Vlaming Chris Umé heeft met zijn bedrijf Metaphysic Amerika opnieuw verbaasd. In de finale van “America’s got talent” wekten ze Elvis Presley tot leven met een zogenoemde deepfake act. Een staaltje technologisch vernuft, maar mag je een mens zomaar opnieuw tot leven brengen?
Vlaming Chris Umé scoort met deepfakes in "America's got talent", maar mag je dat ook doen zonder toestemming?
Pas donderdag weten we of het Limburgse bedrijf Metaphysic de winnaar wordt van "America's got talent". Maar één ding is duidelijk: ze hebben indruk gemaakt met hun deepfake act met Elvis Presley. Deepfake is een vorm van beeldmanipulatie waarbij je met intelligente software een ander gezicht kleeft op een video-opname. En dat is exact wat Chris Umé deed met Elvis Presley. Hij wekte de dode zanger opnieuw tot leven en liet hem twee liedjes zingen. Ook de juryleden begonnen plots mee te doen als achtergrondzangers, terwijl ze in werkelijkheid gewoon achter de jurytafel zaten.
Metaphysics zegt dat ze op voorhand toestemming hebben gevraagd aan de rechtenhouders achter Elvis Presley. Hoeveel geld ze daarvoor betaald hebben, is niet geweten. De deepfake lijkt een nieuw tijdperk in de beeldindustrie in te luiden. Maar mag je zomaar iemand tot leven wekken? En is daar dan geen nieuwe wetgeving voor nodig?
"Er is op dit moment geen wettelijke definitie voor dit soort synthetisch portretrecht", zegt advocaat Jan Janssen in "De wereld vandaag" op Radio 1. Hij is gespecialiseerd in technologierecht. "Het gaat hier niet over rechtstreekse beelden van iemand, maar een kunstmatig gecreëerde beeltenis. Dat is niet hetzelfde als een foto."
Advocaat technologierecht Jan Janssen: "Deepfake-video's zullen we nog vaak tegenkomen in de toekomst"
Al hoeven de wetgevers volgens Janssen niet helemaal van nul te beginnen. "Men kan zich gewoon baseren op het bestaande portretrecht", zegt hij. "Die wetgeving wordt trouwens nu al gebruikt in gelijkaardige zaken. Zo heeft Formule 1-piloot Max Verstappen onlangs juridische stappen ondernomen tegen een lookalike van hem. Hij heeft toen gelijk gekregen, zijn verzet is gegrond verklaard. Als je plannen hebt om iemand op alternatieve wijze tot leven te wekken, maak je dus beter goede afspraken."
Kan deepfake een echte goudmijn worden?
De act met Elvis Presley in "America's Got Talent" is nog redelijk onschuldig. Maar de technologische mogelijkheden met deepfakes zijn eindeloos. Dus kunnen we volgens Jan Janssen beter een degelijk juridisch kader voorzien, al is het maar om misbruik te voorkomen. Het gebeurt nu al dat er online valse filmpjes circuleren waarbij het lijkt alsof iemand bepaalde uitspraken heeft gedaan, terwijl dat in werkelijkheid niet zo is.
En volgens de advocaat zijn er nog veel meer verrassende toepassingen mogelijk. "Je zou de technologie bijvoorbeeld kunnen inzetten om criminelen op te sporen", legt hij uit. "In plaats van een robotfoto te tekenen, zou je ook een deepfake impressie van de gezochte crimineel kunnen maken."
Je zou Remco Evenepoel kunnen laten opdraven in pizzareclame
Jan Janssen, advocaat technologierecht
Ook in de filmsector ziet Janssens mogelijkheden. "Zo zou je het hoofd van een acteur in de toekomst gewoon op het lichaam van een stuntman kunnen plakken. Of als je als bekend persoon graag opdraaft in reclamespots, zou je de makers toestemming kunnen geven om je virtueel tot leven te laten wekken. Zo hoeft Remco Evenepoel zelf geen calorieën naar binnen te spelen als hij wil figureren in een reclamespot voor pizza's."
Webshops zouden in de toekomst zelfs deepfakes kunnen gebruiken om hun klanten virtueel kleren te laten passen. "De technologie staat niet stil. Hier kan stevig wat geld mee verdiend worden en dan liggen er altijd juridische uitdagingen op de loer", besluit Jan Janssen.
