Dat gebeurt trouwens al, verschillende Chinese automerken zijn al actief op de Europese markt. Als er geopolitieke spanningen komen, kan China dus beslissen om enkel nog samen te werken met eigen bedrijven en niet meer met Europese autobouwers."
4. Wat moet Europa doen om onafhankelijker te worden?
Het zal sowieso nog tientallen jaren duren voor Europa volledig onafhankelijk kan worden van China. Het Westen zal sowieso zelf weer grondstoffen moeten ontginnen, ook in eigen land: "We moeten dat doen op een duurzame manier die de bevolking ook wil aanvaarden. Daarnaast moeten we beter samenwerken met ontwikkelingslanden, daar zullen we moeten investeren. En alle westerse landen zullen ook moeten samenwerken. Landen als Canada en Australië hebben veel grondstoffen, maar we moeten ook de productie in eigen handen nemen."
