Nieuw-Zeeland wil na overlijden Queen niet meteen republiek worden, maar "het zal nog in mijn leven gebeuren", zegt premier Ardern

Nieuw-Zeeland is al 75 jaar onafhankelijk, maar de Britse monarch is nog steeds het staatshoofd. Tot vorige week was dat dus koningin Elizabeth II. Nu is dat koning Charles III. De koning wordt in Nieuw-Zeeland vertegenwoordigd door een gouverneur-generaal, al is dat een louter ceremoniële functie.

Toch vinden vele Nieuw-Zeelanders dat hun land het koloniale verleden pas echt van zich kan afschudden als het een republiek wordt. Tijdens de regeerperiode van Elizabeth was dat nog vrij ondenkbaar, omdat ze ook in Nieuw-Zeeland erg geliefd was. Maar velen denken dat het debat nu echt op gang zal komen, nu Elizabeth overleden is.

Premier Jacinda Ardern voelt het anders aan en heeft de omvang van het debat nooit gelinkt aan de dood van de koningin. De huidige regering zal de komende jaren in elk geval geen initiatieven nemen om van het land een republiek te maken, zei Ardern tijdens een persconferentie. Ardern voelt de dringendheid daarvan niet aan, er zijn zoveel andere uitdagingen, "het zal niet snel gebeuren", klinkt het.

Dat wil niet zeggen dat Ardern tegen is, ze gelooft ook dat Nieuw-Zeeland uiteindelijk een republiek zal worden. Een standpunt dat ze al voor de dood van Elizabeth verkondigd heeft. "Er is een debat aan de gang, mogelijk voor enkele jaren. Ik heb mijn mening daarover al geregeld duidelijk gemaakt, ik denk dat dat de richting is die Nieuw-Zeeland uiteindelijk zal uitgaan. Ik geloof dat het waarschijnlijk nog in mijn leven zal gebeuren", aldus de 42-jarige premier.

Op 26 september, een week na de begrafenis, vindt in Nieuw-Zeeland een officiële herdenkingsplechtigheid plaats voor de overleden koningin. Die dag wordt een dag van nationale rouw en ook een eenmalige feestdag. Ardern zal ook de begrafenis in Londen bijwonen.

Koningin Elizabeth was en koning Charles is buiten het Verenigd Koninkrijk nog staatshoofd van 14 andere landen. De grootste zijn Canada, Australië en Nieuw-Zeeland. Voor de rest gaat het voornamelijk over kleine eilandstaten, maar bijvoorbeeld ook nog over Papoea-Nieuw-Guinea in Oceanië en Belize in Centraal-Amerika. Of die 14 landen nu aspiraties zullen hebben om een republiek te worden, valt af te wachten. Alvast in Australië lijkt een debat op gang te komen.

In de eilandstaat Antigua en Barbuda kondigde de premier dan weer aan dat er wellicht binnen de 3 jaar een referendum komt over de vraag of de staat een republiek moet worden. Antigua en Barbuda is een deel van de Antillen, een eilandengroep in de Caraïbische Zee. De eilandstaat werd onafhankelijk in 1981, maar de Britse koning is er wel nog steeds staatshoofd. Antigua en Barbuda maakt ook deel van het Gemenebest van Naties.