De Russische president Vladimir Poetin heeft aan zijn Turkse collega Recep Tayyip Erdogan voorgesteld om van Turkije "een knooppunt voor de uitvoer van aardgas te maken". Poetin en Erdogan hebben elkaar ontmoet in de marge van een regionale top in Centraal-Azië. Officieel zou de oorlog in Oekraïne niet op de agenda hebben gestaan, maar wellicht is dat toch besproken. Een verlenging van het akkoord over uitvoer van graan tussen Oekraïne en Rusland is ook nog niet rond, omdat Moskou nieuwe eisen zou stellen.
Rusland wil van Turkije knooppunt maken voor export van gas naar Europa, "Oekraïne niet op agenda" van top tussen Poetin en Erdogan
Jos De Greef
Gepubliceerd:
Bijgewerkt:
De ontmoeting vond plaats in Astana in de Centraal-Aziatische republiek Kazachstan. Daar is een top aan de gang van de Centraal-Aziatische landen aangevuld met Rusland, Turkije, Qatar, Pakistan, China, Zuid-Korea, Thailand en Vietnam. Het is een los overlegorgaan met partners van de regio.
Veel aandacht ging evenwel naar de privétop tussen de Russische president Vladimir Poetin en de Turkse president Tayyip Erdogan. Op voorhand had Erdogan zijn "nauwe economische banden met Rusland" verdedigd. Turkije onderhoudt goede relaties met zowel Oekraïne als Rusland en wil dat blijven doen. Zo heeft het land enkele maanden geleden bemiddeld tussen beide partijen, maar leverde het ook drones van hoge kwaliteit aan Oekraïne.
Sommigen hadden verwacht dat Erdogan een nieuwe bemiddelingspoging zou lanceren, maar dat is niet gebeurd. Wellicht gebeurde dat op verzoek van Rusland, want vanuit Moskou was te horen "dat er niet gepraat zou worden" over de oorlog in Oekraïne.
Er werd ook uitgekeken naar een verlenging van akkoord tussen Oekraïne, Rusland en de Verenigde Naties over de uitvoer van graan via Turkije, maar daarover is niets meegedeeld. Dat is erg belangrijk voor Turkije dat zijn bevolking moet voeden, maar ook voor andere grote afnemers van graanproducten in Afrika, het Midden-Oosten, Pakistan en India tot in Indonesië toe. Erdogan wil daarbij wel voorrang geven aan armere landen en wil met Rusland overleggen welke landen in die categorie terecht zouden komen.
De Russische ambassadeur bij de Verenigde Naties zou echter nieuwe voorwaarden hebben gesteld om het akkoord te verlengen. Hij sloot niet uit dat Moskou zich uit dat akkoord zou terugtrekken, maar gaf geen verdere details.
De top van de Conferentie voor Interactie en Vertrouwenwekkende Maatregelen (internationaal afgekort als CICA) is een van de diplomatieke initiatieven van Kazachstan en is een regionaal forum voor een aantal landen in Centraal-Azië, het Midden-Oosten, maar ook Rusland, Turkije, China, Mongolië, Zuid-Korea en Thailand zijn lid.
"Maak van Turkije een hub voor Russisch aardgas"
Poetin had een opmerkelijk voorstel klaar voor Erdogan. Zo wil hij van Turkije "een knooppunt voor de uitvoer van Russisch aardgas naar andere landen maken". Dat zou dan wellicht gericht zijn op Europa, nu er problemen zijn met de sabotage van de gasleidingen NordStream onder de Baltische Zee naar Duitsland.
Dat voorstel is opvallend, want het is net de bedoeling van de Europese Unie om volledig los te komen van de bevoorrading met Russisch aardgas. Daartoe heeft de EU de banden aangehaald met onder meer de Verenigde Staten, Noorwegen, Algerije, Qatar en Azerbeidzjan.
Behalve Europa en Turkije zelf lijken er niet veel andere grote afnemers van aardgas, zeker niet in het Midden-Oosten. Samengevat lijkt Poetin de banden met Turkije te willen behouden en uitbreiden. Tegelijk lijkt NAVO-lidstaat Turkije te blijven wedden op verschillende paarden tegelijk met het Westen, Oekraïne en tevens de goede banden met Rusland te behouden.
Tevoren had Poetin ook een ontmoeting met de emir van de Golfstaat Qatar, sjeik Tamim bin Hamad Al-Thani. Ook die benadrukte de "goede historische banden" van zijn land met Rusland. Rusland en Qatar behoren bij de grootste uitvoerders van aardgas ter wereld.
