Huurders in de problemen door stijgende energiefacturen: "Waar gaat dit eindigen?"

Voor steeds meer mensen worden de almaar stijgende energieprijzen een financiële strop, en het is zoeken naar manieren om tegemoet te komen aan die onzekerheid. Wie als huiseigenaar een hypotheek betaalt en in de problemen dreigt te komen, zou tijdelijk alleen de rente op het woonkrediet moeten afbetalen. De banken werken aan een regeling daarover, schrijft De Standaard. Maar wat met huurders?

Huur kan worden geïndexeerd, dat wil zeggen dat de verhuurder de prijzen kan aanpassen aan de levensduurte. Dat maakt dat huurders te maken krijgen met zowel stijgende energiefacturen als stijgende huurprijzen. En die combinatie is voor veel huurders heel zwaar. "Ik betaal nu 1.000 euro huur, voor de indexering was dat iets meer dan 900", vertelt Valerie uit Brussel aan VRT NWS.

"In een jaar tijd is er 75 euro bij gekomen. Vorig jaar was de huur ook een pakje gestegen, maar minder. Dit is pijnlijk. Ik stel mij de vraag waar dit gaat eindigen. Huren op zich is al duur, vooral in Brussel. Gaan wij dat kunnen volhouden, elk jaar zo'n indexering? Moeten wij niet iets goedkoper beginnen te zoeken? Of moeten we gaan kopen, al hebben we er het geld er niet voor?"

Ook in Vlaanderen raken huurders in de problemen, zegt het Vlaams Huurdersplatform. De gemiddelde maandelijkse huurprijs bedraagt momenteel meer dan 800 euro. De organisatie vraagt dringend maatregelen voor wie een huis of appartement op de privémarkt huurt.

"We zitten met een historische wooncrisis waarbij de huur al een te groot deel van het inkomen in beslag nam", zegt woordvoerder Joy Verstichele. "We hebben de covidpandemie gehad die een impact had op werkloosheid voor huurders. Intussen zien we een energiecrisis opduiken, waardoor ook de inflatie voor een stuk stijgt, waardoor ook de indexeringsbrieven toekomen. Dat alles samen maakt het bijzonder, bijzonder lastig om nog rond te komen voor de meeste private huurders."

Het Vlaams Huurderplatform vraagt dat de overheid meteen de indexering van de huurprijzen blokkeert. Maar ze kan ook helpen door renovatiepremies voor verhuurders voordeliger te maken. Volgens het Huurdersplatform moet vermeden worden dat verhuurders het contract met een huurder opzeggen, om dan aan iemand anders te verhuren aan een hogere prijs. Daarnast moet er ook geïnvesteerd worden in nieuwe sociale huurwoningen, nu de rente nog laag is.

De verschillende regeringen van ons land zijn aan het bekijken wat mogelijk is. De regering van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest zit morgen samen. Het probleem daar is prangend. Volgens de Brusselse huurdersbond bedraagt de indexering van de huurprijzen er iets meer dan 8 procent. De bond vraagt om de indexering te plafonneren tot 2 procent.

Brussels minister Bernard Clerfayt (DéFi) is geen voorstander van het bevriezen van de indexering, toch niet voor alle huurders. Hij wil maatregelen voor de kwetsbare huurder. "Wie een sociale woning huurt, heeft al een lagere huur, dat zijn niet de meest kwetsbaren", klinkt het in "De ochtend" op Radio 1. "De meest kwetsbare mensen zijn zij die recht hebben op een sociale huurwoning, maar die nog niet gekregen hebben. Zij moeten huren op de privémarkt, aan hoge prijzen. Voor die mensen hebben wij in Brussel een huurtoelage goedgekeurd, die moet aan die mensen gegeven worden. Wij pleiten voor een uitbreiding van het publiek dat van deze toelage kan genieten."

Brussels minister van Energie Alain Maron (Ecolo) en minister van Huisvesting Nawal Ben Hamou (PS) denken na over een verbod op huurindexatie bij woningen die niet geïsoleerd zijn. Daarmee willen ze verhuurders aansporen om hun woningen te isoleren. Een concreet plan is er nog niet.

Ook Vlaams minister van Wonen Matthias Diependaele (N-VA) is er geen voorstander van om de indexering van de huurprijzen volledig te blokkeren, zoals het Vlaams Huurdersplatform vraagt. "De analyse is juist, maar het voorstel is zwart-wit. Er zijn nog wel mogelijkheden tussenin. Je kan ook bijvoorbeeld een gedeeltelijke indexatie toelaten. Maar dat zijn zaken die we nu nog aan het bekijken en aan het doorpraten zijn. We hopen dat snel af te kloppen."

Er zijn goede redenen om de indexering niet volledig te blokkeren. "Het idee van een verhuurder is iemand met veel eigendommen, een grootgrondbezitter. In Vlaanderen is dat zeer typisch niet het geval. Verhuurders hebben hier een of twee woningen, meestal geërfd, soms ook gekocht na jarenlang te sparen en een belegging te doen. Daar moeten we rekening mee houden. Daarnaast is er ook een aanbodprobleem. We moeten mensen nog kunnen overtuigen om hun woning te huur aan te bieden, want daar hebben we een tekort aan."

De Vlaamse regering bekijkt of ze het eventueel kan koppelen aan renovatie en energiezuinigheid, "maar dat wordt nog allemaal doorgepraat. We gaan sowieso moeten kijken naar algemene maatregelen. Dit is een onderdeel van hoe we in de toekomst op lange termijn een oplossing kunnen bieden om de crisis door te komen. Dit is niet het enige wat we bekijken."