Naar aanleiding van het overlijden van de oud-Sovjetleider Michail Gorbatsjov gaat opnieuw een historische foto uit 1988 viraal, genomen tijdens een bezoek van de toenmalige Amerikaanse president Ronald Reagan aan Moskou. Er wordt beweerd dat Vladimir Poetin, in diezelfde periode nog een 36-jarige geheim agent bij de KGB, erop te zien is terwijl hij Reagan schaduwt. Waar komt dat verhaal vandaan?
CHECK - Het verhaal achter de foto uit 1988 van Ronald Reagan en (een dubbelganger van) Vladimir Poetin
De bewuste foto is authentiek. Ze werd genomen in 1988 door Pete Souza, die op dat moment de persoonlijke fotograaf was van de Amerikaanse president Ronald Reagan. Reagan was eind mei en begin juni 1988 op bezoek in Moskou, voor belangrijk bilateraal overleg tussen de Verenigde Staten en de Sovjetunie.
Op de foto is te zien hoe Reagan, tijdens een wandeling met Gorbatsjov op het Rode Plein, de hand reikt aan een Russische jongen. Links staat een man in vrijetijdskleding met een camera om de nek. Het verhaal circuleert dat het zou gaan om Vladimir Poetin. Klopt dat?
Geheime dienst
Op Instagram legt fotograaf Pete Souza uit dat hij de foto in 1993 publiceerde in een overzichtsboek van zijn jaren als Reagans fotograaf. Tien jaar later ontving hij een brief van iemand die beweerde dat de blonde man met camera in werkelijkheid Vladimir Poetin zou zijn.
Poetin werkte anno 1988 als geheim agent voor de KGB, de inlichtingendienst van de Sovjetunie. Hij zou daarom, zo luidt de hypothese, op het Rode Plein aanwezig geweest zijn om een oogje in het zeil te houden. Souza liet de kwestie indertijd onderzoeken, maar niemand kon hem bevestigen of ontkennen dat het om Poetin ging.
Toen Souza in januari 2009 echter aangesteld werd als fotograaf van president Barack Obama, vertelde hij het verhaal over de foto van Reagan en Poetin tijdens een radio-interview op de Amerikaanse zender NPR. Toen klonk de fotograaf overtuigd dat hij écht de jonge Poetin had gefotografeerd. Hij herinnerde zich ook hoe een agent van de Secret Service - de dienst die verantwoordelijk is voor het beveiligen van de Amerikaanse president en andere prominenten - hem had verteld dat alle burgers op het plein eigenlijk "KGB-families" waren.
Kan het kloppen dat Vladimir Poetin toen undercover rondliep op het Rode Plein?
Oost-Duitsland
Dat blijkt onwaarschijnlijk. Van 1985 tot 1990 was Vladimir Poetin als KGB-medewerker gevestigd in Oost-Duitsland, meerbepaald in Dresden.
Op geverifieerde foto's van Poetin uit de jaren '80 is een man te zien die niet bijzonder hard lijkt op de blonde man met het cameratoestel. De echte Poetin heeft bijvoorbeeld dikkere lippen. Hij was in 1988 ook 36 jaar oud en had toen al een meer uitgedunde haardos.
Er bestaan trouwens ook videobeelden van de ontmoeting (te zien vanaf minuut 17:00 hier ). Ook daarop lijkt het om een andere man te gaan.
Bovendien is het een bekend verhaal dat Poetin tijdens zijn jaren in Duitsland 12 kilo bijkwam , wat ook zichtbaar is op een foto van Poetin en zijn echtgenote uit die periode. De blonde man op de foto met Reagan ziet er dan weer zowel groter als slanker uit.
Tot slot ontkende het Kremlin ook formeel dat het om Poetin zou gaan, bij monde van woordvoerder Dimitri Peskov in 2009.
Souza noemde het later dan ook een "big mistake" dat hij in het radio-interview in 2009 stellig had beweerd dat het om Poetin ging: "Dat had ik nooit mogen zeggen, want het was in feite nooit geverifieerd".
Conclusie
Een foto van Ronald Reagan op het Rode Plein in Moskou gaat opnieuw viraal na het overlijden van Mikhail Gorbatsjov. De foto is genomen op 31 mei 1988 door zijn officiële fotograaf Pete Souza.
Souza ligt zelf aan de basis van het verhaal dat de blonde man met camera links op de foto een jonge Vladimir Poetin zou zijn. Nochtans was Poetin toen als KGB-agent gestationeerd in Oost-Duitsland. Hij lijkt ook niet bijzonder op de man in kwestie. Ook het Kremlin ontkende het verhaal al in 2009.
We beoordelen dan ook dat er geen bewijs is voor de claim dat Poetin te zien is naast Reagan op deze foto uit 1988.
Dit artikel is geschreven op basis van de beschikbare informatie op de datum van publicatie. Meer informatie over de factchecks van VRT NWS lees je in dit artikel. Je vindt onze factchecks ook terug bij deCheckers , samen met betrouwbare factchecks van andere Vlaamse redacties. Wil je iets laten checken? Stuur ons dan een mail via check@vrtnws.be of vul je vraag in op de website van deCheckers .