De Nederlandse stad Haarlem wil reclame voor vlees niet meer zien op bushokjes, reclameborden of -zuilen, omdat vlees een grote impact heeft op het klimaat. Haarlem zou de eerste stad ter wereld zijn met zo’n verbod, dat vanaf 2024 zou ingaan. Of zo'n verbod juridisch haalbaar is, moet nog blijken, ophef veroorzaakt het alleszins.
Ophef in Haarlem: Nederlandse stad wil reclame voor vlees verbieden in het straatbeeld
Roel Pennemans
Gepubliceerd:
Op voorstel van GroenLinks wil de stad Haarlem reclame voor vlees verbieden, omdat het product een grote impact heeft op het klimaat. Raadslid Ziggy Klazes van Groenlinks stelde voor om reclame voor vlees op het openbaar vervoer, bushokjes en reclamezuilen niet langer meer toe te laten. Haarlem heeft al de klimaatcrisis uitgeroepen en dan kan de stad niet tegelijkertijd vleesverbruik promoten, vindt Klazes.
Bij de productie van vlees komen grote hoeveelheden broeikasgassen vrij, die daardoor een belangrijke rol spelen in de klimaatverandering. Naar schatting 14 procent van de wereldwijde uitstoot van door de mens veroorzaakte broeikasgassen komt op rekening van de veeteelt, zegt een rapport van de FAO, de voedselorganisatie van de VN.
Het verbod kan pas ten vroegste in 2024 ingaan, omdat de bestaande contracten met de exploitanten van bushokjes en dergelijke nog lopen. Als het er komt, want de vraag is of zo'n verbod juridisch haalbaar is. Klazes gelooft van wel. "Tabaksreclame is verboden vanwege de volksgezondheid (…) Maar producten uit de bio-industrie hebben door de klimaatverandering ook een effect op ons allemaal", zei ze aan de krant Het Haarlemse Dagblad.
Vrijheid van mening geschonden?
Een redenering die niet noodzakelijk opgaat, denkt professor Bestuursrecht Herman Bröring, in Trouw vraagt hij zich af of zo'n verbod geen inbreuk op de vrije mening is. Dat vinden in elk geval enkele Haarlemse partijen. "Betuttelend en gevaarlijk" oordelen de partijen BVNL en Trots Haarlem. "Het is een aantasting van vrij ondernemerschap en slecht voor de economie", foetert Wybren van Haga van BVNL, die daarmee op dezelfde lijn zit van de vleessector.
Het gaat er Klazes niet om dat mensen geen vlees meer mogen eten, het gaat haar erom dat de stad geen reclame mag toelaten (en er geld aan verdient) voor iets dat slecht is voor het klimaat. "Als mensen vlees blijven eten, prima", zegt ze aan radiozender Haarlem105. De vrijheid van meningsuiting is wat haar betreft niet beperkt, het gaat er haar vooral om dat er debat is.
Ophef in Haarlem dus, die door de gevoeligheid van het thema direct landelijke en zelfs internationale aandacht kreeg. Zelfs de Britse zender BBC pikte het verhaal op. Vraag is wat voor werking zo’n lokaal en beperkt verbod in een stad heeft, want de Haarlemse man of vrouw in de straat kan natuurlijk nog altijd op televisie, radio of internet met vleesreclame in contact komen.
