En plots gaat het snel: hoe slaagt Oekraïne erin om in razend tempo terrein te heroveren op het Russische leger?

Sinds gisteren volgen de berichten over Oekraïense troepen die terrein heroveren op het Russische leger elkaar in sneltempo op. In de voorbije dagen zouden de Oekraïners in het noordoosten al meer dan 60 kilometer zijn doorgedrongen in bezet gebied, waarbij een 30-tal dorpen en steden bevrijd zouden zijn.

De precieze situatie aan het front is moeilijk in te schatten en evolueert snel, maar het is duidelijk dat de Oekraïners een doorbraak hebben geforceerd. Het is intussen zeker dat ze de belangrijke stad Koepjansk in handen hebben en uit de stad Izjoem zou het Russische leger zich volop aan het terugtrekken zijn, omdat hun troepen anders ingesloten zouden raken.

"Rusland zal het nooit zo noemen", zegt VRT NWS-journalist Marijn Trio. "Ze hebben nog nooit een nederlaag toegegeven in deze oorlog. Elke schijnbare tegenslag wordt verkocht als een soort bewuste strategie. Dat was ook zo bij de terugtrekking uit de regio rond Kiev."

"Het ministerie van Defensie heeft het over een hergroepering en zegt dat de troepen naar de regio rond Donetsk gestuurd zijn om daar het offensief te gaan voeren. Maar dat strookt niet met wat we zien op het terrein. Gisteren nog heeft Rusland versterkingen gestuurd naar de regio rond Charkov om te vermijden dat er zou gebeuren wat er vandaag is gebeurd. En dan zie je ook nog eens dat die troepen in chaos vertrokken zijn en alles hebben achtergelaten."

Maandenlang heeft er weinig of niets bewogen aan het front. Het was ook niet de verwachting dat daar snel verandering in zou komen. "Maar nu zie je plots dat Oekraïne een hele grote hap uit dat Russische front heeft kunnen nemen, terwijl de Russen de laatste maanden per week maar een paar kilometer konden veroveren", zegt Trio. De Oekraïense president Zelenski sprak vanavond over een gebied van zo'n 2.000 vierkante kilometer.

Het lijkt erop dat de Oekraïners de Russen misleid hebben met hun communicatie. Oekraïne zegt al maanden dat het een tegenoffensief plant in het zuiden, bij de stad Cherson. Als tegenreactie heeft Rusland heel wat troepen vanuit de regio rond Charkov in het noorden verplaatst naar het zuiden. "Daardoor verzwakte hun positie. Het Oekraïense leger heeft daarvan gebruikgemaakt om dit offensief te starten", zegt Marijn Trio.

"Oekraïne heeft het voordeel dat het een redelijk flexibel leger heeft dat vrij snel troepen kan verplaatsen. Het kan korter op de bal spelen", klinkt het. "De Russen daarentegen moeten een grote boog maken vanuit het zuiden door de bezette gebieden, waar de wegen niet altijd zo goed zijn. Of ze moeten vanuit de Krim door Rusland zelf gaan. Dat is een enorme operatie en daardoor is het niet gelukt om op tijd versterkingen te sturen."

"Bovendien bleken de Russen nog eens totaal verrast te zijn en zijn ze in chaos moeten vertrekken, waardoor dus een groot stuk van het front in het noordoosten van Oekraïne is ingestort." Waarnemers hebben het daarnaast ook over Russische soldaten die slecht opgeleid en weinig gemotiveerd zijn.

"Dit is een grote symbolische opsteker voor de Oekraïners", vertelt Trio. "Daarnaast heeft het ook een militair belang. Koepjansk is een logistieke draaischijf voor de Russen, daar lopen wegen en spoorlijnen die troepen en materieel aanvoeren naar de Donbas (de Oostelijke provincies Donetsk en Loegansk). Izjoem is de plek vanwaar het Russische leger het offensief in de regio coördineerde."

"Wat er nu gebeurd is, zal allicht het al slabakkende offensief in Donetsk nog vertragen. Het is wel een zware klap voor het Kremlin, maar het betekent niet dat de oorlog voorbij is en dat de Russen zich volledig zullen terugtrekken. Ze zullen zich nu wellicht herpositioneren achter een andere linie die ze beter kunnen verdedigen."