In één week in november vorig jaar is bij 1,7 procent van de rusthuisbewoners in Vlaanderen een fout met de medicatie gebeurd. De bewoners kregen hun medicatie niet of in een verkeerde dosis, of ze kregen hun medicatie verkeerd toegediend, of ze kregen zelfs een verkeerd medicijn. Dat blijkt uit een nieuw kwaliteitsrapport van het Agentschap Zorg en Gezondheid, en het Vlaams Instituut voor Kwaliteit van Zorg.
Nieuw rapport over medicatiefouten: bij 1 op de 60 bewoners in Vlaamse woonzorgcentra ging er iets mis
Sinds 2016 worden in de Vlaamse woonzorgcentra verplichte kwaliteitsmetingen uitgevoerd. De rusthuizen sturen zelf op vaste tijdstippen meetgegevens door. Ze krijgen dan elk jaar een kwaliteitsrapport waarmee ze zich kunnen vergelijken met de rest van hun sector. Zo worden ze ook aangemoedigd om hun zorgkwaliteit te verbeteren.
Medicijnincidenten in kaart gebracht
De woonzorgcentra registreren onder meer zogenoemde 'medicijnincidenten'. We spreken van een medicijnincident, als bewoners hun medicatie niet of in een verkeerde dosis krijgen, of als ze hun medicatie verkeerd krijgen toegediend, of als ze een verkeerd medicijn krijgen.
In één week in november vorig jaar is bij 1,7 procent van de rusthuisbewoners een medicijnincident geregistreerd. Een cijfer dat de voorbije jaren min of meer stabiel is gebleven. Ruim zes op de tien woonzorgcentra registreerden geen enkele medicatiefout bij hun bewoners. En twee op de tien woonzorgcentra registreerden medicijnincidenten bij méér dan 2 procent van hun bewoners.
Het medicatiebeleid in de Vlaamse woonzorgcentra ligt de laatste tijd onder het vergrootglas, na het nieuws over vergiftigingen met insuline in enkele rusthuizen. Het gerecht doet in dat verband onderzoek naar drie mogelijke moorden in een woonzorgcentrum in Oostrozebeke, en één mogelijke moordpoging in een woonzorgcentrum in Hasselt.
Medicatieveiligheid aanmoedigen of controleren?
De manier waarop medicatiefouten in rusthuizen worden geregistreerd, is voorwerp van kritiek. Volgens Peter Adam, die zelf als freelancer kwaliteitscontroles deed in woonzorgcentra, schiet de Vlaamse overheid schromelijk tekort in haar controletaak.
"De woonzorgcentra moeten hun eigen medicatiefouten in kaart brengen en doorsturen naar de Vlaamse overheid", vertelde Adam vorige maand in "De Wereld Vandaag" op Radio 1. "Maar wat de overheid vervolgens niet doet, is controleren of die gegevens ook een werkelijke afspiegeling zijn van de kwaliteit."
Wellicht is er sprake van onderregistratie, erkent Joris Moonens van het Agentschap. "Het kan best dat niet alle medicatiefouten ook worden geregistreerd of vastgesteld. Maar het doel van deze meting is niet zozeer om te controleren, maar om kwaliteitsverbetering aan te moedigen."
"De woonzorgcentra hebben er baat bij om correct te registreren, zodat ze zelf lessen kunnen trekken over wat ze beter kunnen doen.", legt Moonens uit. "En naast deze zelfregistratie is er natuurlijk controle door de overheid, met inspecties ter plaatse om ook toe te zien op de medicatieveiligheid in de Vlaamse woonzorgcentra."
