Vanaf vandaag bereiden meer dan vijftig landen zich in de Congolese hoofdstad Kinshasa voor op de VN-klimaattop van volgende maand. Hoog op de agenda’s van de Afrikaanse landen: klimaatgerechtigheid. Zij hopen in november het Westen eindelijk zover te krijgen dat het instemt met een duidelijk omlijnd kader voor financiële klimaatsteun.
Nog één keer onderhandelen voor de volgende klimaattop: meer dan vijftig landen buigen zich in Kinshasa over klimaatgerechtigheid
Vincent Merckx
Gepubliceerd:
In Kinshasa bereiden delegaties van meer dan vijftig landen zich vanaf vandaag voor op de volgende VN-klimaattop (COP). Die klimaattop start op zes november in Sharm-el-Sheikh in Egypte, maar nog tot woensdag worden in de Congolese hoofdstad alvast de violen gestemd tijdens een zogenaamde pre-COP. Daarop bereiden de verschillende onderhandelaars de gesprekken voor die in Egypte zullen plaatsvinden.
Die pre-COP is geen overbodige luxe, want er is veel om over te praten in Sharm-el-Sheikh. Hoewel er op de vorige klimaattop in Glasgow enkele belangrijke symbolische stappen vooruit werden gezet, overheerste achteraf vooral het gevoel dat er een belangrijke kans was gemist.
De kwestie van 100 miljard
Vooral de lage-inkomenslanden voelden zich toen bekocht.
"Ik ben niet teleurgesteld, ik ben woest", klonk het achteraf bijvoorbeeld bij de vertegenwoordiger van Bangladesh. Hij had het over een doodvonnis voor de armsten op de planeet.
Al jarenlang vragen de ontwikkelende landen om een duidelijk uitgewerkt mechanisme voor klimaatsteun van de rijkere landen. Maar ze zijn er tot nu toe niet in geslaagd om dat binnen te halen. Ook in Glasgow kwam daar geen verandering in.
En de beloften die het Westen wél al gedaan heeft, lost het niet in. Zo is er de kwestie van de 100 miljard dollar. In 2009 al, op de klimaattop in Kopenhagen, beloofden de rijkere landen jaarlijks dat bedrag uit te trekken voor klimaatsteun aan de ontwikkelende landen. De lage-inkomenslanden zouden met dat geld infrastructuurwerken kunnen financieren om zich aan te passen aan de klimaatverandering.
Alleen: tot vandaag de dag wordt dat doel van 100 miljard niet gehaald. De Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OECD) becijferde in juli nog dat die steun tussen 2018 en 2020 bleef hangen rond de 80 miljard. Recentere cijfers heeft de OECD nog niet.
Het globale Zuiden samen voor klimaatsteun
Alvast symbolisch wordt de klimaattop in Sharm-el-Sheikh anders dan de andere. Het is de eerste keer dat die op Afrikaanse bodem wordt georganiseerd.
Afrika ligt in de frontlijn van de klimaatverandering en ondervindt er op dit moment al de zwaarste gevolgen van. En dat terwijl het werelddeel slechts verantwoordelijk is voor 3 procent van de uitstoot van broeikasgassen sinds de Industriële Revolutie.
Ter vergelijking: meer dan 60 procent van die historische uitstoot werd veroorzaakt door westerse landen in Noord-Amerika en Europa.
Dat is relevant, want het is die historische uitstoot die tot vandaag doorwerkt. CO2, het belangrijkste broeikasgas, blijft lang aanwezig in de atmosfeer. Wat we pakweg vorige eeuw uitstootten, doet de aarde vandaag nog steeds opwarmen.
Daarom wordt verwacht dat de landen van het globale Zuiden de krachten zullen bundelen in Sharm-el-Sheikh. Zo hopen ze dat er eindelijk harde garanties en een afdwingbare toezeggingen komen voor klimaatsteun.
Geld voor bossen
Congo presenteert zichzelf op deze driedaagse pre-COP alvast als een deel van de oplossing. Het wil mogelijke klimaatsteun niet alleen gebruiken om zich aan te passen aan de gevolgen van de klimaatverandering. Congo wil zijn reusachtige regenwouden - samen goed voor zo’n 160 miljoen hectare, of ruwweg de oppervlakte van West-Europa - gebruiken om koolstof op te slaan.
Maar daar is geld voor nodig, zegt Congo, en dan vooral om de wouden te beschermen tegen houtkap en houtskoolwinning. “Hoe meer middelen we tot onze beschikking hebben, hoe meer klimaatactie we kunnen ondernemen”, zei de Congolese onderhandelaar Mpanu Mpanu aan het persbureau AFP.
Het Westen zal in Sharm-el-Sheikh alleszins niet kunnen zeggen dat het niet gewaarschuwd was. Op de pre-COP in Kinshasa tekenen immers niet alleen landen uit het zuiden present. Ook de Amerikaanse klimaatgezant John Kerry en Alok Sharma, de Britse voorzitter van de vorige klimaattop in Glasgow, zijn er aanwezig.
Sharma, die na afloop van de vorige COP zijn ontgoocheling niet onder stoelen of banken stak, toont zich in Kinshasa alvast strijdvaardig voor de top in Sharm-el-Sheikh. “De impact van de klimaatverandering wordt extremer. We moeten verder blijven bouwen op wat we allemaal samen in Glasgow hebben bereikt.”
