Volgens Rusland zouden er voortaan twee inspecteurs van het International Atoomenergieagentschap (IAEA) permanent aanwezig kunnen zijn in de kerncentrale van Zaporizja in het door Rusland bezette deel van Oekraïne. Gisteren is daar voor het eerst sinds het begin van de oorlog een team inspecteurs van het IAEA langsgeweest. De meesten onder hen zouden intussen al vertrokken zijn.
Twee inspecteurs van Atoomenergieagentschap blijven permanent in kerncentrale van Zaporizja in Oekraïne, zegt Rusland
Jos De Greef
Gepubliceerd:
Het was een spannende dag gisteren voor de inspecteurs van het IAEA. Voor het eerst sinds het begin van de oorlog konden die controles verrichten in de door Russische troepen bezette kerncentrale van Zaporizja, de grootste kerncentrale in Europa. Ze moesten wel over de erg gespannen frontlijn tussen Oekraïense en Russische troepen rijden terwijl er geschoten werd. In de loop van de namiddag zijn de meeste teamleden opnieuw vertrokken. Drie inspecteurs zouden nog enkele dagen kunnen blijven in de centrale.
Volgens Rusland zou er nu een akkoord zijn waardoor er voortaan twee inspecteurs van het IAEA in de kerncentrale mogen werken. Op die manier zou de internationale gemeenschap op de hoogte worden gehouden van de veiligheidssituatie in de kerncentrale. Het nieuws is nog niet bevestigd door het IAEA of door Oekraïne, maar ook niet ontkend.
Vandaag zou er in de buurt van de kerncentrale overigens nog gevochten worden tussen het Oekraïense en het Russische leger.
Gisteren had IAEA-topman Rafael Grossi al gezegd dat zijn organisatie de kerncentrale van nabij zou opvolgen. Grossi stond aan het hoofd van het team dat vier tot vijf uur lang de centrale en de omgeving heeft kunnen bekijken. Eens terug in gebied dat door Oekraïne wordt gecontroleerd, was Grossi kritisch over wat hij de "geschonden integriteit" van de centrale noemde. "Anderzijds hebben we veel gezien en hoewel ik bezorgd blijf, lijkt de situatie in de nucleaire installatie nu wat meer voorspelbaar", aldus de IAEA-topman.
Volgens Oekraïne is het team van het IAEA echter "misleid door de Russen". Anonieme medewerkers van de centrale zouden aan de Oekraïense uitbater verteld hebben dat Grossi en zijn inspecteurs enkel te zien kregen wat de Russen hen wilden tonen. Ze zouden ook enkel kunnen spreken hebben met medewerkers die aan de kant van de Russen staan.
De Oekraïense president Volodimir Zelenski is ook niet tevreden over de missie. Volgens hem moet het IAEA Rusland dwingen tot "demilitarisering" van de kerncentrale, dus het weghalen van de troepen. Ook merkt Zelenski op dat de "pers" die daar aanwezig was enkel bestond uit Russische media of journalisten van pro-Russische groepen. Rusland zelf is dan weer zeer tevreden met de controles door het IAEA.
