Pioniersstudenten – jongeren die als eerste in hun familie hogere studies doen - ondervinden heel wat drempels en moeilijkheden in het hoger onderwijs. "Ik had het gevoel dat ik niet mocht falen", getuigt Fatma Özdemir, zelf pioniersstudente, in "De zevende dag". Het aandeel pioniersstudenten in de Vlaamse hogeronderwijsinstellingen is opvallend: aan de Thomas More in Mechelen is een op de drie pionier, aan de UCLL (onder andere in Leuven en Diepenbeek) zelfs vier op tien.
Pioniersstudenten getuigen: "Mijn ouders konden zelf niet studeren, ik voel de extra druk"
Kaat Willems
Gepubliceerd:
Vanaf morgen starten de Vlaamse hogescholen weer op, een week later opent het academiejaar in de universiteiten. Dat betekent voor veel studenten opnieuw naar de les. Onder hen ook een groot aantal pioniersstudenten. Ze gaan niet enkel voor de eerste keer naar de aula, maar ze gaan ook als eerste van hun familie naar het hoger onderwijs.
Pioniersstudenten ondervinden vaak extra druk. Zowel van thuis uit als voor zichzelf staan de verwachtingen hoog gespannen. Fatma begon 10 jaar geleden aan de opleiding Toegepaste Psychologie aan de Thomas More hogeschool: "Ik had het gevoel dat ik niet mocht falen. Ook gezien onze financiële situatie op dat moment was studeren niet evident. Dat speelde zeker ook een rol. Het was een extra druk die ik mezelf oplegde om het heel snel goed te doen."
Femke Thijs, pioniersstudente die morgen start aan de UCLL als studente Elektromechanische Systemen, ervaart ook druk. "Het is niet echt dat mijn ouders veel druk opleggen, ze willen net dat ik een rustig jaar heb. Ik denk vooral dat ik die druk mezelf opleg."
Informatiekloof
Omdat pioniersstudenten de eerste in hun familie zijn die studeren, zijn hun ouders vaak niet op de hoogte van het onderwijssysteem. Christopher Ipayo is net afgestudeerd als Master in Grafisch Design. Hij is zelf geen pioniersstudent, want zijn ouders studeerden al in Congo, maar toch merkte hij dat hij zijn ouders extra uitleg moest geven over zijn studierichting. "Het was vooral moeilijk dat mijn ouders niet eens wisten wat grafisch design was. Ik heb dan voorbeelden gezocht en hen overtuigd."
Ook Fatma merkte dat er veel vragen waren bij haar ouders over de praktische kant van verder studeren. "Bijvoorbeeld het systeem van studiepunten waar je lessenrooster op gebaseerd is, was moeilijk. Een studiepunt geeft het aantal lesuren aan maar ook de werklast die je thuis dan moet doen. Ik had bijvoorbeeld niet elke dag les, wat voor mijn mama bijvoorbeeld onduidelijk was. Ze dacht dat ik aan het spijbelen was."
Fatma is ondertussen docente aan Thomas More en begeleidt er de pioniersstudenten. Ze merkt dat het informeren van ouders erg belangrijk is, ook vandaag nog. "We zijn bezig met het organiseren van een ouderavond, waar we ook info willen geven aan de ouders. Ook bijvoorbeeld over hoe je als ouder je kind kan ondersteunen in de studies."
Christopher deelt het idee van Fatma: "Als je een dag zou organiseren dat ouders met hun kind mee naar de hogeschool of universiteit kunnen komen, zou dat hen ook een beter beeld geven."
Rolmodellen
De ouders kunnen dan wel hun uiterste best doen om hun kind zo goed als mogelijk te ondersteunen in de studies, toch kunnen de kinderen zich niet spiegelen aan de ouders. De ouders fungeren niet als rolmodel, daar hebben pioniersstudenten dan ook extra nood aan. Vooral de studenten met een migratieachtergrond. Christopher vertelt: "Ik ben 23 en ik heb pas in mijn derde jaar een zwarte docent gehad. Dat is misschien iets klein maar op dat moment was dat voor mij iets enorm, want ik had dat nog nooit meegemaakt. Je ziet eigenlijk iemand die op jou lijkt die een bepaald beroep uitoefent. Als je dat ziet heb je ook de mogelijkheid om te denken "ik kan dat ook worden"."
Die rol probeert Fatma als docente ook in te vullen: "Het is een compliment te horen dat je een rolmodel bent. Ik merk dat dat ook wel veel doet. Het is wel fijn om op die manier toch een beetje comfort te kunnen bieden aan de startende studenten."
