In Frankrijk zit het sociale conflict bij de brandstofdepots en de olieraffinaderijen muurvast en het dreigt nog verder uit de hand te lopen. Een derde van de tankstations kampt nu met een tekort aan brandstof. Veel Fransen kunnen niet meer tanken of pas na lange wachttijden. De radicale vakbond CGT wil nu ook in de hele energiesector staken. "Er is veel sympathie bij de Fransen die de lonen willen aanpassen aan de inflatie, maar tegelijk groeit ook de onvrede over de tekorten", zo stelt collega Steven Decraene vandaag vast aan een depot in Duinkerke. Vandaag is wel een depot van ExxonMobil in Zuid-Frankrijk opengesteld na een akkoord met de vakbonden.
Brandstofcrisis in Frankrijk: "Als blokkades niet snel oplossen, dreigt het land stil te vallen"
"Het is een catastrofe. Het duurt een uur om vijftien euro aan diesel te krijgen en ze geven maar dertig liter per keer", getuigt een Fransman op de motor aan een benzinestation. "Als het zo verder gaat, zal iedereen staken", klinkt het bij een vrachtwagenchauffeur die verderop in de file staat om te kunnen tanken. De chaos en frustraties aan de tankstations in Frankrijk lopen op.
"In Frankrijk is er geen automatische indexering van de lonen", vertelt VRT-journalist en Frankrijk-specialist Steven Decraene die post gevat heeft aan een brandstofdepot in Duinkerke vlak over de grens. "Begin dit jaar was er een loonstijging van 3,5 procent afgesproken bij TotalEnergies. Maar de vakbonden zeggen nu dat die inflatie zo sterk gestegen is dat er alleen al daarvoor zeven procent loonsverhoging nodig is. Daarbovenop willen ze nog drie procent als een soort deelname in de uitzonderlijke winsten." Alles samen dus een loonsstijging van 10 procent. TotalEnergies maakte alleen al in de eerste zes maanden van dit jaar een winst van 10,6 miljard euro. "De werknemers zien dus dat het bedrijf goed boert, maar zien het niet in hun portemonnee."
Extra maandsalaris tegenover algemene staking
"De situatie zit muurvast", zo stelde Steven Decraene vanmiddag. TotalEnergies heeft nu weliswaar beloofd om alle werknemers een bonus te geven ter waarde van een volledig maandsalaris en is bereid om de lonen op te trekken met 6 procent bruto.
"De vakbonden vinden dat veel te laat en veel te weinig", aldus Decraene en houden vast aan 10 procent loonsverhoging om de inflatie bij te benen. De onderhandelingen tussen TotalEnergies en de radicaal-linkse (vroeger communistische) vakbond CGT "zijn op niks uitgelopen". De CGT wil de staking en de blokkades zelfs uitbreiden tot de hele energiesector en volgens Decraene zijn er nu al acties in de grote kerncentrales van Gravelines (Grevelingen), in de buurt van Duinkerke.
Bij concurrent Esso ExxonMobil heeft de directie wel een akkoord bereikt met de twee grote vakbonden over loonsverhoging. Die vertegenwoordigen 57 procent van de werknemers. De CGT weigerde om het akkoord goed te keuren, maar vanmiddag hebben de werknemers toch de blokkade en de staking van een groot depot van ExxonMobil in Fos-sur-Mer, in de buurt van Marseille, opgeheven.
Als het niet snel tot een oplossing komt, dreigt het land stil te vallen
Steven Decraene vanuit Duinkerke
De CGT (Confédération générale du travail, nvdr.), een radicaal linkse vakbond, gebruikt de staking als een soort politiek wapen om zwaarder te wegen binnen de vakvereniging in Frankrijk. Die CGT wil de actie uitbreiden tot de hele economie omdat iedereen last heeft van de hoge inflatie.
"Er is heel veel sympathie voor de acties", merkt Steven Decraene op. Volgens een enquete heeft 42 procent van de Fransen wel sympathie, maar anderzijds wil meer dan de helft van de Fransen dat die nu dringend stoppen om het brandstoftekort zo snel mogelijk van de baan de helpen.
De Franse staat wil nu hard optreden
De Franse regering wil tegen het weekend de tankstations opnieuw bevoorraden en heeft nu echter werknemers opgevorderd om te gaan werken in een aantal depots. "Die riskeren een boete van 10.000 euro of zes maanden gevangenis als ze daar niet op ingaan", zegt Decraene. Toch is hij niet zeker dat de druk van de overheid zal werken. De staat kan de mensen verplichten om tankwagens te vullen, maar het is niet zeker dat die dan voorbij de stakingspiketten kunnen rijden. Het is ook niet duidelijk welke tankstations eerder bevoorraad moeten worden: wellicht die van het noorden, de noordoostelijke regio met Lotharingen en de Elzas en de regio rond Parijs, denkt Steven Decraene.
Het is niet zeker of die opvorderingen zullen werken
Steven Decraene
De stakers zijn ook gewaarschuwd dat er zal ingegrepen worden als ze nog langer brandstofdepots zouden blokkeren. Rond de depots staat er politie, maar wellicht houdt de regering ook de oproerpolitie klaar, denkt Decraene.
"Wat er nu geprobeerd wordt, onder andere door de vakbond CGT die oproept tot een algemene staking volgende week in heel Frankrijk over alle sectoren, is om links en politiek Frankrijk bewust te laten maken van de strijd die er is." Zondag is er een grote mars in Parijs. Een mars tegen de armoede die ook binnen het grotere plaatje past.
Ook de "Franse Spiderman" is helemaal klaar met de stakingen. Om aandacht te vragen voor de brandstofcrisis klom hij zonder beveiliging de Montparnasse-toren in Parijs op. De zestiger had vorige maand al de toren van TotalEnergies beklommen om te protesteren tegen de opwarming van de aarde. "Hij wil zowel bij de vakbonden als de directies van de energiebedrijven aandacht vragen en hen oproepen te stoppen omdat de gewone Fransman er de dupe van is", zegt Decraene.
