Een konvooi met experten van het Internationaal Atoomenergieagentschap (IAEA) is aangekomen in de Zuid-Oekraïense stad Zaporizja. Het team wordt persoonlijk geleid door Rafael Grossi, de topman van het IAEA, en moet een veiligheidscontrole uitvoeren in de door Russische troepen bezette kerncentrale. Die ligt op de frontlijn en wordt bijna dagelijks beschoten met raketten en artillerie wat doet vrezen voor een kernramp.
Internationale inspecteurs zijn bijna bij de kerncentrale van Zaporizja in het bezette deel van Oekraïne
Jos De Greef
Gepubliceerd:
Het gaat om een konvooi met een twintigtal voertuigen waaronder een ziekenwagen. Dat konvooi is aangekomen in de stad Zaporizja die in Oekraïense handen is, maar de stad ligt nog op 120 kilometer van de kerncentrale. De centrale zelf wordt sinds het begin van de invasie bezet door Russische troepen, maar in de regio voert het Oekraïense leger nu een tegenoffensief uit.
Onze missie moet een kernramp voorkomen en de veiligheid verzekeren in de grootste kerncentrale van Europa
Rafael Grossi, de topman van het Internationaal Atoomenergieagentschap
Beide kampen beschuldigen er elkaar van dat ze de kerncentrale van Zaporizja met raketten en artillerie beschieten. De reactoren zelf zouden wel wat kunnen hebben, maar dat geldt niet voor omliggende gebouwen met toch cruciale infrastructuur zoals stroomvoorziening en koeling. Het is ook niet duidelijk hoe het personeel van de kerncentrale kan werken onder Russische militaire controle.
De inspecteurs van het IAEA hebben van de Russen de toestemming gekregen om de centrale te bekijken, maar ze moeten dus eerst nog over de frontlijn. Daarna valt nog te bekijken in welke mate ze hun werk kunnen doen.
Zowel Oekraïne als het IAEA reageren opgelucht op de komst van de missie. Volgens topman Rafael Grossi van het IAEA gaat het om "een erg complexe operatie, een controle in oorlogsgebied en in bezet gebied", maar is die nodig om een mogelijke kernramp te vermijden. De Oekraïense overheid vindt het belangrijk dat het IAEA nu rechtstreeks kan praten met het personeel van de kerncentrale en niet "langer afhankelijk is van informatie van de Russen". Volgens Kiev kan nu een begin worden gemaakt van de "demilitarisering" van de centrale, maar dat valt nog af te wachten.
De centrale van Zaporizja is de grootste van Europa en bestaat uit zes kernreactoren. Ze leveren heel veel stroom voor Oekraïne en ze zijn van een veel moderner type dan de door een ramp verwoeste kerncentrale van Tsjernobyl in het noorden van Oekraïne.
