De Britse koning Charles III heeft een eerste televisietoespraak gehouden na de dood van zijn moeder, koningin Elizabeth II. Charles bracht hulde aan de overleden vorstin en herhaalde de belofte die zij meer dan 70 jaar geleden heeft gedaan. "Haar belofte van een levenslange dienstbaarheid vernieuw ik hier vandaag voor u."
Koning Charles III houdt eerste toespraak: "Ik vernieuw vandaag mijn moeders belofte van levenslange dienstbaarheid"
Freek Willems
Gepubliceerd:
Bijgewerkt:
Om 18 uur Londense tijd (19 uur onze tijd) sprak de nieuwe Britse koning een eerste keer de bevolking toe, in een televisietoespraak van iets minder dan 10 minuten vanuit Buckingham Palace. Charles bracht hulde aan zijn overleden moeder en drukte het "diepste verdriet" uit dat hij en de rest van de koninklijke familie bij haar overlijden voelt.
"Mijn geliefde moeder was een inspiratie voor mij en mijn hele familie, door haar liefde, affectie, advies, begrip en voorbeeld", zei de koning. "We voelen een grote dankbaarheid voor de meer dan 70 jaar dat ze de bevolking van zoveel naties heeft gediend."
Charles verwees naar de belofte die zijn moeder meer dan 70 jaar geleden als kroonprinses deed, met name dat ze haar land en de bevolking haar hele leven zou dienen. "Het was meer dan een belofte, het was een diepgaande, persoonlijke verbintenis. Ze heeft opofferingen gemaakt voor haar dienstbaarheid."
De nieuwe koning beloofde in zijn eerste toespraak dat werk verder te zetten. "Haar belofte van een levenslange dienstbaarheid vernieuw ik hier vandaag voor u."
Elizabeth II had volgens haar zoon een ongewijzigde liefde voor traditie, "maar ze omarmde ook vooruitgang". "Ze combineerde die kwaliteiten met warmte, humor en de gave om altijd het beste in de mensen te zien."
Groot-Brittannië en de wereld waren nog aan het bekomen van de Tweede Wereldoorlog toen mijn moeder koningin werd, zei Charles, en de voorbije 70 jaar is onze maatschappij danig veranderd. "Maar ik ben heel trots dat onze waarden al die tijd bewaard zijn gebleven."
"Ook de rol van de monarchie is dezelfde gebleven", gaf de nieuwe vorst aan. "Ik beloof dat in de tijd die God me nog gunt, ik de constitutionele principes die het hart van onze natie vormen, hoog zal houden. Waar u ook woont en wat uw achtergrond ook is", sprak hij de Britten en de inwoners van het Gemenebest rechtstreeks aan, "ik zal u dienen met trouw, respect en liefde, zoals ik altijd heb gedaan."
William wordt prins van Wales
Koning Charles maakte ook bekend dat zijn zoon, kroonprins William, vanaf nu ook prince of Wales genoemd mag worden. Die titel wordt traditioneel aan de mannelijke troonopvolger gegeven, maar het is Charles die die beslissing moet nemen. Williams vrouw Catherine zal princess of Wales genoemd worden. Charles' vrouw Camilla gebruikte die titel niet, uit respect voor de laatste officiële prinses van Wales, wijlen prinses Diana.
De koning bedankte aan het slot van zijn toespraak de bevolking voor alle condoleances die hij en zijn familie hebben ontvangen. Tot slot sprak hij zijn moeder toe. "Uw laatste grote reis is begonnen om mijn vader te vergezellen. Ik wil heel eenvoudig zeggen: dank u voor uw liefde en toewijding voor onze familie en de familie van onze naties." Hij sloot af met de woorden: "Moge vluchten van engelen u naar uw laatste rustplaats begeleiden."
Lia van Bekhoven: "Charles zal regeren tot aan zijn dood"
De eerste toespraak van de nieuwe koning liet vooral een gevoel van continuïteit na, besprak correspondente Lia van Bekhoven in "Terzake". En ze drukte meteen een heleboel speculaties de kop in, voegt ze eraan toe. Want Charles liet niet alleen verstaan dat hij op dezelfde manier als zijn moeder wil regeren, "hij ziet dat net als haar als een taak die tot het einde van zijn leven zal duren". Met andere woorden: Charles lijkt niet van plan te zijn om in de komende jaren troonsafstand te doen ten voordele van zijn oudste zoon, kroonprins William.
Toch wordt van Charles een heel andere stijl verwacht, duidt Van Bekhoven. "Hij zal op andere dingen de nadruk leggen. Charles heeft hartstochtelijke passies en zal daar ruchtbaarheid aan geven. Hij zal meer een koning zijn die de grenzen opzoekt."
Zo zou het Van Bekhoven niet verbazen mocht hij een internationaal congres voorzitten over een thema dat hem nauw aan het hart ligt, zoals de opwarming van de aarde. "Hij zal zijn nek als koning verder uitsteken. Dat had zijn moeder nooit gedaan."
Eerder op de dag ontving koning Charles voor de eerste keer premier Liz Truss op audiëntie in Buckingham Palace. Het gesprek duurde ongeveer een halfuur. Er zijn ook bewegende beelden van vrijgegeven, iets wat heel zelden gebeurt. Daarin is onder meer te horen hoe Charles tegen de premier zegt dat de dood van zijn moeder de dag was die hij al enige tijd gevreesd had. "We zullen proberen alles aan de gang te houden."
