Op het populaire videoplatform TikTok doen livestreams de ronde waarbij kinderen van gevluchte Syrische gezinnen bedelen om digitale giften. Menig weldoener schenkt op deze manier geld aan de gezinnen, want die digitale geschenken hebben een echte geldwaarde. Maar wat blijkt, TikTok verdient zelf ook heel wat geld aan die livestreams, soms tot 70 procent van de totale opbrengsten. Dat blijkt uit een onderzoek van BBC.
Kinderen die urenlang op de sociale media-app TikTok bedelen om digitale cadeaus die ook een werkelijke geldwaarde hebben. Het is de nieuwe manier voor Syrische families die in vluchtelingenkampen verblijven om geld te verdienen. En de opbrengsten daarvan kunnen al snel hoog oplopen. Uit een onderzoek van BBC News bleek dat bepaalde streams ruim 1.000 euro per uur kunnen opbrengen. Wat blijkt echter? Een groot deel, soms tot 70 procent van de opbrengsten, moet afgestaan worden aan TikTok zelf.
Een faire commissie?
Volgens TikTok zelf klopt dat niet. De digitale commissie, het bedrag dat mensen moeten afstaan per geschenk dat ze op het platform ontvangen, zou veel minder zijn dan 70 procent. Het bedrijf benadrukt daarnaast dat bedelen niet toegestaan is op het platform. Hoeveel het exact zou zijn, wil het bedrijf niet bekendmaken. Het bedrijf zegt wel dat het actie zal ondernemen tegen de bedelaccounts.
Hoe werken die digitale giften op TikTok?
Als gebruiker kan je op TikTok cadeaus kopen, zoals regenbogen of panda's. Je betaalt als gebruiker geld voor die geschenken. De waarde van zo een geschenk varieert van enkele euro's tot duizenden euro's. Je kan die geschenken dan doneren aan andere gebruikers, bijvoorbeeld als appreciatie voor zijn of haar werk. Die persoon kan het geschenk op zijn beurt weer omzetten naar geld.
TikTok heft bij elke schenking een commissie op de cadeaus. Dat zou gemiddeld ongeveer 50 procent zijn. Als je dus iemand een cadeau schenkt ter waarde van 100 euro, kan de ontvanger zijn geschenk omzetten naar 50 euro cash geld. De rest van de waarde gaat naar TikTok. Dat maakt deel uit van het winstmodel van het sociale mediaplatform.
BBC sprak voor het onderzoek met 30 TikTokkers die uitzenden vanuit Syrische vluchtelingenkampen. Onder hen was ook Mona Ali Al-Karim, een Syrische vrouw met zes kinderen. Haar man kwam om na een luchtaanval. Samen zitten ze uren op de grond van hun tent voor een camera. "Please like, please share, please gift." Het zijn de weinige Engelse woorden die ze kennen. Ze proberen op die manier mensen te overtuigen om geld te doneren.
Uit het onderzoek van BBC bleek dat de gezinnen als dat van Mona slechts een kleine fractie van het gedoneerde geld ontvangen. Op basis van een testaccount bleek dat gebruikers slechts 31 procent van het gedoneerde bedrag ontvingen. Maar daar stopt het niet...
Een TikTok-tussenpersoon
Het onderzoek van de Britse BBC bracht nog een ander bedenkelijk fenomeen aan het licht: dat van de TikTok-tussenpersonen. Naast een tongbreker, is het ook een netwerk van tussenpersonen die de gevluchte Syrische gezinnen voorzien van smartphones en het bijhorende materiaal om livestreams te kunnen organiseren. Die tussenpersonen zouden een directe link hebben met de filialen van het sociale mediabedrijf in China en het Midden-Oosten. Die afdelingen maken een belangrijk deel uit van de wereldwijde strategie van TikTok om livestreamers te ronselen en gebruikers te motiveren om meer tijd op de applicatie door te brengen.
Wat het sociale mediabedrijf beweert (dat het bedelen wil bestrijden), houdt dus geen steek. Uit het onderzoek blijkt dat de afdelingen van China en het Midden-Oosten dergelijke praktijken juist aanmoedigen. Het brengt immers veel geld op.
Deel van een strategie
Daarnaast bleek dat ook de TikTok-tussenpersonen een bijdrage van de families vragen. Na donaties op hetzelfde testaccount dat eerder vermeld werd, bleek dat ook de tussenpersonen 35 procent van het overgebleven bedrag opeisten. Van een donatie van 106 dollar bleef uiteindelijk dus slechts 19 dollar over voor de families.
Vaak maken die tussenpersonen deel uit van kleine livestreambureaus die overal ter wereld gevestigd zijn. TikTok contacteert die bureaus en betaalt hen een commissie. Die commissie wordt bepaald op basis van de duur van de livestreams en de waarde van de ontvangen geschenken. De urenlange streams van Syrische gezinnen duren dus niet toevallig zo lang, ze zijn het product van de strategie van TikTok.
TikTok is 's werelds snelst groeiende sociale media-app en heeft volgens het analysebedrijf Sensor Tower sinds de lancering in 2017 meer dan 6,2 miljard dollar aan bruto-inkomsten uit in-app-uitgaven verdiend.
