In de Franse hoofdstad Parijs start vandaag het proces over de aanslag in Nice. Op 14 juli 2016 reed Mohamed Lahouaiej-Bouhlel er met een vrachtwagen in op de menigte op de Promenade des Anglais. Daar was veel volk bijeengekomen voor het vuurwerk en de festiviteiten voor de Nationale Feestdag. Bij de aanslag kwamen 86 mensen om het leven, onder wie 15 kinderen, en vielen er 458 gewonden. Men hoopt nu, met het proces, na ruim zes jaar antwoorden te vinden op enkele prangende vragen.
Zes jaar geleden reed een vrachtwagen in op de menigte tijdens de Franse nationale feestdag in Nice: vandaag start het proces
Lukas Lecluyse
Gepubliceerd:
Wat is er exact gebeurd in Nice?
Op 14 juli 2016 viert Frankrijk feest. Ter gelegenheid van de Nationale Feestdag komen er omstreeks 22 uur zo'n 30.000 mensen samen op de Promenade des Anglais voor de festiviteiten en een groot vuurwerk. Kort na het einde van dat vuurwerk, rond 22.30 uur, komt een grote vrachtwagen van ongeveer 19 ton met gedimde lichten de promenade opgereden. Over een afstand van 400 meter wint de vrachtwagen aan snelheid, tot hij zo'n 90 kilometer per uur rijdt. Om een politieversperring die de voetgangerszone afsluit te ontwijken, rijdt de vrachtwagen tientallen meters over het voetpad.
Nadat de bestuurder de politieversperring is gepasseerd, probeert hij met de vrachtwagen om zoveel mogelijk mensen van de weg te maaien. Het voertuig draait van links naar rechts op de promenade om veel slachtoffers te maken. Ter hoogte van Hotel Negresco probeert een man met een scooter in de cabine van de vrachtwagen te klimmen. De vrachtwagen vertraagt, maar de bestuurder van de scooter slaagt niet in zijn opzet om de vrachtwagen tot stilstand te brengen.
Uiteindelijk komt het voertuig wat verder bij Palais de la Méditerrané tot stilstand. De banden zijn lek geschoten en de voorruit is doorboord met kogelgaten. De vrachtwagen kan net geen 600 meter lang over de promenade rijden. Twee politieagenten schieten de gewapende bestuurder van de vrachtwagen neer. Men vreest nog dat ook explosieven in de vrachtwagen aanwezig zijn, maar dat blijkt niet het geval. Toch is de tol erg groot: 86 mensen komen om, zeker 450 mensen raken gewond.
Wie is Mohamed Lahouaiej-Bouhlel?
De bestuurder van de vrachtwagen heet Mohamed Lahouaiej-Bouhlel, een 31-jarige Tunesiër die dan al ruim 10 jaar in Nice woont. Hij is getrouwd met een Frans-Tunesische vrouw, met wie hij drie kinderen heeft. Een liefhebbende man is hij niet. Volgens de advocaat van de vrouw maakt hij zich geregeld schuldig aan huiselijk geweld. Hij heeft ook een druk seksleven, zowel met mannen als met vrouwen. Het stel gaat dan ook uit elkaar.
Volgens zijn familie is Bouhlel niet gelovig. Hij drinkt veel alcohol en eet varkensvlees. Moslims uit zijn omgeving zien hem zelden tot nooit in de moskee en omschrijven hem als "een man die niet om religie geeft". Hij neemt ook vaak drugs en heeft mentale problemen waarmee hij naar een psycholoog gaat. Hij is ook bekend bij de politie: voor diefstal, geweld en schade, maar niet voor radicalisering.
Aanvankelijk spreekt de Franse minister van Binnenlandse Zaken van een "zeer snelle radicalisering". Men denkt dat Bouhlel op enkele weken tijd erg snel is geradicaliseerd. Later blijkt dat statement niet te kloppen, want Bouhlel zou een jaar eerder met radicale extremisten een ontmoeting hebben gehad.
Welke vooruitzichten biedt het proces?
Het grote verschil met het proces na de aanslagen van Parijs is dat er, in tegenstelling tot het proces toen, dit keer geen dader voorgeleid zal worden. Mohamed Lahouaiej-Bouhlel werd door de politie neergeschoten kort na de aanslag, hij kan dus niet terechtstaan op het proces. Na de aanslag werden aanvankelijk tien mensen aangeklaagd.
Een van hen, de schoonbroer van de Bouhlel, werd na het onderzoek vrijgesproken, een andere pleegde in 2018 zelfmoord in de gevangenis. Een van de tien, Brahim Tritrou, is ook nog altijd voortvluchtig. Hij zou de tussenpersoon zijn geweest tussen Mohamed Lahouaiej-Bouhlel en de Albanese wapenhandelaars. Hij is sinds 9 juli 2020 op de vlucht.
Wel staan op het proces zeven anderen terecht: zes mannen en één vrouw die ook betrokken zouden zijn bij de aanslag. De drie hoofdverdachten zijn Chokri Chafroud, Ramzi Arefa en Mohamed Ghraieb. Zij worden aangeklaagd voor "criminele terroristische vereniging". Ze riskeren daarvoor tot 20 jaar cel. Wel beweren ze alle drie onschuldig te zijn. Ramzi Arefa hangt een levenslange gevangenisstraf boven het hoofd. Als recidivist zijn er in zijn geval verzwarende omstandigheden.
De vier andere verdachten, Artan Henaj, Enkeledja Zace, Maksim Celaj en Endri Elezi, zouden betrokken zijn bij wapenhandel. Zij staan terecht voor "criminele vereniging" en inbreuken op de wapenwetgeving, waarvoor ze tussen de vijf à tien jaar celstraf riskeren en een boete van 500.000 euro.
Voor het proces hebben al zeker 865 personen en verenigingen zich burgerlijke partij gesteld. Het proces zal plaatsvinden op dezelfde locatie waar de processen voor de terroristische aanlagen in Parijs gehouden werden, namelijk in het Palais de Justice in de Franse hoofdstad. Men verwacht dat het proces tot 16 december zal duren.
