Zie jij ook steeds meer appartementen bij jou in de buurt? Bekijk hier de "appartementisering" in jouw gemeente 

In Vlaanderen is nog steeds de lintbebouwing en de verkaveling aan zet. Daarvoor bestaan mooie woorden als "verlinting" of "verrommeling" van onze open ruimte. Toch zijn er verschillende factoren die nu ook al zorgen voor "verdichting" of - nog zo'n woord - "inbreiding". Dat betekent dat we dichter en hoger gaan wonen, meer in dorpskernen, en meer in appartementen.

Neem daarbij dat de samenstelling van gezinnen verandert (lees: kleiner wordt) en de toenemende vergrijzing, en het wordt duidelijk waarom er een markt is voor zoveel nieuwe appartementen. "Het is eigenlijk het slechtste van twee werelden", zegt Coppens. "Een ongecontroleerde uitbreiding aan linten en kavels, en een slecht uitgeplande verdichting van onze dorpskernen." 

Voor een "Pano"-reportage die vanavond te zien is, doken we in de cijfers. Daaruit blijkt inderdaad dat appartementen de eengezinswoningen al lang zijn voorbijgestoken.  

Sinds 2004 worden in België meer appartementen gebouwd dan eengezinswoningen. Dat leiden we af uit het aantal vergunde appartementen dat is opgenomen in de database van Statbel. Ook woningen die worden opgesplitst in nieuwe appartementen, zijn hierin meegerekend. De afgelopen jaren is de kloof tussen die appartementen en eengezinswoningen stelselmatig toegenomen, tot 2019. Toen, en verder in de coronacrisis, werden er opnieuw meer eengezinswoningen gebouwd en nu zitten de twee ongeveer op hetzelfde niveau. 

Dat heeft verschillende mogelijke verklaringen. "Zo is er de bouwshift", zegt Vlaams bouwmeester Erik Wieërs. Dat is het plan van de Vlaamse regering om vanaf 2040 geen open ruimte meer aan te snijden. "Dat kan woningbouw stimuleren, nu het nog kan", zegt Wieërs. "Daarnaast heeft de coronacrisis mensen mogelijk gemotiveerd om meer afgezonderd te gaan wonen." Volgens Coppens is het mogelijk dat ook fiscale maatregelen of strengere energiemaatregelen mensen stimuleren om nog snel een eengezinswoning te bouwen, "al is het moeilijk om dat 1 op 1 te bewijzen."  

De situatie is erg verschillend van regio tot regio. Zo zien we dat Vlaanderen al veel vaker inzet op appartementen dan Brussel of Wallonië, ook als je de bevolkingsaantallen mee in rekening brengt. 

Maar in welke gemeenten is de "appartementisering" nu het hevigst? In de top 10 duiken vanzelfsprekend vooral kustgemeenten op, waar er veel tweede verblijven worden gebouwd. Op de kaart kan je zien dat deze gemeenten donker kleuren. 

Ook Herstappe (minder dan honderd inwoners) en Baarle-Hertog (minder dan 3000 inwoners) bouwen relatief veel appartementen, maar die score is vertekend door hun lage inwonersaantal. Filteren we deze gemeenten en de kustgemeenten weg, dan zijn dit de gemeenten met de meeste nieuwe appartementen per 1000 inwoners, bekeken tussen 2000 en 2021:

In absolute aantallen worden uiteraard in de grote steden de meeste appartementen gebouwd. We geven weer hoeveel nieuwe appartementen er in deze gemeenten en steden vergund werden tussen 2000 en 2021: 

Tot slot verschilt ook de prijs van een appartement sterk van regio tot regio.  

Bekijk hier hoe het is gesteld met de prijs van appartementen aan de kust. 

Volgens gemeente Boutersem werden er minder appartementen vergund dan de kaart hierboven toont. Voor dit artikel werken we met de officiële gegevens van statistiekbureau Statbel, die nu een extra navraag doet over de cijfers in de gemeente.